Coğrafi işaretli ürün · Giresun
Giresun Kalınkara Fındığı / Giresun Karası, Giresun’un ve Trabzon’un tescilli ilçelerinde Kalınkara yerel çeşidinden üretilir. Oval meyvesi kalın kabuklu, donuk beyaz içi gevrek ve iç göbek boşluğu büyüktür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Giresun Kalınkara Fındığı /Giresun Karası nedir?
Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası gri kahverengi kabuk rengine ve oval görünümlü kabuklu meyve şekline sahiptir. Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası Corylus avellana L. türü “Kalınkara” yerel çeşidi fındıklardan üretilmektedir.
Ayırt edici özellikleri
Kıyı kesimde yıllık sıcaklık ortalaması 14,2° C’dir.
Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası üretimi için çok elverişli olan bu koşullar, yüksek verimde ürün elde edilmesini sağlar.
Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası bölgede uzun yıllardır yetiştirilmektedir.
Özellikle hastalıklara ve ilkbahar donlarına karşı dayanıklıdır.
Bitki ve meyve özellikleri
Andreasyan’ın 1331 yılında yazdığı “Fındık ziraati ve ticareti” kitabında bölgede yetiştirilen kara fındığın meyvesinin iri, kabuğu kalın ve rengi esmere yakın olup, diğer fındık çeşitlerine göre daha erken olgunlaştığı belirtilmiştir.
Meyvenin uç kısmına doğru sivrileşme görülür.
Meyve kabuğu kalındır.
İç meyve üzerinde meyve etine yapışık, kalın, pürüzlü ve koyu kahverengi bir zar bulunur.
Meyve eti donuk beyaz renkte ve gevrektir.
Meyvenin iç göbek boşluğu büyüktür.
Tablo-1: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Kalın kabuk ve zar
Oval meyvenin kabuğu kalın; içe yapışık zarı koyu kahverengi, kalın ve pürüzlüdür.
Gevrek ve donuk beyaz iç
İç meyve donuk beyaz, gevrek ve geniş göbek boşlukludur.
Giresun Kalınkara Fındığı /Giresun Karası Nasıl Yetiştirilir?
Hasatta yabancı ot temizliği, çeşitlerin ayrı toplanması, olgunluk kontrolü ve harman işlemleri kaynakta ayrı aşamalarla tanımlanır.
Bahçeye verilecek bütün gübreler toprak ve yaprak analizine göre uygulanır. İlaçlama, zararlı tespit edilip ekonomik zarar eşiğine ulaştığında yapılır.
Eylül–nisan bakım işlemleri sicildeki aylarıyla ilk tabloda verilir.
Aylık bakım takvimi — 3. kaynak sayfası
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Ay | Sicildeki bakım işlemleri |
|---|---|
| Eylül | Fındık filiz güvesi ve mayıs böceğine karşı ilaçlama yapılır. Kök ve dip sürgünleri temizlenir; toprak örnekleri alınır. |
| Ekim | Ayın ilk yarısında mayıs böceği ilaçlaması yapılır. Budama ile kök ve dip sürgünü temizliği yapılır. Toprak bellenebilir ve örnek alınır; fidan çukurları açılıp dikim yapılır. |
| Kasım | Budama, kök ve dip sürgünü temizliği yapılır. Fosforlu ve potaslı gübre verilir. Fidan çukurları açılıp dikim yapılır; kireç verilir ve toprak bellenir. |
| Aralık | Budama, kök ve dip sürgünü temizliği yapılır. Fosforlu ve potaslı gübre, kireç ve çiftlik gübresi verilir. Toprak bellenir ve kozalaklar toplanır. Fidan çukurları açılıp dikim yapılır. |
| Ocak | Çiftlik gübresi, fosforlu ve potaslı gübre verilir. Budama, kök ve dip sürgünü temizliği yapılır. Fidan çukurları açılıp dikim yapılır; kozalaklar toplanabilir. |
| Şubat | Çiftlik gübresi verilir. Budama, kök ve dip sürgünü temizliği yapılır. Fidan çukurları açılıp dikim yapılır; virgül kabuklu bitine karşı kış ilaçlaması yapılır. |
| Mart | Azotlu gübrenin yarısı verilir. Budama, kök ve dip sürgünü temizliği ile virgül kabuklu biti kış ilaçlaması yapılır. Ayın ilk yarısında fındık yaprak deleni ve fındık filiz güvesi ilaçlaması yapılır. |
| Nisan | Filiz budaması yapılır. Ayın başlarında filiz güvesi, ayın ortalarında fındık kokarcası ilaçlaması yapılır. Fındık gal sineği iki defa ilaçlanır. |
Mayıs–ağustos döneminin bakım, örnek alma ve mücadele işlemleri ikinci tabloda yer alır.
