Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Bodrum ilçesinde ince kızartılmış patates, sarımsaklı süzme yoğurt ve şerit dana eti katmanlar hâlinde birleştirilir. Tavadaki et suyu, yağ ve baharatlar sosu oluşturur; sebzelerle sunum tamamlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bodrum Çökertme Kebabı nedir?
Bodrum Çökertme Kebabı; Bodrum’da ince kızartılmış patatesin üzerine sarımsaklı süzme yoğurt ve şerit dana eti yerleştirilir. Döküm tavada pişen etin suyu, yağ ve baharatlarla birlikte sosu oluşturur; domates, biber ve roka sunumu tamamlar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Patates, yoğurt ve dana eti katmanları
Kibrit çöpü inceliğindeki patates, sarımsaklı süzme yoğurt ve şerit dana etiyle katmanlı biçimde sunulur. Tranç ve sokum etleri tercih olarak belirtilir; yoğurt patatesin tamamını örtmeyecek şekilde yerleştirilir.
Tavadaki et suyu ve yağın sosu
Etin döküm tavada bıraktığı su, tereyağı ve zeytinyağıyla birleştirilir. Bu karışım ayrıca hazırlanmış bir sos yerine etle birlikte kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 220 g dana eti (Tercihen tranç ve sokum)
- 150 g patates
- 200 g süzme yoğurt
- 5 g sarımsak
- 30 g zeytinyağı
- 70 g tereyağı
- 4 g toz kırmızıbiber
- 2 g karabiber
- 3 g kimyon
- 15 g nane
- 15 g kekik
- 6 g tuz (3 g patates için, 3 g et için)
- 400 ml ayçiçeği yağı (Kızartma için)
- 100 g domates (Garnitür)
- 30 g yeşilbiber (Garnitür)
- 10 g roka (Garnitür)
Bileşenlerin hazırlanması
İlk olarak patatesler kibrit çöpü inceliğinde ve uzunluğunda doğranır. Diğer bir yöntem olarak ise patatesler kalın rende ile sadece tek yöne rendelenerek jülyen boyutlarında ince uzun patatesler elde edilir. Tuzlu suda nişastası çıkana kadar yaklaşık 10–15 dakika bekletilir. Bu aşamada uygun büyüklükte kızartma kabı kullanılarak derin ve şok kızartma yapılır.
Ayıklama, doğrama ve kızartma esnasında suyunu kaybeden patatesin % 50’si fire verir.
Sarımsak dövülüp çırpılarak pürüzsüzlük ve akışkanlık kazandırılan süzme yoğurt ile karıştırılır. Kıvamı koyu kalırsa su ilave edilerek iyice çırpılır. Kızartılan patatesleri yumuşatmaması ve hamurlaştırmaması için koyu kıvamlı ama akışkan bir yoğurt sos olması gerekir. Yoğurt, etler pişirildikten sonra tabaklama sırasında kızarmış patateslerin üzerine patatesleri tam kapatmayacak şekilde konulur. Bu şekilde patateslerin yumuşaması engellenir.
Tranç, dananın but kısmından çıkan yağsız bir ettir.
Sokum ise kontrfilenin devamı, kalça ile birleştiği but bölümüdür. Bu etlerin tercih edilme nedeni yumuşak ve yağsız olmasıdır. Et, bifteklik şekilde doğranır ve dövülerek inceltilir.
Yağda kızartma
Harlı kömür ateşinde döküm bir tavada kızgın yağda suyu ve yağı içinde kalacak şekilde 4–5 dakika kızartılır. Döküm tavanın kullanılması pişme esnasında çıkan suyun sosta kullanılmasını ve lezzetli olmasını sağlar. Döküm tavada yaklaşık 200–250°C’de 2 dakika ısıtılır.
Etin dilimlenmesi
Et dilimleri tavaya alınarak her iki yönü yaklaşık yarım dakika mühürlenir ve tavadan alınır. Doğrama tahtası üzerine 9–10 cm’lik ince şeritler şeklinde doğranır. Mühürleme sırasında tavada oluşan suyun içine tereyağı ve zeytinyağı ilave edilir. Tereyağı tamamen eriyip köpürme oluştuğunda(yaklaşık 1–1,5 dakika) doğranan etler tavaya alınır. Sürekli çevrilerek yaklaşık 2 dakika yarı mühürlenmiş etler pişirilir. Böylece elde edilen etler az-orta pişmiş olacaktır.
Pişirme esnasında önce tuz, karabiber, kimyon ve toz kırmızıbiber eklenir. Sürekli çevirerek pişirme işlemi yapılır. Ocaktan alınmadan hemen önce nane ve kekik eklenerek karıştırılır. Sunum tabağındaki patates üzerine önce hazırlanan sarımsaklı yoğurt koyulur. Yoğurdun üzerine etler yağıyla birlikte alınır. Çünkü pişme esnasında tavada oluşan et suyu, yağ ve baharatların karışımı aynı zamanda sos olarak kullanılır. İlave sos yapılmaz.
Yöresiyle bağı nedir?
Bodrum Çökertme Kebabının; üretildiği Bodrum ilçesi ile ün bağı bulunur. Ürün hazırlamada kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan Bodrum Çökertme Kebabının Bodrum ilçesi ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Bodrum Çökertme Kebabı tüm üretim aşamaları, Bodrum ilçesinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bodrum Çökertme Kebabının tarihsel gelişiminde; halk arasında sıklıkla tüketilmesinin yanı sıra Bodrum ilçesine turizm vesilesiyle gelenler sayesinde bilinirliğini artırmıştır. Sudan çıkarılan ve süzdürülerek kurutulan patatesler kızgın yağda kızartılarak servis tabağına alınır. Son olarak ince domates dilimleri, biber dilimleri ve bütün roka yaprakları ile servisi yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
1964 yılından beri Bodrum ilçesinde üretildiği ve servisinin yapıldığı bilinir. Bodrum ilçesinde 1960’lı yıllardan beri üretilen, Bodrum Çökertme Kebabının hazırlanması ve pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1759 tescil numaralı Bodrum Çökertme Kebabı mahreç işareti olarak 14 Ağustos 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Bodrum Çökertme Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bodrum Ticaret Odasının koordinatörlüğünde, Muğla Aşçılar ve Pastacılar Derneğinden, Bodrum İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Milas Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümünden ve Bodrum Ticaret Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Bodrum Çökertme Kebabı üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Bodrum Çökertme Kebabı ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
