Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Alaşehir ilçesinde Superior Seedless çeşidinden üretilir. Yeşil-sarı, küçük ve ince kabuklu taneleri çekirdeksizdir; salkımları kanatlı uzun silindir biçiminde ve sıkıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü nedir?
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü, Manisa ili Alaşehir ilçesinde Superior Seedless çeşidinden elde edilen erkenci üzümdür. Küçük, yeşil-sarı ve ince kabuklu taneleri çekirdeksizdir. Kanatlı uzun silindir biçimli sık salkımları 401–583 g ağırlığındadır.
Ayırt edici özellikleri
Salkım yapısı kanatlı uzun silindir şeklinde olup, salkım ağırlığı 401–583 gram arasında değişir.
Alaşehir ilçesi, deniz seviyesinden 189 metre yükseklikte, Gediz grabeninin doğu kesiminde yer alır.
Alaşehir’in yıllık 1450 saat güneşlenme süresi, çekirdeksiz üzüm asmalarının gelişimi için gereklidir.
Güneş ışınlarının güney ve güneybatı yönlerinden dik açıyla gelmesi, üzüm bağlarının bu alanlarda daha iyi güneşlenmesine ve verimli olmasına olanak tanır.
Asmaların ideal güneşlenme süresi olan 1300 saatin üzerine çıkılması, Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün yüksek kaliteye ulaşmasını destekler.
Evliya Çelebi; “Alaşehir bağcılığı; kapladığı alan, üretim ve ülke ekonomisine sağladığı gelir bakımından önemli tarım kollarından birisi” şeklinde Alaşehir ilçesinin bağcılığından bahsetmiştir.
Sicilin toprak işleme açıklamasında hasadın kasım sonuna kadar sürdüğü yazılıdır. Hasat açıklamasında ise dönem temmuz ortasından eylül başına kadar, örtülü üretimde eylül sonuna kadar verilir. Farklı ifadeler kendi kaynak bağlamlarıyla korunmuştur.
İnce kabuklu taneler
Üzüm taneleri yeşil-sarı renkte olup küçük, ince kabuklu ve sıkı salkımlar halindedir.
Bitki ve meyve özellikleri
Uzun bitki yetişme süresi (176–184 gün), üzümün sağlıklı bir şekilde gelişmesine, verimli ve kaliteli ürün elde edilmesine katkı sağlar.
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün Fenolojik Özellikleri Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün Pomolojik Özellikleri Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün meyve, yaprak, yaprak sapı mineral madde miktarları Element Yaprak ayası / Yaprak ayası Yaprak sapı Meyve (ppm) Yaprak sapı
Hammadde ve bileşim
Yörede bulunan çeşitli tarihi eserlerde de üzüm figürüne rastlanır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Zaman |
|---|---|
| Uyanma zamanı | 8-16 Mart |
| Gözlerin sürme zamanı | 22-26 Mart |
| Tam çiçeklenme zamanı | 10-13 Mayıs |
| Tane tutumu zamanı | 22-24 Mayıs |
| Ben düşümü zamanı | 15-25 Haziran |
| Açıkta ilk hasat zamanı | 13-20 Temmuz |
| Açıkta son hasat zamanı | 1-7 Eylül |
| Örtülü son hasat zamanı | 25-30 Eylül |
Tablo-2: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-3: Fiziksel ve kimyasal özellikler (devamı)
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-4: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 4. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-5: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 5. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 5. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Sulama no | Tarih aralığı | Sulama miktarı |
|---|---|---|
| 1 | Mayıs ayı 4. hafta | 75-80 mm |
| 2 | Haziran ayı 1. hafta | 100-105 mm |
| 3 | Haziran ayı 3. hafta | 75-80 mm |
| 4 | Temmuz ayı 1. hafta | 70-75 mm |
| 5 | Temmuz ayı 2. hafta | 70-75 mm |
| 6 | Temmuz ayı 3. hafta | 70-75 mm |
| 7 | Ağustos ayı 2. hafta | 70-75 mm |
| 8 | Ağustos ayı 4. hafta | 80-85 mm |
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü Nasıl Yetiştirilir?