Aylık bakım takvimi — 4. kaynak sayfası
Sicil belgesinin 4. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 4. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Ay | Sicildeki bakım işlemleri |
|---|---|
| Mayıs | Fındık kurdu ve fındık kozalak akarı ilaçlanır. Azotlu gübrenin diğer yarısı verilir. Kök ve dip sürgünleri ikinci kez temizlenir; filiz budaması yapılır. |
| Haziran | Dalkıran ilaçlanır. Amerikan beyaz kelebeğine karşı mekanik ve ilaçlı mücadele yapılır. |
| Temmuz | Ayın ikinci yarısında yaprak örneği alınır. Uç kurutana karşı mekanik mücadele yapılır. |
| Ağustos | Uç kurutana karşı mekanik mücadele yapılır. Amerikan beyaz kelebeğine karşı mekanik ve ilaçlı mücadele uygulanır. Hasattan sonra fındık filiz güvesi ilaçlaması yapılır. |
Hasat ve olgunlaşma
Fındık toplama zamanından en az 5–10 gün önce fındık bahçesindeki yabancı otlar temizlenir. Bahçede bulunan ve farklı zamanlarda olgunlaşan, farklı çeşitleri (tombul, sivri ve kalınkara gibi) olgunlaşma sırasına göre ayrı ayrı toplanır. Hasada fındıkların olgunlaşıp kendiliğinden yere dökülmeye başlaması, sağlam meyve kabuğunun ¾ nispetinde kızarması ve iç meyvenin kendine has sertlik ve tadını alması durumunda başlanır.
Dallar silkelediğinde yere dökülen fındıklar yerde bekletilmeden, mümkünse yere serilen örtüler üzerine silkeleyerek toplanır. Ağaçlardaki meyve gelişiminin tamamı tek seferde gerçekleşmeyeceğinden, hasat bir defada değil birden fazla tekrarlanacak periyotlarla yapılır. Ağaç silkelemelerinde bir sonraki meyve verecek dal/dalcıklara zarar verilmemelidir. Toplanan fındıklar mümkünse hemen, değilse jüt çuvallara koyularak, aynı gün harmana getirilir. Taşıma ve sevkiyatta, kesinlikle naylon çuvallara koyup sıkışık bir vaziyette bekletilmez.
Sıcaklık ve işlem koşulları
Harman yapılan zuruflu fındıklar, büyük yığınlar ve kalın tabaka oluşturacak şekilde yığılı bekletilmez. Toplanan zuruflu fındıklar; mümkün olduğunca toprakla temas ettirmeden ve yağmurda ıslatmadan kurutulur. Zuruflu fındıklar beton harmanlara, en fazla 10–15 cm kalınlığında serilip güneşte 2–3 gün kurutulduktan sonra ayıklama (patoz) makinesine verilmelidir. Fındıkları yağmurdan korumak için üzerine örtülen naylonlar direkt fındığın üzerine değil, çardak şeklinde örtülür.
Harmanda kurutulan zuruflu fındıkların fazla (uygun hava koşullarında 3–5 gün) kurutulmadan ayıklama (patoz) makinesine verilmesi sağlanır. Ayıklama işlemine başlamadan ve işleri yaparken ayıklama (patoz) makinesi operatörleri tarafından; a. Ayıklama (patoz) makinesinin uygun şekilde (terazileme ve iş güvenliği vs.) yerleştirip/yerleştirmediği, b. Bölgeye özgü eleme ayarı yapılıp/yapılmadığı, c. Ayıklama (patoz) makinesinin kavsaklı fındıkları kabuklu meyveden ayırıp/ayırmadığı, d. Kabuklu meyvelerde kırık/çatlak oluşup/oluşmadığı, e.
Sıcaklık ve işlem koşulları · 2
Makinenin yabancı madde ( taş, dal parçacıkları vs.) ayrımı yapıp/yapmadığı, f. Boş (koruk) kabuklu meyvelerin, sağlam meyvelerden ayrılıp/ayrılmadığı sürekli kontrol edilir. Ayıklama (patoz) makinesinden çıkan kabuklu meyveler kurutulmaları için jüt veya bez tenteler üzerine en fazla 5 cm kalınlığında serilir. Serilen kabuklu meyveler 2–3 saat aralıklarla tırmık ve benzeri aletlerle karıştırılır. Karıştırma esnasında meyve kabuklarının kırılmamasına özen gösterilir.
Ayrıca kurutma harmanının hafif meyilli düzeyde beton zemin olması tercih edilir.
