Coğrafi işaretli ürün · Ordu
Ordu kıyılarından elde edilen hamsiler, pirinçli iç pilavı alttan ve üstten kaplayacak biçimde dizilir. Ocakta veya fırında pişirilen yemek ters çevrilerek sıcak sunulur; mısır unu ocak yöntemine özgüdür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ordu İçli Tava nedir?
Ordu İçli Tava, temizlenip kılçıklarından ayrılmış hamsilerin tavanın yüzeyini kapatacak şekilde dizilip üzerine hazırlanan iç pilavın koyulup tekrar hamsiyle kapatılıp pişirilmesiyle elde edilen Ordu iline özgü yöresel bir yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hammadde ve bileşim
İç pilav yapımında pirinç, kuru soğan, kuru üzüm ya da kuş üzümü, dolmalık fıstık, maydanoz, karabiber, pul biber ve tuz kullanılır.
Biçim ve ölçüler
İçli tava yapımında Ordu ili kıyılarında avlanan büyük boyutlardaki (en az 9 cm) hamsiler kullanılır.
Üretim tekniği ve ustalık
Üretim şekli ve sunumu açısından coğrafi sınıra özgü ustalık becerisi gerektirir.
Hamsiyle kaplanan pilav
Temizlenip kılçıklarından ayrılmış hamsiler tavanın yüzeyini kapatacak şekilde dizilir. Hazırlanan iç pilav üzerine konur, tekrar hamsiyle kapatılır ve pişirilir.
Nasıl üretilir ve hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 5 kişilik tarif içindir.
- 1 kg hamsi
- 10–15 ml sıvı yağ
- 5–10 g tuz
- 100 g mısır unu (Ocakta kızartılacaksa hamsilerin dışını bulamak için)
- 180–200 g pirinç 3 orta boy kuru soğan
- 20–30 g kuru üzüm ya da kuş üzümü
- 20–25 g dolmalık fıstık
- 20–30 ml sıvıyağ
- 3–5 g karabiber
- 5–7 g pul biber
- 8–10 g tuz ½ bağ maydanoz
- 100 ml su
- 3–5 g nane (isteğe bağlı)
- 2–3 g tarçın (isteğe bağlı)
İç pilavı hazırlama ve hamsiyi ayıklama
İç harcı hazırlamak için küp küp doğranmış soğanlar sıvıyağda pembeleşinceye kadar kavrulur. İçine fıstık ilave edilir ve rengi hafif değişinceye kadar kavrulur. Pirinç eklenir ve kavrulmaya devam edilir. Ardından üzerine karabiber, pul biber, ince ince doğranmış maydanoz, kuş üzümü ve yarım su bardağı 100 ml su ilave edilip tencerenin kapağı kapatılır.
İç pilav suyunu çekene kadar pişirilir ve bir süre dinlendirilir.
Hamsiler temizlenir, kılçıklarından ayrılarak fileto haline getirilir. Küçük hamsiler fileto haline getirilirken ve kılçığından ayrılırken parçalanabilir. Büyük boyuttaki hamsilerin tavaya dizilmesi ve şekil verilmesi daha kolaydır. Bu nedenle Ordu İçli Tava yapılırken boyut olarak büyük hamsi tercih edilir.
Ocak yöntemi için hamsiyle pilavı kaplama
Temizlenip ayıklanan hamsiler tuzlanır ve mısır ununa bulanır. Ardından yaklaşık 28–30 cm çapındaki tavanın tabanı yağlanır. Hamsilerin sırt kısmı tavanın zemininde olacak ve yarı yarıya birbirinin üzerine gelecek şekilde dizilir. Bu şekilde dizilmezse pişirme sırasında araları açılır. Tavanın kenarlarına da tabana dikey yönde ve yarısı dışarıda olacak şekilde hamsiler sıkça dizilir.
Daha sonra hazırlanan iç pilav hamsilerin üzerine koyularak eşit şekilde dağıtılır.
Tavanın kenarına sarkıtılan hamsiler iç pilavın üzerine kapatılır. İç pilavın üzerinde açık kalan kısımlara da kalan hamsiler dizilerek pilavın üzeri tamamen kapatılır ve pasta şekli verilir.
Ocakta iki yüzü kızartma
Kısık ateşte hamsilerin alt yüzeyi kızarıncaya kadar pişirilir sonra balık tava kapağı ile alt üst edilerek diğer yüzü de pişirilir.
Fırın yöntemi için hamsiyi tuzlama
Temizlenip ayıklanan hamsiler tuzlanır.
Fırında pişirme
Fırında 180 derecede hamsiler kızarıncaya kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Ordu kıyıları ve yerel ustalık
Ordu İçli Tava üretiminde Ordu ili kıyılarından avlanan büyük boy hamsiler kullanılır. Yemeğin hazırlanması ve sunumu yerel ustalık gerektirir. Sicile göre tüm üretim aşamaları Ordu ilinde gerçekleştirilir.
Ordu mutfağıyla ün bağı
Ordu İçli Tava, Ordu mutfak kültürüne ait bir yemektir. Sicil, ürünün coğrafi sınırla ün bağını kaydeder.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Ordu İçli Tava kızardığında ters çevrilerek sunulacak kaba koyulur ve sıcak servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Ordu ili mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Ordu İçli Tava evlerde ve restoranlarda yapılır. Ordu ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1427 tescil numaralı Ordu İçli Tava mahreç işareti olarak 26 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Ordu İçli Tava ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Ordu İçli Tava ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Ordu Büyükşehir Belediyesi koordinatörlüğünde; Ordu Büyükşehir Belediyesi ile Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim mercii, Ordu İçli Tava coğrafi işaretinin kullanımının uygunluğunu, üretimde kullanılan bileşen listesinin uygunluğunu ve “Üretim metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, kamu veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
