Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay’da kırmızı mercimek ve pirinç, kimyonlu suda kıvamlı çorba olarak pişirilir. Limon suyu ve zeytinyağında hazırlanmış soğanlı biber üstlüğüyle tamamlanır; sıcak sunumda börek veya katıklı ekmek eşlik edebilir.
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Mahulta Çorbası nedir?
Hatay Mahulta Çorbası, hatay’da kırmızı mercimek ve pirinç, kimyonlu suda kıvamlı çorba olarak pişirilir. Limon suyu ve zeytinyağında hazırlanmış soğanlı biber üstlüğüyle tamamlanır; sıcak sunumda börek veya katıklı ekmek eşlik edebilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Mercimek ve pirinç
Kırmızı mercimek ve pirinç, kimyonlu suda koyu kıvama pişirilir. Limon suyu pişirme sonunda eklenir; çırpma aşaması taneli karışımı çorba kıvamına getirir.
Zeytinyağlı soğan üstlüğü
Soğan zeytinyağında hafif kavrulur, karartılmaz. Kırmızı biber ocaktan alınmaya yakın eklenir. Bu üstlük ana mercimek-pirinç aşamasından ayrı hazırlanır; sıcak sunumda börek veya katıklı ekmek eşlik edebilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
4–6 kişilik Hatay Mahulta Çorbası için bileşen listesi:
Kırmızı mercimek ve pirinç ayıklanıp yıkanır.
Malzemeler ve ölçüler
- 320 –
- 350 g kırmızı mercimek
- 40 –
- 50 g pirinç
- 1 adet orta boy kuru soğan
- 1 adet limonun suyu
- 1 l su
- 100 ml zeytinyağı
- 2 –
- 3 g kimyon
- 10 –
- 15 g pul biber
- 5–8 g tuz (tuz ve baharatların miktarı isteğe göre artıp azalabilir.)
Suda pişirme
1 litre suya tuz ve kimyon eklenerek mercimek ve pirinç bu su içerisinde, kısık ateşte koyulaşana kadar pişirilir. Pişmeye yakın limon suyu ilave edilir. Çorba piştikten sonra ateşten alınır ve kıvam alması için çırpma teliyle birkaç kez karıştırılır.
Kavurma işlemi
Ayrı bir tavada, doğranan soğanlar zeytinyağında, renkleri kararmadan kavrulur. Tava ateşten alınmaya yakın pul biber eklenir ve karışım, tenceredeki çorbanın üzerine dökülür. Karıştırıldıktan sonra Hatay Mahulta Çorbası servise hazır hale gelir.
Yöresiyle bağı nedir?
Hatay ilinde köklü bir geçmişi olan Hatay Mahulta Çorbası, bölgenin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Hatay Mahulta Çorbasının tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Çoğunlukla börek veya katıklı ekmekler ile servis edilir. Çorbanın servisi sıcak olarak ve genellikle börek veya katıklı ekmekler ile yapılır.
Düğün ve bayram gibi misafir ağırlanan günlerde de hazırlanır. Limonlu mercimek-pirinç tabanına soğanlı zeytinyağı üstlüğü eklenir; sıcak sunumda börek veya katıklı ekmek eşlik edebilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Mahulta adı Arapçada karışık veya katışık anlamındaki sözcükle ilişkilendirilir; yörede Mahluta adı da kullanılır. Sicil Hatay’ın farklı medeniyetleri bir araya getiren mutfak kültürünü çorbanın tarihsel bağlamı olarak açıklar. Bu anlatım belirli bir icat tarihi değildir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1803 tescil numaralı Hatay Mahulta Çorbası mahreç işareti olarak 12 Aralık 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Mahulta Çorbası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Hatay Mahulta Çorbası ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
- Hatay Mahulta Çorbası ibareli logonun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Sicildeki denetim düzeni
Hatay Mahulta Çorbası denetimleri Hatay Valiliği koordinatörlüğünde; Hatay Valiliğinden ürün konusunda uzman bir, Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden iki kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından yerine getirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Hatay Mahulta Çorbasında pişen karışım çırpılarak kıvamlandırılır. Soğanlı ve biberli sos ayrı hazırlanır; limon suyu pişmenin sonuna doğru eklenir. Börek veya katıklı ekmeklerle sunulabilen çorba Hatay’ın yerel sofra kültüründe yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