Harmanda kurumaya bırakılan kabuklu meyvelerin yeterince kuruduğu (kabuklu meyvenin birkaç tanesini avuç içerisinde sallayarak iç meyvenin serbest kaldığını hissetme, kabuklu meyvenin kırılarak iç meyvenin baş ve işaret parmağı arasında sıkılmak sureti ile iç meyve şeklinin değişip/değişmediğini görme, nem oranının maksimum %7 olup olmadığı) kontrol edilir. Harmanda kurumaya bırakılan kabuklu meyvelerin içerisinde bulunabilecek yabancı madde (taş, toprak, dal parçacıkları vb.) ayrımı mutlaka yapılır.
Kurutma sonrası ayıklama ve paketleme
Kabuğundan ayrılmış iç fındıkların seçilmesine de özen gösterilir. Harmanda kuruyan fındıklar, iyice soğuduktan sonra, sabah veya akşam serinliğinde jüt çuvallara paketlenir. Paketleme işleminde kesinlikle naylon çuval kullanılmaz. Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası; kabuklu, kabuksuz (çiğ iç), beyazlatılmış, kavrulmuş, tuzlanmış, kıyılmış veya fındık unu halinde ürüne işlenir. Uygun biçimde ambalajlanarak piyasaya sunulur.
Yetişme ve hasat dönemi
Yağ oranı yüksek olan bu fındık yörede yoğun olarak yetiştirilen tombul çeşidinden sonra olgunlaşması dolayısı ile hasadın devamlılığı açısından önemlidir.
Muhafaza koşulları
Jüt çuvallara paketlenen kabuklu meyveler, serin, kuru ve havalanabilir nitelikte olan depolarda muhafaza edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası üretimi yapılan coğrafi bölgenin kıyı kesimlerinde ılık ve yağışlı iklim hâkimdir. En çok yağış ekim ve kasım, en az yağış ise mayıs ve haziran aylarında görülür. Yağışın en fazla düştüğü aylarda, aylık ortalama yağış 140 mm'yi aşarken, en az düştüğü aylarda 60 mm'nin altına inmez.
Ayrıca bölgedeki killi, tınlı ve humuslu, besin maddelerince zengin, organik maddenin %2’nin üstünde ve pH’sı 5–7 arasında olan toprak yapısı ve yüksek olmayan taban suyu, ürün verimi üzerinde etkilidir. Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karasının en önemli özelliği farklı iklim koşullarına iyi adapte oluşudur.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Coğrafi işaret tek başına veya marka unsuru ile birlikte kullanılır. Coğrafi işaret ibaresiyle birlikte sicildeki logo da kullanılır.
Sicildeki denetim düzeni
Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karasının belirtilen özelliklere uygunluğuna dair denetimler, Sınırlı Sorumlu Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (FİSKOBİRLİK) tarafından koordine edilir. Denetim merci, Sınırlı Sorumlu Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliğinden bir kişi komisyon başkanı olacak şekilde üç kişi, Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden bir kişi, Giresun Ticaret Borsasından bir kişi ve Giresun Üniversitesinden bir kişi olmak üzere 6 kişiden oluşur.
Denetim mercii; üretim, depoma, taşınma ve pazarlama aşamalarının kontrolünü ve coğrafi işaretin takibi konusunda gerekli denetim işlemlerini yürütür. Tescile konu ürünün üretim alanları, meyve ve ağaç gelişimi, çiftçi kayıtları, sanayi tesisleri, satış yerleri hakkında kayıtlar FİSKOBİRLİK tarafından tutulur. Denetim mercii yılda en az iki kere toplanır. Şikâyet halinde ve gerekli görülmesi halinde her zaman denetim yapabilir. Denetimler aşağıda belirtilen aşamaları kapsar.
Ağaç Denetimi
Fındık ocaklarında filiz gelişimleri kontrol edilecektir.
Meyve Denetimi
Fındık ocaklarında meyve kalitesi yönünden çotanak tutumundan itibaren hasat gerçekleştirilene kadar 3 er aylık periyotlarla kontrol edilecektir.
Bakım Metotları Denetimi
Fındık ocakları ilkbahar döneminden itibaren 1’er aylık aralıklarla gerekli bakım ve depolama tedbirlerinin alınması amacı ile kontrol edilecektir.
Coğrafi Sınır Denetimi
Ürünün coğrafi sınırlar içerisinde yetiştirildiği kontrol edilecektir.
Amblem ve Logo Kullanımı Denetimi
Resmi coğrafi işaret menşe adı amblemi ve tescil belgesinde belirtilen logonun kullanımı denetim mercii tarafından kontrol edilecektir. “Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası kullanılmıştır.” ibaresi ile satışa sunulan türev ürünlerde (çikolata/unlu mamul gibi) Giresun Kalınkara Fındığı/Giresun Karası kullanıldığını ispat eden kayıtlar denetim mercii tarafından kontrol edilecektir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
456 tescil numaralı Giresun Kalınkara Fındığı /Giresun Karası menşe adı olarak 18.09.2019 tarihinde tescil edilmiştir.
