Coğrafi işaretli ürün · Van
Hakkari ve Van’da kalan ekmek parçaları tereyağında kavrulur, bal veya pekmezle tatlandırılır. Cevizle tamamlanan sıcak ya da ılık ikramda bal ve pekmez alternatifleri tek bir zorunlu karışıma dönüştürülmez.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Cembeli Tatlı nedir?
Cembeli Tatlı, Hakkari ve Van’da kalan ekmek parçalarının tereyağıyla kavrulup bal veya pekmezle tatlandırıldığı tatlıdır. Ceviz içi hazırlamada veya servis üstlüğünde kullanılabilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kalan ekmeğin kavrulması
Önceki günlerden kalan ve tazeliğini kaybetmiş ekmek kullanılır. Küçük parçalar eritilen tereyağıyla hafifçe kızarana kadar kavrulur; yağ ekmeğe çektirilir. Bu yöntem şerbete batırılan ekmekten ayrılır.
Bal ve pekmez seçenekleri
Bal, üzüm pekmezi veya dut pekmezi sicilde alternatif ya da birlikte kullanılabilen tatlandırıcılardır. Verilen 250 g tatlandırıcı satırı her bir seçenekten ayrıca 250 g zorunlu kullanım anlamına gelmez.
Cevizin iki kullanım yeri
Parçalanmış veya öğütülmüş ceviz servis üstlüğünde bulunur. Bal veya pekmezle beraber hazırlama aşamasında da eklenebilir; iki kullanım seçeneği aynı miktarın iki kez kullanılmasını gerektirmez.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Altı kişilik yaklaşık miktarlar
Sicilde 6 kişilik üretim için ortalama miktarlar şöyledir.
- 500 g ekmek
- 250 g tereyağı
- 250 g bal, üzüm pekmezi ve/veya dut pekmezi
- 100 g ceviz içi
Ekmek ve tatlandırıcıyı birleştirme
Gıdayla temasa uygun kapta tereyağı eritilir. Küçük ekmek parçaları hafifçe kızarana kadar kavrulur; kaba yapışma önlenir ve etkin karıştırma sağlanır. Yağı çeken ekmeğe bal veya pekmez eklenip iyice karıştırılır.
Cevizle servis
Ceviz hazırlama sırasında veya servis üstlüğünde kullanılır. Tatlı sıcak ya da ılık servis edilir. Hijyen koşulları hazırlamadan piyasaya arza kadar korunur; sicil ayrı bir paketli raf ömrü vermez.
Yöresiyle bağı nedir?
Hakkari ve Van illerinde uzun yıllardır kendine has üretim metodu ve bileşenler kullanılarak üretilen, hazırlanması ustalık becerisi ve emek isteyen Cembeli Tatlısının üretim aşamaları ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle; üretildiği Hakkari ve Van illeri ile ün bağı bulunan Cembeli Tatlısının üretim aşamaları, Hakkari ve Van illerinde gerçekleştirilir.
Bu özellikleriyle Hakkari ve Van illeri ile ün bağı bulunan Cembeli Tatlısının tüm üretim aşamaları Hakkari ve Van illerinde gerçekleştirilir.
Hakkari ve Van’daki uzun geçmiş, ekmeğin hazırlanması ve bal veya pekmezle birleştirilmesine dayanan yerel üretim bilgisiyle anlatılır. Bütün üretim aşamaları bu iki ilde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tatlı sıcak veya ılık servis edilir. Ceviz içi üstlük olarak veya hazırlama sırasında bal ve pekmezle birlikte kullanılabilir. Günlük öğünlerin yanı sıra misafir ağırlama, düğün, davet, bayram ve festival ikramında yer alır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil, Hakkari’de cembeli sözcüğünün tatlı anlamında kullanılmasını adın kaynağı olarak aktarır. Şekerin bulunmadığı yokluk ve kıtlık dönemlerinde ekmeğin bal veya pekmezle tatlandırılması geleneği anlatılır; belirli bir icat yılı verilmez.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1837 tescil numaralı Cembeli Tatlısı mahreç işareti olarak 3 Nisan 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Cembeli Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Cembeli Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir: − Cembeli Tatlısının hazırlanmasında kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, − Cembeli Tatlısı üretim metodunun uygunluğu, − Cembeli Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Van Ticaret Borsası koordinatörlüğünde; Van Ticaret Borsası ile Hakkari İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Van Ticaret Borsası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
