Coğrafi işaretli ürün · Kütahya
Kütahya’nın Gediz ilçesinde oğlak veya erkeç eti, Gökeyüp’ten getirilen ve önceden hazırlanan toprak kaplarda pişirilir. Çam odunlu taş fırında önce kendi suyuyla pişen ete soğanlı salçalı sos katılır; güveç uzun pişirme sonrasında sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gediz Güveci nedir?
Gediz Güveci oğlak veya erkeç eti, su, tuz, kuru soğan ve salça kullanılarak üretilir. Gediz Güveci; iç yağ ile yağlanarak 15 gün taş fırında pişirilerek kullanıma hazır hale getirilen güveçlerin içinde ve çam odunu ile yanan taş fırında pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yerel keçi eti ve Gökeyüp kabı
Et Gediz’de yetişen oğlak veya erkeçten temin edilir. Güveçler Manisa Salihli Gökeyüp köyünden gelir; iç yağıyla yağlanıp 15 gün taş fırında hazırlanır. Bu süre yemeğin pişirme süresi değildir.
Sosun ikinci aşamada eklenmesi
Kapalı güveçte et 250 °C taş fırında 40 dakika kendi suyuyla pişer. Kaburga çıkarılıp soğan, salça ve sıcak su sosu eklenir; kaburga geri konur ve beş saat daha pişirilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Dört kişilik reçete
4 kişilik Gediz Güveci bileşenleri:
Malzemeler ve ölçüler
- 250 g pirzola (oğlak veya erkeç eti)
- 500 g arka but
- 50 g ön bel eti
- 200 g kemikli kaburga eti
- 250 ml sıcak su
- 75 g kuru soğan
- 4 g tuz
- 40 g salça
Etlerin hazırlanması
Üretimde kullanılan etler coğrafi sınırda yetiştirilen keçilerden elde edilir. Günlük olarak kesilen erkeçlerden ya da oğlaklardan bileşen listesinde verilen güveçlik parça etler hazırlanır. Kaburga eti, yağlı ve kemikli olmalıdır.
Fırının hazırlanması
Ateş tuğlalarından yapılan taş fırının kubbe yüksekliği 75 cm, uzunluğu ise 140 cm ve 250 cm’dir. Güveç pişirilecek fırının iç sıcaklığı 250 ℃’ye ayarlanır. Fırın çam odunu ile yakılır.
Etlerin güvece yerleştirilmesi
Gediz Güvecinin üretiminde, Manisa Salihli Gökeyüp Köyünden temin edilen güveç kapları kullanılır. Bu güveçlerin çapı 21 cm, derinliği ise 6 cm’dir.
Bu kaplar coğrafi sınırda iç yağı ile yağlanarak taş fırında 15 gün süre ile pişirilir ve kullanıma hazır hale gelir. Güvecin tabanına tuz serpilir ve üzerine önce yağlı kaburga etleri sonra diğer etler konup güvecin kapağı kapatılır.
Güvecin fırına sürülmesi
Hazırlanan güveç çam odunuyla yanan 250 ℃’deki taş fırına konur. 40 dakika kendi suyu ile pişirilir.
Sosun hazırlanması
Güvecin tabanındaki kaburga eti çıkarılır. Güveç içinde kalan diğer etlerin üzerine; soğan, salça ve sıcak su karışımıyla hazırlanan sos eklenip güveçten çıkarılan kaburga eti konur.
Fırında son pişirme
Kapağı kapatılarak tekrar fırına konur ve 5 saat daha pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Yöresel üretim bilgisi, bileşen seçimi ve mutfak geleneği ürünün Gediz ilçesi ile ün bağını oluşturur. Sicil, bütün üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilmesini zorunlu tutar.
Gediz Güvecinin geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınıra özgü üretim metodu vardır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Fırından çıkarılan Gediz Güvecinin servisi sıcak olarak ve tercihe göre soğan ve ekmekle yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
946 tescil numaralı Gediz Güveci mahreç işareti olarak 10 Kasım 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gediz Güveci ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gediz Güveci ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gediz Belediyesinin koordinatörlüğünde ve ürün konusunda uzman olmak üzere Gediz Belediyesinden 1, Gediz İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden 2 ile Gediz Ticaret ve Sanayi Odasından 1 üyenin katılımıyla en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleşir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretim metoduna uygunluk.
- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Etlerin, Gediz ilçesinde yetiştirilen hayvanlardan elde edilmesi.
- Toprak kapların menşeinin ve hazırlanmasının uygunluğu.
- Gediz Güveci ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