Anaç Seçimi
Bağlar, Amerikan asma anaçlarından Ramsey, 41 B, 420 A, 1103P çeşitler üzerine tesis edilir. Sicil, kurak ve kireçli topraklarda 140 Ruggeri anacının tercih edilebileceğini belirtir.
Bağ Tesisi
Üzüm bağı tesisleri, asma fidanlarının iyi güneş alacağı konumda düzenlenir. İdeal sıra aralığı 2,5–3 metredir. Sıralar arası ise en az 2 metredir. Tesiste havalandırma düzenli olarak sağlanır. Alaşehir’de ılıman iklim olduğundan asma dikim zamanı sonbahar aylarıdır. Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü bağları çardak sistemi kurularak tesis edilir.
Çardak Sisteminin Kurulması
Çardak sistemi ağaç, metal veya beton malzemeden yapılabilir. Çardak sisteminde sıra arası en az 3 metre, baş (taç, kafa) yüksekliği ise toprak seviyesinin 2 metre üstünde olabilirken, sıra üzeri mesafeleri toprak verimliliği yanında anaç ve çeşidin gelişme gücüne bağlı olarak 2 ile 3 metre arasında değişebilir.
2 metre civarı yükseklikte taçlandırılan asmalarda çeşidin budama isteğine bağlı olarak yaklaşık 90 derecelik açılarla 4 adet kara kol veya ürün çubuğu bırakılmalıdır. Verimli topraklarda ve kuvvetli gelişen üzüm çeşitlerinde bu terbiye şekli uygulandığı zaman bırakılan kara kol veya ürün çubuğu sayısı 6’ya hatta 8’e kadar çıkarılabilir.
Bırakılan gözlerden çıkan yeşil sürgünler, taçlandırma alanı çevresinde 50’şer santimetrelik aralıklarla enine ve boyuna dama şeklinde çekilen tellerin oluşturduğu yüzey üzerinde yönlendirilir. Özellikle şiddetli rüzgârlardan zarar görmesini önlemek için bu sistem üzerinde oluşan ve geniş alana yayılan yeşil aksamın taşındığı destek sisteminin kuvvetli oluşturulması gerekir.
Dengede bazı sorunların yaşanmaması ve hava sirkülasyonunun daha iyi sağlanabilmesi için sürgünler ve salkımların taşındığı destek sistemlerinin 5 dekardan büyük olmayan bağımsız parseller şeklinde yapılması sicilin tavsiyesidir.
Sonbahar toprak işlemesi
Sonbahar toprak işlemenin amacı toprağı derin işleyerek sonbahar ve kış yağışlarının toprakta depo edilmesini sağlamaktır. Hasat kasım ayı sonuna kadar sürdüğünden hasat sonrasında yabancı ot kontrolü amacıyla yüzeysel olarak toprak işlenir.
İlkbahar toprak işlemesi
Toprağın havalanmasını sağlamak, yabancı otların çıkışını önlemek ve gübre uygulamaları için yapılır.
İlkbahar ayında yabancı ot kontrolü amacıyla yüzeysel olarak toprak işlenir Yaz toprak işlemesi: Topraktaki su kaybının önlenerek nemin korunması, uygulanan mineral gübrelerin etkinliğinin arttırılarak derine inmesinin sağlanması, toprak yüzeyinde meydana gelen çatlak ve yarıkların kapatılması, yeşil gübreleme sonucu nitrifikasyonun arttırılması, toprağın azot bakımından zenginleşmesinin sağlanması ve yabancı ot kontrolü amacıyla yüzeysel olarak toprak işlenir.
Gübreleme işlemi
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü üretiminde, fosforlu ve potasyumlu gübreler omcalardan 50–70 cm mesafede, 25–35 cm derinliğe uygulanır. Genellikle şubat ve mart aylarında fosfor kaynağı olarak %45 P₂O₅ içeren Triple Süper Fosfat (TSP) gübresi kullanılır. Azotlu gübreler yüzeye serpilerek 10–15 cm derinlikte toprağa karıştırılır.
