Coğrafi işaretli ürün · Bartın
Bartın mutfağında ince hamur, kıymalı pirinç harcıyla bohça biçiminde kapatılır. Tepside iki yüzü kızartılan mantılar et veya tavuk suyuyla pişirilir; tereyağıyla tamamlanıp sade, tavuklu veya yoğurtlu sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bartın Pirinçli Mantısı nedir?
Bartın Pirinçli Mantısı, kıymalı pirinç harcının ince hamura doldurularak tepside pişirildiği yöresel mantıdır. Sade, tavuklu veya yoğurtlu sunumları bulunur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Pirinçli harç
İç harçta kıyma, soğan ve pirinç birlikte pişirilir; suyunu çeken karışıma doğranmış maydanoz sonradan eklenir. Hamur börek hamuru inceliğinde açılır.
İki aşamalı tepsi pişirmesi
Bohçalar yağlı tepside alt üst edilerek dış yüzeyleri sertleşene kadar kızartılır. Sıcak et veya tavuk suyu eklenip üzeri kapatılarak suyunu çekmesi sağlanır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamurun malzemeleri
- 1 kg. buğday unu
- 3 yumurta
- 10 g (bir tatlı kaşığı) tuz
- 500 g ılık su
Pirinçli iç harcın malzemeleri
- 500 g kıyma 3 kuru soğan
- 250 g pirinç
- 60 g (bir bağ) maydanoz
- 10 g tuz
- 10 g karabiber
- 100 ml. (bir çay bardağı) su
- 15 g (bir yemek kaşığı) tereyağı
- 20 ml. (iki çorba kaşığı) sıvıyağ
- 3–5 su bardağı tavuk ya da et suyu (tepsi büyüklüğüne göre, mantıların üzerini örtecek kadar)
Hamurun hazırlanması ve açılması
Un, yoğurmak için bir kaba koyulur ve ortasına bir çukur açılıp yumurtalar eklendikten sonra yoğurmaya başlanır. Suyu 2–3 seferde hamura yedirerek yoğurmaya devam edilir. Hamur ele yapışmayacak kıvama geldiğinde 5 eşit parçaya ayırılarak yuvarlanır ve üstü kapanarak dinlenmeye bırakılır.
Kavurma işlemi
Yanan ocaktaki tavaya sıvı yağ ve tereyağı konulur, tereyağı eriyince küp şeklinde doğranmış soğanlar eklenerek kavurulur. 5 dakika sonra kıyma ve karabiber ile tuz eklenir ve kavurmaya devam edilir. Bu karışımın içine önceden yıkanıp hazırlanmış olan pirinç ve sonrasında da su ilave edilir.
İç harca maydanoz eklenmesi
Karışım suyunu çektikten sonra ince doğranmış maydanozlar eklenerek iç harç kenara alınır.
Dinlenmiş hamurun ince açılması
Dinlenmeye bırakılmış 5 adet hamur tek tek oklavayla açılır. Açarken yapışmaması için de un kullanılır. Hamur standart mantı hamuru kadar kalın değil, börek hamuru inceliğinde olmalıdır. Açılan hamurlar 3–4 cm genişliğinde kare olarak kesilir.
Doldurma ve biçim verme
Kesilen hamurların ortasına hazırlanan iç harçtan birer tatlı kaşığı konularak karşılıklı köşeler birleştirilip bohça şekli verilir.
Yağda kızartma
Hazırlanan bohça şeklindeki hamurlar ters çevrilerek yağlanmış tepsiye dizilir ve ocak üzerinde alt üst çevrilerek mantıların dış yüzeyleri sertleşene kadar kızartılır. Pişen mantı üzerine sıcak tavuk veya et suyu dökülür. Başka bir tepsiyle üzeri kapatılarak kısık ateş üzerinde mantılar suyunu çekene kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bartın Pirinçli Mantısı, yöre adı ile özdeşleşerek ün bağı kazanan pirinçli mantıdır. Üretim metodu hamurun börek hamuru inceliğinde açılması, pirinç iç harcının hazırlığı, bohça formunun verilmesi, tavuk veya et suyu ile pişirilmesi ve üç farklı şekilde servis edilmesi ustalık ve kültürel birikimin etkisiyle devam eder. Bu nedenle üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda yapılmalıdır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Üzerine erimiş tereyağı dökülerek tercihe göre sade, tavuk parçaları konularak ya da yoğurt ile tabakta ve sıcak olarak porsiyon şeklinde servis edilir (Şekil 1).
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
569 tescil numaralı Bartın Pirinçli Mantısı mahreç işareti olarak 9 Ekim 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Bartın Pirinçli Mantısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bartın Pirinçli Mantısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Bartın Belediyesi’nin koordinasyonunda, Bartın Belediyesi, Bartın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Bartın Ticaret ve Sanayi Odasının belirleyeceği ürün hakkında bilgi sahibi en az üç kişiden oluşacak denetim mercii ile yürütülecektir. Denetimler her yıl düzenli olarak yapılacak bunun yanı sıra ihtiyaç duyulması veya şikâyet hallerinde her zaman yapılabilecektir.
Denetimlerde üretimde kullanılan malzemeler, yapılış aşamaları, servisi ile Bartın Pirinçli Mantısı ibaresi ile birlikte mahreç işareti ambleminin kullanımı denetlenecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
