Coğrafi işaretli ürün · İzmir
İzmir’de irmik, şeker, süt veya yoğurtla hazırlanan hamur tepsiye eşit yayılır ve fırınlanır. Dikdörtgen dilimler ikinci pişirme sonrası soğuk şerbetle tatlandırılır; yüzeydeki badem veya fıstık sunumu tamamlar.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İzmir Şambalisi nedir?
İzmir Şambalisi, İzmir’in irmik, şeker, nişasta ve süt veya yoğurtla yapılan fırın tatlısıdır. Tepside hazırlanan gövde dikdörtgen kesilir ve soğuk şerbetle tatlandırılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İrmik ve süt seçeneği
Hamurda buğday irmiği, şeker, nişasta ve kabartma tozu bulunur. Süt veya yoğurt ayrı girdi seçenekleridir; aynı reçetede ikisinin birlikte zorunlu olduğu sonucu çıkarılmaz.
Kabuk ve iç doku
Kabuk hafif karamelize, iç kısım parlak sarı veya sarımtıraktır. Yüzey yanık, yarık veya çatlak olmaz; şerbet homojen dağılır. Alt ve üst aynı dokusal özellikte, ağızda kolay dağılan yapıda olmalıdır.
Dikdörtgen tepsi dilimleri
Bitmiş ürün 2,5–3,5 cm kalınlık ve 7–10 cm uzunlukta dikdörtgen dilimlenir. İrmik reçetesiyle tepsi şerbeti miktarları ayrı tablolarda verilir.
Yüzey süslemesi
Fırınlama öncesinde hamurun üstüne badem veya fıstık konabilir. Bu seçenekler kaynakta ayrı gösterilir.
Homojen şerbet ve pişirme
Ürün aşırı pişirilmez; şerbet içeriğinde homojen dağılır. Doku bu kontrollü pişirme ve tatlandırmayla ilişkilidir.
Tablo-1: İzmir Şambalisi Hamur Bileşenleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan i̇zmir şambalisi hamur bileşenleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan i̇zmir şambalisi hamur bileşenleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşenler | Miktar |
|---|---|
| İrmik | 1,000 g |
| Şeker | 700 – 750 g |
| Süt (veya yoğurt) | 250 – 400 ml (400-500 g) |
| Nişasta | 10 – 30 g |
| Kabartma Tozu | 20 – 30 g |
Tablo-2: İzmir Şambalisi Şerbet Bileşenleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan i̇zmir şambalisi şerbet bileşenleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşenler | Miktar |
|---|---|
| Şeker | 1,000 g |
| Su | 650 – 850 ml |
| Limon/Limon Tuzu ve Vanilya | Şerbet miktarının en fazla %5’i kadar kullanılmalıdır. |
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
İrmik temelli hamur ölçeği
Hamur tablosu 1000 g irmik temelindedir: 700–750 g şeker, 250–400 ml süt veya 400–500 g yoğurt, 10–30 g nişasta ve 20–30 g kabartma tozu. Hamur ve şerbet tabloları farklı üretim karışımlarıdır.
Şerbeti hazırlama ve soğutma
Şerbette 1000 g şeker ve 650–850 ml su bulunur. Limon veya limon tuzu ve vanilya aroma bileşenleridir; sicilin en fazla %5 ifadesinin toplam ve doz temeli teyit bekler. Su ve şeker kaynadıktan sonra 10 dakika tutulur; aroma eklenip en fazla beş dakika daha kaynatılır ve soğutulur.
Hamurun tepsiye yayılması
İrmik, şeker, nişasta ve kabartma tozu karıştırılıp süt veya yoğurt eklenerek yoğrulur. Tepsiye 2,5–3,5 cm eşit kalınlıkta bastırılarak yayılır. Yüzeye badem veya fıstık dizilmesi, kaynakta kullanılan seçenek anlatımıyla gösterilir.
Pişirme, dilimleme ve ikinci fırınlama
Önceden ısıtılmış 180°C fırında 40–45 dakika pişirilir. Tepside dikdörtgen dilimlenip 15 dakika daha pişirilir. Pişirme tamamlanınca önceden soğutulan şerbet dökülür; tepsi tabanında 0,5–0,6 cm şerbet yüksekliği oluşur. Tatlı soğumaya bırakılır.
Şerbetin aroma sınırı
Su ve şeker kaynatılır. Sicil aroma bileşenlerinin şerbet miktarının %5’ini aşmamasını belirtir; yüzde temelinin ve bileşen kapsamının açıklaştırılması resmî teyit konusudur.
Nasıl muhafaza edilir?
İzmir Şambalisi üretildikten sonra tepsisinde ve uygun koşullarda muhafaza edilmesi şartıyla yaklaşık 15 – 20 0C sıcaklıkta yaklaşık 1 hafta süre saklanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
İzmir Şambalisinin üretimi, coğrafi sınıra özgü koşullar bulundurur ve ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan İzmir Şambalisinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
205 tescil numaralı İzmir Şambalisi mahreç işareti olarak 23 Aralık 2016 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 18 Ocak 2011 tarihinden itibaren geçerlidir. İzmir Şambalisi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, İzmir Şambalisi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii tarafından; İzmir Şambalisinin üretiminde kullanılan malzemelerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, ürünün duyusal ve fiziksel özellikleri ile İzmir Şambalisi ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; İzmir Ticaret Odasının koordinasyonunda ve İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden 2, İzmir Ekonomi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliğinden 2 ve İzmir Ticaret Odasından 1 kişi olmak üzere 5 üyeden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
