Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Demirci ilçesinde 0900 Ziraat çeşidinden yetiştirilir. Uzun saplı Napolyon kirazı olarak da bilinir; kalp biçimli-yuvarlak meyvesinin hasadı 15 Haziran–15 Ağustos arasındadır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Demirci Kirazı nedir?
Demirci Kirazı, Demirci ilçesinde yetişen Prunus avium L. türündeki 0900 Ziraat çeşidi kirazdır. 0900 Ziraat çeşidi kiraz, uzun saplı napolyon kirazı olarak bilinir.
Ayırt edici özellikleri
Ayırt edici özellikler
Demirci Kirazının ağacı, çok kuvvetli ve dik gelişir.
Geniş taç oluşturur.
Kendine verimsiz olduğundan mutlaka tozlayıcı gerekir.
Soğuklama gereksinimi 7,2 °C’nin altında ve 1000 saatten fazladır.
Bu aşısız anaçlara çöğür adı verilir.
Yüzey tırmıklanarak düzeltilir.
Sıralar arasında 30–35 cm ve sıralar üzerinde 15–20 cm aralık bırakılır.
Tohumlar sıra çizilerine, tohum kalınlığının 2 katı derinlikte ekilir.
Tohumlar çimlenmeye başlayınca yabancı otlar temizlenir.
Her sulamadan sonra tohum tavaları çapalanır.
Tohum tavalarında, gerekli olduğu durumda zirai mücadele uygulamaları yapılır.
Anaçlar bekletildikleri alanda kalem aşısı ile aşılanır ve aşılama temmuz-eylül aylarında yapılır.
Anacın üst kısmındaki yatay yüzeyin tam ortasından 4–5 cm uzunluğunda dikey olarak kesilir.
Bu kesiğe, Demirci Kirazının ağacından alınan kalem yerleştirilip gövdeye bağlanarak aşılama tamamlanır.
Demirci Kirazının ağacından alınan kalemin uzunluğu 10–15 cm olup yüzeyinde 3–4 adet göz bulunur.
Bahçe tesisi için şiddetli rüzgârlara açık olmayan, meyilli ve yamaç yerler tercih edilir.
Ayırt edici özellikler · 2
Drenaj zorunluluğu olan yerlerde drenaj hendekleri açılır.
Dikim yerleri işaretlenir.
Demirci Kirazının ağacı kendine verimsiz olduğundan mutlaka tozlayıcı gerekir.
Fidan dikimleri aralık-şubat aylarında yapılır.
Dikilecek fideler en az 1 yaşında olmalıdır.
Kök temizliği fidenin kökünün uç kısımlarının traşlanması ile gerçekleştirilir.
Çukurların üzerine hafifçe bastırılarak cansuyu verilir.
Demirci Kirazında damlama sulama yöntemi uygulanır.
Olası hastalıklara karşı kültürel, biyoteknik ve entegre mücadele yapılabilir.
5 veya 7 yıldan sonra ağaç şeklini alacağından dolayı ortada bırakılan lider dal kesilir.
Ağacın içine ve yanlara süren dallar budama zamanında düzenli olarak kesilir.
Dalların büyüme şekline göre içe doğru giden dallar kesilir dışa doğru giden dallar bırakılır.
Demirci Kirazının budama zamanı aralık ve şubat ayları arasındadır.
Kırılma tehlikesi olan dallar, herekle veya kalın urganla desteklenir.
Yabancı ot ile mücadele için her yıl düzenli olarak ağaç araları çapalanır ve traktör ile sürüm yapılır.
Ayırt edici özellikler · 3
Kiraz sapıyla birlikte ve sapına zarar vermeden koparılır.
Sapın ortasından tutulmaz ve çekilerek koparılmaya çalışılmaz.
Kirazların havalanmasına müsait olan 6 veya 12 kg’lık kasalara konulur.
Hammadde ve bileşim
Anaç olarak kuş kirazı ve idris (mahleb) kullanılır.
Genellikle Regina, Lambert, Noble, Summit, Sunburst, Bigarreau Gaucher, Octavia, Metron Late, Vişne veya Starks Gold çeşitlerinden en az üç ağaç bahçede tozlayıcı olarak yer alır.
Demirci Kirazının üretiminde; kuş kirazı ve idris (mahleb) anacı kullanılır.
Biçim ve ölçüler
Temmuz ayı boyunca 396,75 saat güneş ışığı vardır.
Anaç gövde çapı 1,5–2 cm aralığındadır.
Aşı çakısı ile anaç 50–70 cm yükseklikte yatay şekilde kesilir.
Demirci Kirazının fidan dikildiği zaman 1 m boyundadır.
İlk 3 sene boyunca budama yapılmayan ağaç, 3 yıldan sonrası ortadan 1 adet lider dal ve dışa doğru açılan 3 dal bırakılacak şekilde budanır.
Bitki ve meyve özellikleri
Kasım-nisan aylarının soğuk geçmesi meyvenin soğuklanma ihtiyacının karşılanmasını sağlar.
Aşı yapılmadan 1–1,5 ay önce anacın boğaz kısmından ve gövdesinin alt kısmından çıkan ve uzunluğu 1 m’yi geçen sürgünler bahçe makası ile kesilir.
İlk 7 yıl lider olarak bırakılan sürgünün ucu kesilmez.
Meyvenin koparıldığı yerde bir sonraki yılın meyve gözleri de bulunduğundan, meyve gözü kopmamasına özen gösterilmelidir.
Üretim tekniği ve ustalık
Nakliye işlemi de aynı koşullara sahip araçlarla yapılır.
