Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Akşehir ilçesinde kuzu ön kol ve sırt eti, kendi yağıyla bakır kazanda hazırlanır. Taş fırında közle uzun süre pişirilip dinlendirilen et, doğranarak pide üzerinde sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akşehir Tandır Kebabı nedir?
Akşehir Tandır Kebabı; Kuzunun ön kol ve sırt etleri bakır kazanda, kendi yağı, su ve tuzla uzun süre pişirilir. Taş fırındaki pişirme ve dinlendirme aşamalarını pide üzerinde sunum izler; et, istenen yağlılıkta hazırlanarak servis edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Et ve pişirme kabı
Kuzunun ön kolu ve sırt kısmı, eritilmiş kendi yağı, tuz ve suyla bakır kazanda hazırlanır.
Pişirme yöntemi
Taş fırında közle pişirme, kazanların belirli aralıklarla alt üst edilmesi ve pişirme sonrası dinlendirme yöresel yöntemin temel aşamalarıdır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- Kuzu eti (ön kolu ve sırt kısmı)
- Kuzu etinin yağı
- Tuz
- Su
Bileşenlerin hazırlanması
Akşehir Tandır Kebabının üretiminde kuzunun ön kolu ve sırt kısmı kullanılır. Kuzunun ön kolları ve sırt kısmı küçük parçalar halinde kesilerek, bakır kazanlar içine yerleştirilir. Etin miktarına göre tuz ilave edildikten sonra, daha öncesinde eritilmiş olan kuzunun kendi yağları ile birlikte kazana ilave edilir.
Fırında pişirme
Kebap taş fırında (tandır) pişirilir. Pişirme aşamasında kullanılan odun çok önemlidir. Kullanılan odun meyve odunu (meşe) odunudur. Kazanlar hazırlandıktan sonra, öncesinde yakılmış olunan taş fırının ve içerisindeki odunların köz haline gelmesi beklenir. Köz haline geldikten ve taş fırın 200°C sıcaklığa ulaştıktan sonra kazanlar fırına sürülür. Akşehir Tandır Kebabının pişirme tekniğinde uygun ve önemli olan etin közde pişirilmesidir.
Kazanlar 15 dakikada bir fırından çıkarılıp alt üst edilir. Bu işlem yaklaşık 5–6 saat sürer. Bu süre sonunda kazanlar taş fırından çıkarılıp, dinlendirmeye bırakılır. Yaklaşık 1 saat dinlendikten sonra servise hazır hale gelir.
Yöresiyle bağı nedir?
Akşehir Tandır Kebabının yapımında kullanılan etin hazırlanması ve pişirme aşaması yöreye özgü ustalık becerisi gerektirdiğinden, yöre ile ün bağı bulunur. Bu sebeple etin hazırlanması ve pişirme aşamaları dâhil üretimin tüm aşamalarının, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmesi gereklidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Akşehir Tandır Kebabı, satır ile doğramak suretiyle, isteğe göre yağsız, orta yağlı ve yağlı olmak üzere, pide üzerinde servis edilir. Tandır kebabının yanında genel olarak, kuru soğan, domates ve közlenmiş biber ile sunumu yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil tarihsel bağlamı açıklarken Selçuknâme’de, I. Alâeddin Keykubad’ın 1237 Mayıs ayındaki ziyafetinde geçen “biryan” ifadesine yer verir. Bu ifade kebap geleneğinin tarihsel anlatımıdır; günümüzdeki ürünün bütün üretim ayrıntılarının o tarihte aynı olduğunu tek başına göstermez.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
596 tescil numaralı Akşehir Tandır Kebabı mahreç işareti olarak 20 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Akşehir Tandır Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Akşehir Tandır Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Akşehir Belediyesi’nin koordinasyonunda; Akşehir Belediyesi, Akşehir Lokantacılar Odası, Akşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Akşehir Ticaret ve Sanayi Odasının belirleyeceği ürün hakkında bilgi sahibi en az üç kişiden oluşacak denetim mercii ile yürütülecektir. Denetimler her yıl düzenli olarak yapılacak bunun yanı sıra ihtiyaç duyulması veya şikâyet hallerinde her zaman yapılabilecektir.
Denetimlerde; kuzudan karkas olarak etin alındığı bölüm (kuzunun ön kolu ve sırt kısmı olması), taş fırın kullanımı, pişirme aşamasında (fırının ısıtılmasında) kullanılan odun türü, pişirme tekniği (közde pişirme), sunum şekli ile coğrafi işaretin adı ile mahreç işareti amblem kullanımı denetlenecektir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
