Coğrafi işaretli ürün · Van
Van mutfağında yerel tir buğdayı bulguru, un ve reyhanlı baharatlarla yoğrulur. Uzun köfteler suda haşlanır; üzerine sırasıyla soğanlı salçalı zeytinyağı sosu ve sarımsaklı yoğurt dökülerek sıcak sunulur, tanelerin biçimi korunur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Van Kürt Köftesi nedir?
Van Kürt Köftesi, yerel tir buğdayı bulgurundan hazırlanan uzun köftelerin haşlanmasıyla yapılan yemektir. Salçalı soğan sosu ve sarımsaklı yoğurtla sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Van mutfağında önemli bir yere sahiptir.
Tir bulguru ve reyhan
Coğrafi sınırda yetişen tir buğdayından bulgur kullanılır. Un ve baharatlı harç yaklaşık 7–8 cm uzun köftelere şekillendirilir.
İki üstlüğün sırası
Haşlanan köftelerin üzerine önce soğanlı salçalı zeytinyağı sosu, ardından sarımsaklı yoğurt dökülür. Sıcak servis ürünün sunum kapsamıdır.
Hammadde ve bileşim
Sosu; domates salçası, zeytinyağı, kuru soğan kullanılarak hazırlanır.
Sıcak servis
Köfteler sıcak servis edilir. Salçalı soğan sosu ile sarımsaklı yoğurt, sırasıyla köftelerin üzerine konur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Yerel tir bulguru ve reçete ölçeği
Van Kürt Köftesinin üretiminde, coğrafi sınırda yetiştirilen tir buğdayından elde edilen bulgur kullanılır. 4 kişilik Van Kürt Köftesi üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
- 400 g köftelik bulgur
- 100 g buğday unu
- 10 g tuz
- 10 g karabiber
- 10 g pul biber
- 5 g reyhan
- 1,5 l su
- 3 diş sarımsak
- 200 g yoğurt
- 1 adet kuru soğan
- 50 ml zeytinyağı
- 30 g domates salçası
Bulgurun sıcak suda dinlendirilmesi
Tir buğdayından elde edilen köftelik bulgur, bir kapta 500 ml sıcak su ile suyu çekinceye kadar dinlenmeye bırakılır.
Harcın hazırlanması
Suyu çeken ve soğuyan bulgura un, tuz, karabiber, pul biber ve reyhan ilave edilip 15 dakika yoğrularak homojen bir köfte hamuru elde edilir. Hamurdan yaklaşık 7–8 cm uzunluğunda köfteler hazırlanır.
Şekillendirilmiş köftelerin haşlanması
Şekil verilen köfteler, bir tencerede kaynamakta olan 1 litre suda haşlanır.
Servis ve sunum
Piyazlık doğranmış kuru soğan, bir tencerede zeytinyağı ile pembeleşinceye kadar kavrulur. Salça eklenip biraz daha kavrularak sos hazırlanır. Rendelenmiş sarımsak yoğurt ile karıştırılır. Van Kürt Köftesinin servisi, köftelerin üzerine sırasıyla sos ve sarımsaklı yoğurt döküldükten sonra sıcak olarak yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Van Kürt Köftesinin geçmişi eskiye dayanır. Van ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretiminde, coğrafi sınırda yetişen tir buğdayından elde edilen bulgur kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Van Kürt Köftesinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Van Kürt Köftesi üretiminin geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sudan çıkarılıp süzülen köfteler, servis yapılan kaba konur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1238 tescil numaralı Van Kürt Köftesi mahreç işareti olarak 7 Ekim 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Van Kürt Köftesi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Van Kürt Köftesi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Van Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda; Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Doğu Anadolu Aşçılar ve Pastacılar Federasyonu, Van Aşçılar ve Pastacılar Derneği ile Van Ticaret ve Sanayi Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bulgurun, coğrafi sınırda yetişen tir buğdayından elde edilmesi.
- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Van Kürt Köftesi ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
