Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Demirci ilçesinde Zizyphus jujuba türü ağaçlardan elde edilir. Zeytin yeşili meyve olgunlaştıkça koyu kırmızıya döner; tatlı ve suludur, taze veya kurutulmuş tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Demirci Hünnabı nedir?
Demirci Hünnabı tatlı ve suludur. Kışın yaprağını döken, 4 – 5 m kadar uzunluğa erişebilen, nisan – mayıs ayları arasında sarı renkli çiçekler açan ve hoş kokulu olan bu ağaçlardan elde edilen Demirci Hünnabı, başlangıçta zeytin yeşili bir renge sahip olur ve zamanla gelişimini tanımlayarak koyu kırmızı bir renk alır.
Ayırt edici özellikleri
Çoğaltma materyali
Çoğaltma, mevcut ağaçlardan alınan dip çeliği, tohum ve aşı materyali ile yapılır.
Taze Demirci Hünnabı Kurutulmuş Demirci Hünnabı Suda çözünebilir kuru 77,128 – 78,526 81,236 – 82,943 madde miktarı (%)
Taze ve kurutulmuş meyve değerleri
İlkbaharda sarı renkte çiçek açan bu ağaçlar sonbahar mevsimine doğru meyvelerini olgunlaştırır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Demirci Hünnabı Nasıl Yetiştirilir?
Sicil, hastalık ve zararlı görülmediği için ilaçlama yapılmadığını, toprak organik maddece zengin olduğu için kimyasal gübre kullanılmadığını belirtir.
Demirci Hünnabının Çoğaltılması
A. Tohumla Çoğaltma: Demirci Hünnabının tohumları sert bir yapıya sahip olduğu için tohumların çimlenmesini kolaylaştırmak için 3 farklı yöntem uygulanır. Tohumlar zımpara yardımı ile tek tek zımparalanıp kabuğu inceltilerek ılık bir su içerisinde 1–2 gün bekletilerek yumuşatılır ve yastıklara veya viyollere ekilerek çimlenmeye bırakılır. Tohumlar seyreltilmiş asit içerisinde 1–2 gün bekletilerek yumuşatılır ve yastıklara veya viyollere ekilerek çimlenmeye bırakılır.
Tohumların kabukları kırılarak yastıklara veya viyollere ekilir ve çimlenmeye bırakılır. Her 3 yöntemle de tohumlar 90–120 gün arasında çimlenir ancak kırma yöntemi uygulandığında tohumların çimlenme yüzdeleri daha fazladır. Tohumla yapılacak üretimlerde fidanlar, üretim alanına dikilene kadar viyollerde veya yastıklarda yetiştirilir. B. Dip Çeliği ile Üretim: Dip sürgünlerinden alınan çelikler doğrudan araziye dikilebileceği gibi tüplerde veya saksılarda yetiştirilerek de üretim yapılabilir.
C. Aşı ile Üretim: Verimden düşmüş ağaçları yeniden verime kazandırmak ve gençleştirmek amacıyla yapılan üretim yöntemidir. Aşı tekniği olarak göz aşısı ve kalem aşısı teknikleri kullanılır. Aşı kalemlerinin, daha olgun ve aşıya daha uygun olması sebepleriyle, yüksek verimli hünnap ağaçlarının ikinci yıl sürgünlerinden alınması gerekir. Aşının kış sonlarında veya ilkbahar başında yapılması gerekir.
Demirci Hünnabının Yetiştirilmesi
Tohumla çoğaltma yönteminde fidanlar yaklaşık 15 cm boylandığında ve dip çeliği ile üretim yönteminde alınan çelikler doğrudan üretim yapılacak araziye kış aylarında en 5x5m arayla dikilir. Aşı ile üretimde aşılı bitkilerin aralığı yine en az 5×5 m olacak şekilde ayarlanır. Dikim esnasında toprağa iyi yanmış hayvan gübresi uygulanır. Yetiştiricilik boyunca gerekli durumlarda organik gübreleme yapılabilse de kimyasal gübreleme veya ilaçlama yapılmamalıdır.
Ağaçlar geç çiçeklendiği için ilkbahar geç donlarından etkilenmemektedir. Demirci’de nisan ayı sonu veya mayıs ayı içerisinde çiçek açan Demirci Hünnabı ağaçları, ilkbahar geç donlarından etkilenmez. Demirci Hünnap ağaçlarına üçüncü yıllarının kış aylarında hafif bir budamayla şekil verilir ve büyümesi takip edilir. Ağaçlar, ilk budamanın yapılmasından sonraki yaz döneminde meyve vermeye başlar. Çok fazla büyümeyen bir ağaç olduğu için fazla budama istemez.
Budama ile ağaçlara goble terbiye sistemi uygulanır. Demirci Hünnabında sulama yapılan ağaçlarda kalite ve verim bakımından artış olur. Sulama yöntemi olarak damlama ve salma sulama yöntemleri kullanılır. Diğer taraftan ağaçlar su stresine dayanıklıdır ve sulama yapılmadan da meyve alınabilir.
Demirci Hünnabının Hasadı
Demirci Hünnabı eylül ayında hasat edilir. Ağaç, özelliği itibari ile çok dikenli yapıdadır ve meyveleri elle toplamak çok zordur. Sırık veya makine ile silkilerek hasat edilir. Sırık veya makine ile yapılan hasatta ağaç ve meyve gözleri zarar görmez ve bu işlem veriminin artmasını sağlar. Kuru olarak tüketilecek olan ürünlerde ağaç altına serilen örtülerin üzerinde toplanan meyveler kuruması için gölgede ortalama 1 hafta bekletilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Demirci Hünnabı, Zizyphus jujuba türü ağaçların Demirci’ye özgü toprak ve iklim şartlarında yetiştirilmesi sonucu elde edilen meyvelere verilen isimdir. Demirci Hünnabının elde edildiği ağaçlar, kumlu-tınlı ve kireçli toprakları sever ve su stresi ile aşırı sıcaklara dayanıklıdır.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Hem taze olarak hem de kurutularak tüketilebilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
508 tescil numaralı Demirci Hünnabı menşe adı olarak 22 Temmuz 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Demirci Hünnabı ibaresi, ürünün logosu ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Demirci Hünnabı ibaresi, logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim işlemleri Demirci Ziraat Odasının koordinasyonunda; Demirci İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Demirci Ziraat Odası, Demirci Belediyesi ve Demirci Ticaret ve Sanayi Odasından 1’er uzmanın katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii ile yürütülür. Denetim mercii yılda en az bir defa düzenli olarak ayrıca şikâyet üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda her zaman denetim yapar. Denetimlerde, üretilen ürünün tescile uygunluğu aşağıdaki özelliklerin kontrolü ile sağlanır.
Meyvelerin coğrafi sınır içerisinde yetiştirilen ve yukarıda belirtilen özellikte ağaçlardan elde edilmesi, Ağırlık, en, boy, meyve eti/çekirdek oranı, çekirdek çapı gibi özelliklerle taze meyvenin yukarıda belirtilen değerlere uygun olması, Demirci Hünnabının üretim metoduna uygun olarak yetiştirilmesi, Gerekli durumlarda kuru meyvede fruktoz, glikoz ve sakkaroz değerlerinin analizlerle kontrol edilmesi.
Gerekli durumlarda suda çözünebilir kuru madde değeri ile üretim alanında kimyasal gübre ve ilaç kullanılıp kullanılmadığının analizlerle kontrol edilmesi. Amblem kullanımının uygunluğu Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
