Coğrafi işaretli ürün · Isparta
Isparta mutfağında pirinç, nohut ve haşlanmış kaburga eti, beyaz soğan halkaları üzerinde katmanlanır. Kalaylı bakır kazanda asma çırpısıyla pişirilen pilav, miyami denen tereyağı ekleme tekniğiyle tamamlanır ve sebzelerle sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Isparta Kabune Pilavı nedir?
Soğan tabanında katmanlanmış nohut, et ve pirincin bakır kazanda hazırlandığı Isparta pilavıdır. Yöresel girdi seçimi, asma çırpısı ateşi ve tereyağı ekleme ustalığıyla tanımlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Soğan tabanı ve yerel girdiler
Isparta nohudu, yerel dana veya kuzu kaburgası, koyun veya keçi sütünden tereyağı kullanılır. Beyaz tatlı soğan halkaları kalaylı bakır kazanın tabanını kaplar.
Asma çırpısı ve miyami
Sac ayağı üzerindeki kazan asma çırpısıyla harlı ateşte pişirilir. Taneleşen pirince miyami denen ustalıkla tereyağı eklenir; pilav et üstte kalacak biçimde sunulur.
Yerel et suyu aroması
Sicil yöre meralarında kekik ve fiğ otu ile beslenen hayvanların et suyunun aromasının pilava geçtiğini anlatır. Bu duyusal kaynak tanımı, bağımsız güncel aroma ölçümü değildir.
Sicildeki üretim anlatımı
Malzemeler ve ölçüler
- 180 gr pirinç
- 300 ml et suyu
- 1 beyaz kuru soğan
- 110 gram haşlanmış nohut
- 250 gr haşlanmış kaburga eti (dana veya kuzu)
- 2 kaşık tereyağı
Soğan ve nohudun kazana yerleştirilmesi
Beyaz soğan halka şeklinde doğranarak bakır kazanın tabanı bunlarla kaplanır. 24 saat öncesinden haşlanmış iri taneli nohut soğanların üzerine serpilir.
Kurutma işlemi
Dana veya kuzu eti bir gün öncesinden haşlanır ve liflerine ayrılarak küçük parçalar haline getirilir ve kurutulur.* Kurutulmuş bu etler nohutların üzerine serpilir.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre nohut 24 saat önce haşlanır; et bir gün önce haşlanıp liflerine ayrılır ve kurutulur. Kurutma yöntemi, süre-sıcaklık ve muhafaza kontrolü açıklanmaz. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Pirincin hazırlanması
Soğuk su ile yıkanan pirinç etlerin üzerini örtecek şekilde 1 kat serilir. Bu katın üzerine 1 kat et ve tekrar 1 kat pirinç serpilir. Daha sonra bunların üzerine delikli süzgeç koyularak haşlanmış etin suyu pirinçlerin üzerini aşana kadar ilave edilir. Bakır kazan, sac ayağı denen üçgen şeklindeki demir ayaklı ocağın üzerinde yerden 30 cm üzerine konumlandırılır.
Pilavın pişirilmesi
Sac ayağı ve kazanın etrafına üzüm asmasından kurutulmuş çok miktarda çırpıyla harlı ateşte pişirilir.
Üretimde dikkat edilen noktalar
Kaynamaya ve suyunu çekmeye başladığında, pirinçler tane tane gözüktüğünde yörede "miyami" adı verilen ustalık gerektiren şekilde hızlıca tereyağı pirinçler üzerine dökülür.
Etli pilavın kevgirle karıştırılması ve sunumu
Pişirilen pilav delikli kevgirle yukarı doğru karıştırarak ve kevgirin tersiyle hafifçe alt üst edilerek etler pilavın üzerine gelecek şekilde bakır kaplara koyulur. Tabana inmiş tereyağı, karıştırma esnasında yukarı çıkarak tekrar sunum aşamasında aşağı iner. Üzerine karabiber serpilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Isparta Kabune Pilavı’nın, Isparta yöresinden temin edilen nohut, tereyağı ve et ile geleneksel ve ustalık içeren yöntemle pişirilmesi ürünün yöreden kaynaklanan özellikleridir. Ürün, ünü ve üretim yöntemi ile Isparta iline bağlıdır.
Sicildeki sunum anlatımı
Yanında beyaz soğan, yerli yıldız domates ve yeşil biber ile sunulur. Marka unsuru ile birlikte kullanılabilecektir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
355 tescil numaralı Isparta Kabune Pilavı mahreç işareti olarak 30.05.2018 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işareti belirlenen koşullara aykırı ve haksız kullananlar hakkında gerekli yasal takibatı başlatır.
Sicildeki denetim düzeni
Isparta Kabune Pilavı’nın, yukarıda belirtilen özelliklere uygun olarak üretilip üretilmediğine dair denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine uygun olarak, Isparta Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Isparta İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Isparta Ticaret Borsası, Isparta Esnaf ve Sanatkarlar Odası’ndan toplam 4 kişilik denetim mercii tarafından yapılır.
Denetim mercii; Isparta Kabune Pilavı’nın üretim yönteminde belirtilen tekniğe uygun ve hijyenik şekilde hazırlanması, depolanması, taşınması ve pazarlanmasının kontrolünü ve coğrafi işaretin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür. Denetim Komisyonu öncelikle Isparta Kabune Pilavı’nın üretildiği ve yaygın olarak tüketildiği bölgelerdeki lokantalara ve esnafa coğrafi işaret tescili hakkında bilgi vererek gerekleri hakkında farkındalık oluşturacaktır.
Komisyon, yılda 1 defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulduğunda/şikâyet halinde ise her zaman denetim işlemlerini yürütecek ve sonuçları raporlayacaktır. Denetime ilişkin raporlar Isparta Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl düzenli olarak gönderilir. Denetim komisyonu, kamu veya özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Denetim komisyonu hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Ürün logosu
Sicil coğrafi işaret ibaresiyle birlikte ürün logosunun da kullanılacağını belirtir. Bu işaret kullanımı reçetenin pişirme aşaması değildir.
