Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’nın Arapgir ilçesinde, Sarıçiçek Yaylasında yetişen çebişin gövdesi şişe geçirilerek tandıra asılır. Meşe odunuyla hazırlanan tandırda pişirilen et, yerel sunum geleneğinde Arapgir Köhnü Üzümü eşliğinde sıcak servis edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Arapgir Tandır Kebabı nedir?
Arapgir Tandır Kebabı; Sarıçiçek Yaylası’nda yetiştirilen bir yaşındaki çebişin gövdesi uzun şişe geçirilip tandıra asılır. Meşe odunuyla hazırlanan tandırda pişirilen et, Arapgir Köhnü Üzümü eşliğinde sunulur; pişirme sırasında akan yağ ve su sunuma katılmaz.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Etin kaynağı
Üretimde Arapgir Sarıçiçek Yaylasında yetişen bir yaşındaki iğdiş edilmiş keçiler kullanılır.
Pişirme ve eşlikçi
Gövde etinin meşe odunuyla hazırlanan tandıra asılarak pişirilmesi ve Arapgir Köhnü Üzümüyle sunulması ürünün temel özellikleridir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Eti hazırlama
Arapgir Sarıçiçek Yaylasında doğal ortamda yetişip beslenen, bir yaşındaki iğdiş edilmiş keçinin (çebiş) karkas eti kullanılır. Kanın uzaklaştırılması için et yıkanıp suya konur. Gövde ortadan ikiye bölünür; kol ve kürek kemiği etin tuzu iyi alabilmesi için çıkarılır. Et tuzlandıktan sonra uzun şişler gövde boyunca geçirilir; kaba ve uzun kaburga kemikleri et dövme demiriyle kırılır.
Tandırı hazırlama
Ateş tuğlasından örülmüş dikdörtgen tandırda meşe odunu yakılır; odun köz hâline gelip tandır ısınıncaya kadar beklenir. Tandırın içine boyu boyunca tava konur. Pişen etten akan yağ ve su bu tavada birikir; böylece yağın köz üzerinde alev alması ve küllerin ete yapışması engellenir. Biriken yağ ve su servis sırasında kullanılmaz.
Asarak pişirme
Gövde olarak hazırlanan et, ocak boyunca bulunan tespit demirine kancayla asılır ve yaklaşık 3–5 saat pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimde kullanılan et, Arapgir Sarıçiçek Yaylasında doğal ortamda yetişen ve beslenen çebiş diye tabir edilen 1 yaşındaki iğdiş edilmiş keçilerden elde edilir. Bu sebeple tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir. Bu sebeple coğrafi sınır ile arasında ün bağı bulunur. Arapgir Tandır Kebabının geçmişi eskiye dayanır.
Arapgir Tandır Kebabı, geçmişi eskiye dayanan coğrafi sınıra has üretim yöntemiyle Arapgir ilçesine ün bağı ile bağlıdır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Arapgir Tandır Kebabı, 96 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Arapgir Köhnü Üzümü ile servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
735 tescil numaralı Arapgir Tandır Kebabı mahreç işareti olarak 26 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Arapgir Tandır Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Arapgir Tandır Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Arapgir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Arapgir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Arapgir Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile Arapgir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde eti kullanılacak hayvanın menşeini ve uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu ve Arapgir Tandır Kebabı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