Bağ için azotlu gübrelerin yarısı amonyum sülfat veya üre halinde kış mevsiminde (şubat-mart), diğer yarısı ise amonyum nitrat halinde çiçeklenmeden sonra, analiz sonuçlarına göre verilir ve ardından sulama yapılır.
Potasyum ağırlıklı gübreleme; yaprak analizi yapılmışsa, yaprak analiz sonuçlarına göre koruk döneminden başlayarak 3 defa 21 gün ara ile uygulanır.
Çiftlik gübresi bağlara yaprak dökümünden sonra sonbaharda veya kışın ilk günleri içinde 2–3 yılda bir verilir.
Sulama işlemi
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü üretiminde bağlarda yüksek verim elde edebilmek için iklim, toprak ve kültürel işlemlere bağlı olarak büyüme mevsimi boyunca 600–650 mm arasında suya ihtiyaç duyulur. Çiçeklenme döneminde havaların kurak gitmesiyle asmaların susuz kalması, tane tutma oranının düşük olmasına ve tanelerin küçük kalmasına neden olur. Daha sonra yapılan sulamalarla bu durumun düzeltilmesi mümkün olmamaktadır.
Hızlı gelişme devresi olan haziran ayında ve salkımlara ben düşme döneminde (temmuz sonu) kök bölgesinde yeterli su bulunmadığı hallerde omcaların gelişmesi yavaşlar, yapraklar pörsür ve renkleri solar. Salkımlardaki taneler normal iriliklerini alamaz ve rengi matlaşır, üzerlerinde güneş yanıkları artar. Böyle durumlarla karşılaşınca bağın suya ihtiyacı olduğu anlaşılmalıdır. Sulama, olgunluk dönemine kadar asmanın gelişmesi ve toprağın nem durumuna göre yapılır, geç dönemde ve aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
Asmalarda toprak yapısı dikkate alınarak sulama en geç hasattan bir ay önce kesilmelidir. Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü üretiminde bağlarda salma sulama ve damlama sulama yöntemi uygulanır. Damlama sulama yöntemi en uygun sulama yöntemi olarak son yıllarda yaygınlaşmıştır. Salma sulama yönteminde aşağıdaki sulama programı uygulanır.
Kısa Budamalar
İki yaşlı dalın üzerinde bulunan bir yaşlı sürgün üzerinde 2–4 göz bırakacak şekilde yapılır.
Uzun Budamalar
Çubuk üzerinde 5–7 göz bırakılır.
Karışık Budamalar
Hem uzun (8 ve daha fazla) hem de kısa (2–3) gözlü çubukların kullanıldığı budama şeklidir. Budamada bırakılan kısa çubuklar ertesi yılın ürün çubuklarını oluşturur.
Yaz Budamalarında Budama Sistemleri
Gözlerin uyanmasından hasada kadar olan aktif devrede, asmadaki ürünün miktar ve kalitesini düzenlemeye yönelik yapılan kültürel uygulamaların tümüne yaz budaması veya yeşil budama denir. Yeni dikilen asma fidanında ilkyaz uygulamasında en iyi ve kuvvetli gelişen sürgün hereğe bağlandıktan sonra diğerleri çıkartılır. İlkyaz terbiyesi uygulanan fidanlarda sürgünlerin boyu yatırma telini en az 50–60 cm geçtiğinde telin 10–15 cm altından tepesi alınır.
Daha sonra üstteki iki koltuk sürgününü bırakıp diğerleri çıkarılır ve alttaki yapraklara dokunulmaz. Bağlarda uygulanan başlıca yaz budamaları aşağıda açıklanmıştır.
Filiz Alma (Obur alma)
Salkımsız sürgünlerin (filiz), yaşlı kısımlardan çıkan sürgünlerin (obur) çıkarılmasıdır. İlkbaharda son salkım taslaklarının görülmesi sonrası yapılır.
