Akşehir Hersesi

Coğrafi işaretli ürün · Konya

Konya’nın Akşehir ilçesinde et, kemik ve yarmayla hazırlanan yemek, bakır tencerede odun közlü fırına konur. Dana eti veya kurutulmuş koyun ya da keçi kaburgasıyla uzun süre pişirilir ve sıcak sunulur.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi1068 – 07.04.2022
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Ürün sınıfıKeşkek, Herse Ve Dövme Buğday Yemekleri Ayırt edicilikEt, Kemik Ve Yarmanın Uzun Pişirilmesi SunumSıcak; Et, Kemik Ve Yarma Birlikte

Akşehir Hersesi nedir?

Et, kemik ve yarmanın odun közlü fırında uzun süre birlikte pişirildiği Akşehir yemeğidir. Dana eti veya kurutulmuş koyun ya da keçi kaburgası seçenekleri bulunur.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

Et ve kemik seçenekleri

Dana eti veya kurutulmuş koyun ya da keçi kaburgası kullanılır. Yarma, parça et ve kırılmış kaval kemiği bakır tencerede birlikte pişirilir.

Uzun közlü fırın hazırlığı

Islatılmış yarma, et ve kemik; tuz ve suyla fırına konur. Sicil 100 °C fırında 8–10 saat pişirmeyi belirtir; azalan su arada tamamlanır ve yemek sıcak sunulur.

Sicildeki üretim anlatımı

Malzemeler ve ölçüler

  • 1 kg yarma 1,5 ilâ
  • 2 kg parça dana eti / kurutulmuş koyun veya keçi kaburga eti
  • 1 kg kırılmış kaval kemiği

Kurutma işlemi

Tuz 1,5 ilâ 2 lt su Akşehir Hersesinin üretiminde kurutulmuş et kullanılacaksa, koyun ve keçilerin kaburga etrafındaki etleri kaburga ile birlikte kaya tuzu ile tuzlanır ve tülbentlere sarılarak güneşte kurutulur.* Kurutulmuş et kullanılmayacaksa dana eti ile yapılır. Yarma ayıklanır ve ıslatılarak 5–6 saat bekletilir. Büyük bir bakır tencereye yarma, et ve kemik yerleştirilip tuzlanır ve su eklenir.

* Sicil tuzlanan koyun veya keçi kaburgasının tülbentte güneşte kurutulmasını tarif eder. Süre, tuz oranı ve kontrollü kurutma koşulları verilmez; bu anlatım güvenli et muhafazası onayı değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Fırında pişirme

Köz halindeki odun ateşiyle yanan 100 °C sıcaklığındaki fırına akşamdan konularak 8–10 saat kadar pişirilir. Tenceredeki su, arada bir kontrol edilerek azaldıkça takviye edilir. Akşehir Hersesinin servisi, sıcak olarak yapılır.

Yöresiyle bağı nedir?

Akşehir mutfağı içindeki önemli bir yere sahip olan Akşehir Hersesinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Geçmişi eskiye dayanan Akşehir Hersesi, Mevlâna Celaleddin-i Rumi’nin ‘Fihi Mâfih’ ve ‘Mesnevi’ eserlerinde “herise”, dönemin Konya Mevlevi dergâhı yemekhanelerinde ise “herse“ olarak geçer. Akşehir Hersesinin geçmişi eskiye dayanır ve Akşehir mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.

Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Akşehir Hersesinin üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.

Tescil ve denetim bilgileri

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

1068 tescil numaralı Akşehir Hersesi mahreç işareti olarak 7 Nisan 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Akşehir Hersesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Akşehir Hersesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Sicildeki denetim düzeni

Denetimler; Akşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Akşehir Belediyesi, Akşehir Ticaret ve Sanayi Odası ile Akşehir Lokantacı Kebapçı, Fırıncı, Pastacılar ve Elektrikçiler Esnaf Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda en az bir kere, ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır.

Denetim mercii; Akşehir Hersesi üretiminde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Akşehir Hersesi ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-21