Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Milas ilçesinde dana kıyması ve unlu mekik köfteler zeytinyağında kızartılır. Nohutlu domates-salça tabanında pişirilip limon suyunda çırpılmış sarımsakla tamamlanır; ekşi tadıyla tanınan yemek maydanoz yapraklarıyla sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Milas Ekşili Köfte nedir?
Milas Ekşili Köfte, Muğla’nın Milas ilçesinde dana kıyması ve unla mekik köfteler hazırlanıp zeytinyağında kızartılır. Nohutlu domates-salça tabanında yeniden pişirilir; son aşamada limon suyunda çırpılmış sarımsak eklenir, maydanozlu sunumda ekşi tat belirgindir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Unlu dana köftesinin mekik biçimi
Yağsız dana kıyması ve özel amaçlı buğday unuyla hazırlanan köfteler 1–1,5 cm kalınlığında ve 2,5–3 cm uzunluğunda mekik biçimindedir. Yaklaşık 100 g beze kesilecek hamur parçasıdır; nihai köfte ağırlığı değildir.
Limonlu sarımsakla tamamlanan ekşilik
Köfteler önce zeytinyağında kızartılır, sonra domates, salça ve nohutlu tabanda yaklaşık 30 dakika pişirilir. Son kaynamada limon suyunda çırpılmış sarımsak eklenir; maydanozla sunulur. Köfte hazırlığı ve yemek tabanı ayrı yağ miktarlarıyla korunur.
Düğün ve mevlit yemeği
Sicil ürünü Milas’ın geleneksel düğün yemeklerinden biri olarak anlatır; mevlit gibi özel günlerde de ikram edilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Köfte hazırlığı ve yemeğin pişirme aşamaları
Milas Ekşili Köftenin üretimi; köftelerin hazırlanması ve yemeğin pişirilmesi olmak üzere iki aşamadan oluşur. Köftenin bileşenleri ve hazırlanması aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg yağsız dana kıyması
- 500 g özel amaçlı buğday unu
- 150 ml zeytinyağı
- 200 g soğan
- 20 g tuz
- 20 g karabiber
Köfte hamurunun yoğrulması
İnce rendelenmiş soğan, kıyma, tuz, karabiber ve un bir kapta karıştırılarak yoğurulur. Yoğurma sırasında köfte hamurunun ele yapılmaması için eller zeytinyağı ile yağlanır.
Harcın hazırlanması
Yoğurma işlemi, soğanlar ayırt edilmez hale gelince sonlandırılır. Köfte hamuru yaklaşık 100 gramlık bezelere ayrılır.
Köfteye biçim verme
Bezeler, üzerine un serpilmiş bir açma tahtası üzerinde, 1–1,5 cm kalınlığında olacak şekilde yuvarlanıp 2,5–3 cm uzunluğunda kesilir.
Tepsiye yerleştirme
Kesilen parçalara, unlanmış el içinde mekik şekli verilip birbirine yapışmaması için üzerine un serpilmiş bir tepsiye dizilir. Derince bir kapta 150 ml zeytinyağı kızdırılır.
Süzme işlemi
Köfteler kızgın zeytinyağında kızartılıp süzgeçle çıkarılarak yağı süzülür.
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 50 ml zeytinyağı
- 100 g soğan
- 110 g domates
- 40 g domates salçası
- 40 g biber salçası
- 100 g haşlanmış nohut 1 litre sıcak su
- 3 diş sarımsak 1 limon suyu 1/2 demet maydanoz
Kavurma işlemi
İnce doğranan soğanlar, sararıncaya kadar zeytinyağında kavrulur. Üzerine domates, domates salçası ve biber salçası ilave edilip birkaç kez karıştırıldıktan sonra sıcak su eklenir. Kaynayınca nohutlar ve köfteler eklenir.
Köftenin pişirilmesi
Köfteler yumuşayıncaya kadar orta ateşte yaklaşık 30 dakika pişirilir.
Kaynatma işlemi
Dövülmüş sarımsak limon suyunda çırpılıp yemeğin üzerine katılır ve bir taşım daha kaynatılır. Milas Ekşili Köftenin servisi, tabakta ve üzerlerine birkaç yaprak maydanoz koyularak yapılır.
Yemek tabanının ayrı bileşenleri
Köfte hazırlığı bittikten sonra yemeğin pişirme tabanı hazırlanır. Bu tabanın zeytinyağı, soğan, domates, iki salça, nohut, su, sarımsak ve limon bileşenleri köfte karışımından ayrı listelenir.
Nasıl muhafaza edilir?
Kızartılan köfteler daha sonra kullanılacaksa, soğuduktan sonra kaplara konularak derin dondurucuda saklanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Milas mutfağındaki uzun geçmişi ve yöreye özgü üretim bilgisi, ekşili köftenin ilçe ile ün bağının gerekçesidir. Sicil bütün üretim aşamalarını Milas sınırları içinde zorunlu tutar.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1209 tescil numaralı Milas Ekşili Köfte mahreç işareti olarak 6 Eylül 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Milas Ekşili Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Milas Ekşili Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Milas Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. Sicil Milas Ticaret ve Sanayi Odası, Milas İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Milas Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programından birer kişinin katılımını belirtir; toplamı dört kişi verir. Bu sayı farkı teyit bekler. Düzenli denetim yılda bir defadır; gerekli durumlarda ve şikâyet üzerine ayrıca yapılır. Bileşenler, köfte şekli dahil üretim yöntemi, tescilli ad ve amblem denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