Uç Alma
Uç alma, kuvvetli büyüyen verimli yazlık sürgünlerin uç kısımlarının değişik uzunluklarda çıkarılması işlemidir. Bu uygulamayla sürgünlerin uzunlamasına büyümesi sınırlandırılarak salkımların daha iyi gelişmesi, tane tutumunun artması ve aynı zamanda diğer zayıf sürgünlerin de kuvvetlenmesi sağlanır.
Tepe Alma
Tepe alma, verimli yazlık sürgünlerin haziran ayının ortasında ayında uçtan itibaren 30–60 cm’lik kısımlarının kesilerek veya koparılarak çıkarılması işlemidir. Tepe alma işleminin amacı, hem sürgünlerin daha iyi odunlaşmasını sağlamak, hem de yazlık sürgünler üzerinde koltuk sürgünü gelişmesini teşvik etmektir.
Koltuk Alma
Asmalarda, özellikle uç ve tepe alımı yapıldıktan sonra yaprak koltuklarındaki aktif gözlerden yeni sürgünler oluşur. Koltuk ismi verilen bu sürgünler, kuvvetli gelişen omcalarda daha fazla oluşur ve hızla büyüyerek asmanın besinlerine ortak olur ve sonuçta üzümlerde renk oluşumu ile olgunluk gecikir. Bu yüzden haziran ayından itibaren koltuk alma işlemi yapılabilir.
Yaprak Alma
Aşırı yaprak sayısı, salkımları gölgeleyerek, yeterince güneş almalarını engeller ve dolayısıyla renklenme ve olgunlaşma gecikir. Ayrıca havalanma da yetersiz olacağından, mantari hastalıkların (Külleme, Mildiyö, vb.) yayılması da kolaylaşır. Bu gibi olumsuz koşulların ortaya çıkmaması için salkımları örten yaprakların koparılması suretiyle, yaprak seyreltmesi yapılır. Yaprak alma işlemleri tanelerin irileştiği, üzerlerinin mumsu pus tabakası ile kaplandığı ve ben düşme dönemlerinde alaca gölge oluşturacak şekilde yapılır.
İlk salkımın altındaki yapraklar ben düşme dönemi sonuna kadar aktivitelerini korurlar. Bu devreden sonra salkımın altındaki yapraklar çıkarılabilir.
Zararlılarla Mücadele
Bağlar budandıktan sonra gözler uyanmadan 10–15 gün önce % 4’lük bordo bulamacı ile ölü kol mücadelesi yapılır. Mildiyö (pronos) ve bağ küllemesi gibi mantari hastalıklara karşı uyarılar dikkate alınmalıdır. Tane tutma döneminde külleme ile mücadelede ederken sistemik ilaçlar tercih edilmelidir. Ben düşme dönemine kadar bağ küllemesi ile ilgili gerekli mücadeleye devam edilir.
Salkım güvesinde üçüncü ve dördüncü döllerin zararı tüm ürünün kalitesini ve miktarını önemli ölçüde olumsuz etkilediği için ilaçlamalarda, hassas davranılır ve erken uyarı sistemlerine göre ilaçlama yapılır. Salkım güvesi larvalarının tanelerde yaptığı hasar sonucu ortaya çıkan kurşuni küf (Botrytis) zararıyla ilgili gerekli önlemler alınmalıdır.
Gelişim Düzenleyici Kullanımı
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü üretiminde yaş üzümün tane ağırlığını ve meyve tutumunu artırmak için tam çiçeklenme döneminde dönüme 1 gram GA3 (gibellerikasit) uygulanır. Bunun dışında tam çiçeklenme döneminde dönüme 1 gram GA3, taneler 4–5 mm büyüklüğüne gelince dönüme 40 gram GA3 uygulanır Hasat: Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü hasadı temmuz ayının ortasından başlayarak eylül ayı başlarına kadar devam eder.
Eğer bağlarda örtü uygulaması yapılır ise hasat dönemi eylül ayı sonuna kadar uzar. Hasat, bağ makası kullanılarak yapılır. Kesilen salkımlar sepetlere alınır. Ardından kasalara dizilerek soğuk depolara taşınır.