Tablo-1: Demirci Kirazına ait bazı özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan demirci kirazına ait bazı özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Demirci Kirazı Nasıl Yetiştirilir?
Üretim alanı ve toprak hazırlığı
Hazırlanan tohum tavalarına, toprak tavında iken, sıra ya da serpme şeklinde tohum ekilir. Toprak analizi yaptırılarak organik madde miktarı %2,5 değerinden düşük ise bahçeye doğal gübre (yanmış gübre) takviyesi yapılır. Arazi 80 cm genişlik ve 5 m uzunlukta tohum tavalarına ayrılır, 4 kg/m2 olacak şekilde iyi yanmış ahır gübresi uygulanır ve toprak bel ile karıştırılır.
50 × 50 cm boyutlarında açılan çukurlara fideler yerleştirilir ve çukurlar, 1/1 oranında gübre karıştırılmış toprak ile doldurulup kapatılır.
Çeşit, fidan veya tohum seçimi
Her sulamadan sonra tohum tavaları çapalanır.
Ekim, dikim ve aşılama
Dikim tahtası kullanılarak aşı noktasının dikim tahtasının üzerine gelmesine dikkat edilir ve dikimden önce kök temizliği yapılır. Fidan Dikimi: Fidan dikimleri aralık-şubat aylarında yapılır. Demirci Kirazının dikim zamanı aralık-şubat aylarında, hasadı ise 15 haziran-15 ağustos aralığındadır. Toprak, dikimden en az 1–2 ay önce sürülür ve bahçe tesviye edilir. Dikimde sıra arası ve sıra üzeri mesafeler en az 6 m’'dir.
Tohum tavalarında yetiştirilen anaçlar, eylül-ekim aylarında sökülerek çap ve uzunluklarına göre sınıflandırılarak hendeklere alınır. Aşılamadan 2–3 gün önce parselde sulama yapılarak anacın kolay kabuk vermesi sağlanır. Dikim zamanı hendekler açılarak anaçlar çıkarılır ve aşı parseline dikilir. Dikim yapıldıktan hemen sonra fidenin tepesi 70–80 cm’den kesilir.
Bitki gelişimi ve bakım
Sulamaya, ağacın çiçek oluşumu dönemi olan nisan ayında başlanır ve hasat zamanına kadar 3–4 kez tekrarlanır. Sulama: Demirci Kirazında damlama sulama yöntemi uygulanır. Toprağın durumuna göre 3–4 kez sulama yapılır. Bu koşullar, bitkinin su ihtiyacını karşılar ve çiçeklenme döneminden sonra genellikle sulama yapılmaz.
Tamamlayıcı üretim bilgileri
Demirci Kirazında, 3 yılda bir dekar başına 2–3 ton yanmış gübre kullanılır ve gübre, kullanılmadan 1 yıl önce arazinin boş bir alanına serilip toprağın üzerinde bekletilir. Yıllık yağışlar, %40–50 aralığında kış aylarında görülür. Toprağa en az 50–60 cm derinlikte krizma yapılıp kültüvatör ile 10 cm derinlikte işlenir. Kasalama işleminden sonra 2–4 °C’de soğutma işlemi yapılarak satış için hazır hale getirilir.
Yetişme ve hasat dönemi
Demirci Kirazının hasadı, bayrak kırmızısı rengini aldığında ve sapı koyu yeşil olduğunda15 Haziran-15 Ağustos tarihlerinde yapılır. Hasat işlemi; meyve demetinin sap dibinden tutulup bükülmesi ve yukarı doğru itilerek koparılması suretiyle gerçekleştirilir. Hasat edilen kirazlar ölçülerine göre boylanır ve pazar isteklerine göre gıda ile temasa uygun şekilde ambalajlanırlar.
Demirci Kirazı, bayrak kırmızısı rengi ve koyu yeşil sapıyla hasada gelir. Hasat 15 Haziran–15 Ağustos arasında yapılır.
Muhafaza koşulları
Demirci Kirazı; 0 °C’de %90–95 oransal neme sahip ortamlarda en fazla 10 gün muhafaza edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Demirci ilçesinde toprak yapısı, killi ve tınlı özellikte olup su tutma kapasitesi yüksektir. Çöğürler için 15 Temmuz – 30 Eylül tarihlerinde toprak hazırlığı yapılır ve genellikle tınlı kumlu veya kumlu tınlı topraklar kullanılır. Hendeklere alınan çöğürlerin üzeri kum ile doldurulup toprak ile kapatılır. Toprak derinliği en az 2 m olmalıdır.
50×50 cm boyutlarında açılan çukurlara fideler yerleştirilir ve çukurlar, 1/1 oranında gübre karıştırılmış toprak ile doldurulup kapatılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Demirci Kirazının anaç temini dışındaki tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir.
Kökeni ve üretim geleneği
Demirci Kirazı, Demirci ilçesinde uzun bir geçmişe sahiptir. Coğrafi sınırın tarımsal ekonomisinde önemli bir yeri vardır. Coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yeri vardır.
Demirci Kirazı ilçede uzun bir geçmişe sahiptir ve tarımsal ekonomide önemli bir yere sahiptir. Kabuk, et, meyve suyu ve bileşim değerleri kaynak tablosunda korunmuştur.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1564 tescil numaralı Demirci Kirazı mahreç işareti olarak 27 Mart 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Demirci Kirazı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Demirci Kirazı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Demirci Ziraat Odasının koordinasyonunda ve Demirci Ticaret ve Sanayi Odası, Demirci İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Demirci Ziraat Odasından ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda iki defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan kiraz çeşidi, anaç ve tozlayıcıların uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; hasat edilen Demirci Kirazının renginin uygunluğu ve Demirci Kirazı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
