Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa’da un, su ve tuzdan hazırlanan ince ekmekler cevizle katlanır veya sarılır. Yerel koyun sütünden elde edilen sadeyağlı şerbet kaynar eklenir; tatlı taze ve sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Urfa Şıllık Tatlısı (Şanlıurfa Şıllık Tatlısı) nedir?
Urfa Şıllık Tatlısı (Şanlıurfa Şıllık Tatlısı), Şanlıurfa’nın un, su ve tuzla yapılan ince ekmeklerinin ceviz ve sadeyağlı sıcak şerbetle birleştirildiği tatlıdır. Katlı tepsi veya rulo sunumu bulunur; taze ve sıcak servis edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İnce ve yumuşak şıllık ekmeği
Un, su ve tuzla homojen akıcı hamur hazırlanır. İnce dökülen hamurun iki yüzü hafif pembeleştirilir ve yumuşak tutulur. Bu ara ekmek ceviz ve şerbetle bitmiş tatlıya dönüşür.
Yerel sadeyağ ve ayrı tava yağı
Şerbet yörede yetişen koyunların sütünden elde edilen sadeyağ içerir. Tava yüzeyi kuyruk yağı parçasıyla az miktarda yağlanır; bu parça şerbet sadeyağıyla aynı girdi veya ürüne bütünüyle giren yağ miktarı değildir.
Ceviz, tepsi ve sarma
Tepsi sunumunda alt üç ve üst üç ekmeğin ortasında ceviz bulunur. Rulo sunumunda tek ekmeğe yaklaşık 50 g ceviz konur. İki seçenek ayrı servis ölçekleridir; kaynar şerbetli tatlı taze ve sıcak sunulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur, ceviz ve şerbet miktarları
Hamur için miktarlar.
- 130 g un
- 2 g tuz
- Yaklaşık 480 ml su
İç malzemesi ayrı verilir.
- 250 g iri dövülmüş ceviz içi
Şerbet için miktarlar.
- 400 g toz şeker
- 240 ml su
- 80 g sadeyağ
Hamur ve tava hazırlığı
Un, su ve tuz akıcı, homojen yapı oluşana kadar çırpılır. Orta sıcaklıkta ısıtılan yapışmaz tavaya yaklaşık 100 g, yumurta büyüklüğündeki kuyruk yağı parçası sürülerek yüzey az miktarda yağlanır. Bu, parça boyutudur; her ekmeğe 100 g yağ eklenmesi anlamına gelmez.
İki yüzü pişirme ve soğutma
Tavayı kaplayacak incelikte dökülen hamurun alt yüzü hafif pembeleştirilir, sonra çevrilip diğer yüzü pişirilir. Çevirirken tekrar yağ sürülmez; yeni ekmekten önce tava hafif yağlanır. Pişen ekmekler ayrı soğutulur, kurumamaları için örtülür.
Şerbeti kaynatma
Şeker, su ve sadeyağ yaklaşık beş dakika kaynatılır. Şerbet tatlıya kaynar eklenir. Denetimdeki tatlandırıcı kullanılmaması ifadesi, reçetedeki şekeri yok sayan veya şekersiz ürün bildiren bir iddiaya dönüştürülmez.
Tepside sıcak servis
Alt üç ekmek üst üste konur, 250 g iri ceviz eklenir ve üst üç ekmek yerleştirilir. Katlar kaydırılmadan en alt kat da kesilerek kare veya baklava dilimi oluşturulur. Kaynar şerbet eşit dökülür, cevizle süslenir; taze ve sıcak servis edilir.
Rulo halinde sıcak servis
Tek ekmeğe yaklaşık 50 g ceviz konur; kenarlar katlanıp rulo sarılır ve dilimlenir. Kaynar şerbet servis tabağına dökülür, cevizle tamamlanır ve sıcak servis edilir. Bu miktar tepsi reçetesinin bütününe otomatik eklenmez.
Pişmiş ara ürün
Çok ince dökülen hamur her iki yüzü hafif pembeleşinceye kadar çevrilerek pişirilir. Her iki yüzü pişen ara ürün şıllık ekmeği olarak adlandırılır; ceviz ve şerbet daha sonra eklenir.
Yöresiyle bağı nedir?
“Şanlıurfa Şıllık Tatlısı” yöre ile özdeşleşen uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan şerbetli tatlıdır. Bununla birlikte şerbetinde sadeyağ kullanılması ürünün lezzetine değer katmaktadır. Ayrıca ürünün hazırlanması, pişirilmesi ve dilimlenmesi ustalık gerektirmektedir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Urfa Şıllık Tatlısının aşağıda açıklanan iki şekilde servisi yapılmalıdır. Ayrıca taze ve sıcak servis edilmelidir. Bir adet şıllık ekmeği servis tabağına alınarak içine yaklaşık 50 gr ceviz konulduktan sonra kenarlarından katlanıp rulo şeklinde sarılarak dilimlenir. Hazırlanan şerbet kaynar olarak servis tabağının her tarafını saracak şekilde dökülmeli ve üzeri cevizle süslenmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Markalama ve dört kişilik merci
Kullanım biçimi markalamadır. Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde belediye, Lokantacı Köfteci ve Tatlıcılar Esnaf Odası, İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ve Ticaret ve Sanayi Odasından birer uzmanla toplam dört kişilik merci oluşturulur.
Üç denetim kapsamı
Denetim temel bileşenler, üretim süreci ve son ürün olmak üzere üç kapsamı içerir. Akıcı hamur ve şerbet girdileri; iki yüzün hafif pembeleşmesi, ince ve yumuşak yapı; ustaca kesim, sıcak şerbetle taze servis ve ceviz kullanımı kontrol edilir.
Denetim takvimi ve yetki
Denetimler periyodik yapılır; ihtiyaç ve şikâyet halinde ayrıca gerçekleştirilir. Merci uzmanlardan faydalanabilir veya hizmet satın alabilir; hukuki süreçleri yürütür. Tatlandırıcı kullanılmaması ifadesinin reçetedeki şeker dışındaki kapsamı ayrıca teyit bekler.