Muhafaza koşulları
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü 90–110 gün, (0 ± 1 C° sıcaklık, % 90–95 oransal nem) de kükürt dioksit (SO ) içeren koruyucu 2 kâğıtlarla depolanabilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Üretim yeri ve çevresi
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü, Manisa’nın Alaşehir ilçesinde yetişen, bölgeye özgü coğrafi ve iklimsel koşullar sayesinde belirgin özellikler kazanmış Superior Seedless olarak bilinen erkenci bir çeşitten üretilir ve çekirdeksiz yapısıyla tanınır. Alaşehir Ovası, alüvyonlu toprakların hâkim olduğu bir depresyon olup, bölgenin jeomorfolojik yapısı tarımsal faaliyetleri belirler.
Bu özellikler, özellikle deniz seviyesinden 400 metre yüksekliğe kadar olan sulu tarım alanlarında çekirdeksiz üzüm yetiştiriciliğini yaygın hale getirmiş ve üreticilerin ana geçim kaynağı olmuştur. Alaşehir Ovası’nda bulunan toprakların pH seviyesi 7,4–7,8 arasında olup, hafif alkali özellik gösterir. Toprağın killi ve killi-tınlı yapısı, suyun bitki köklerinden hızla uzaklaşmasını sağlayarak kök çürümesi ve mantar hastalıklarının önüne geçer.
Sayısal özellikler
Magnezyum açısından zengin olan topraklar, bitkilerin beslenmesini destekleyerek verimli bir büyüme sağlar. Bu toprak yapısı, Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün sağlıklı ve yüksek kalitede yetişmesini mümkün kılar. Alaşehir ilçesindeki don olaylarının nadir olması ve yıllık ortalama 500 mm civarındaki yağış miktarı, Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün olgunlaşma sürecini olumlu yönde etkiler.
Don olaylarının azlığı, üzümlerin kışın zarar görmesini önlerken, yeterli yağış miktarı da büyüme döneminde bitkinin ihtiyaç duyduğu suyu karşılayarak üzümlerin ideal koşullarda yetişmesini destekler. Bu durum, Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün hem verimliliğini artırır hem de ürün kalitesini yükseltir. Alaşehir’in yağış ve güneşlenme koşulları, Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün gelişimini ve kalitesini doğrudan etkileyen önemli faktörlerdir. Kış aylarında aldığı 240 mm yağış, asmanın dinlenme döneminde ihtiyaç duyduğu suyu sağlar.
Üretim yeri ve çevresi · 2
İlkbahardaki 131 mm yağış ise bitkilerin büyüme dönemine destek olur. Yazın neredeyse hiç yağış düşmemesi (11 mm) ve sakin hava koşulları, üzüm meyvesinin olgunlaşma sürecinde şeker oranının en yüksek seviyeye çıkmasına katkıda bulunur. Bu dönemde güneş ışığı, fotosentezi destekleyerek üzüm tanelerinin yeşilden sarıya dönüşmesini sağlar. Bölgenin iklim ve güneşlenme koşulları, üzümün tat, renk ve şeker oranı üzerinde olumlu etki yapar.
Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Kökeni ve üretim geleneği
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümünün coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Alaşehir ilçesinin tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1892 tescil numaralı Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü mahreç işareti olarak 26 Ağustos 2026 tarihinde tescil edilmiştir.
Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 6 Mart 2023 tarihinden itibaren korunmak üzere 26 Ağustos 2026 tarihinde tescil edilmiştir.
Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Alaşehir Çekirdeksiz Üzümü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Tescil ettiren kurum kimliği: Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odası.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde ve Alaşehir Ticaret ve Sanayi Odası, Alaşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Alaşehir Ticaret Borsası ve Alaşehir Ziraat Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda iki defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğu Ürünün Alaşehir ilçe sınırlarında yetiştirilip yetiştirilmediği Hasat zamanının uygunluğu Ürün özelliklerinin uygunluğu Ürünün yetiştirme yönteminin uygunluğu Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
