Coğrafi işaretli ürün · Osmaniye
Osmaniye’de süzme yoğurt ve kömbe baharatlı hamur tek kat açılır, çukur ortasına yoğurtlu harç dökülür. Sac, taş fırın veya kuzinede pişen tatlının kenarı gevrek, harçlı merkezi daha yumuşaktır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi nedir?
Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi, Osmaniye’nin süzme yoğurt ve kömbe baharatıyla hazırlanan hamur işidir. Tek kat gövdenin ortasında yoğurtlu harç pişirilir; yaş kömbe adıyla da bilinir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yoğurtlu gövde ve ayrı harç
Süzme yoğurt hem hamurda hem harçta yer alır. Hamur tek ve kalın kat olarak yayılır; çukur ortası yoğurt, un, nişasta ve tereyağlı harçla doldurulur.
Kömbe baharatı
Tarçın, karanfil, zencefil, zerdeçal, muskat, mahlep ve damla sakızı birlikte baharat kimliğini oluşturur. Şeker veya üzüm pekmezi hamurda ve harçta ayrı seçeneklerdir; tarifte sonradan şerbet dökülmez.
Gevrek kenar ve yumuşak merkez
Kenarlar inceltilerek daha sert ve gevrek hazırlanır. Harçlı kalın orta bölümün üstü yumuşak, altı daha sert ve pastamsıdır. Daire biçiminde pişirilip üçgen veya kare dilimlere kesilir.
Yumurta seçeneğinin kaynak kapsamı
Tanım hamurda isteğe bağlı yumurtaya izin verir; ayrıntılı reçete miktar ve aşama vermez. Yeni doz eklenmez. Ürün yörede yaş kömbe adıyla bilinir ve Osmaniye mutfak kültüründe yer alır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Pişirme ve kıvamın oluşması
Osmaniye Yoğurtlu Kömbesinin üretiminde kullanılan un, tercihen coğrafi sınırda yetişen karakılçık buğdayının elenerek kepeğinden ayrılması suretiyle elde edilir. Yoğurtlu kömbe, daire şeklinde pişirilirken kenarları inceltildiği için kenarları orta kısmına göre sert ve gevrek olup, ağızda hızla dağılır.
Orta kısmı ise hem kalınlığından hem de üzerine eklenmiş olan muhallebisinden dolayı üzeri yumuşak altı biraz daha sert pastamsı bir kıvamdadır.
Un, süzme yoğurt, beyaz şeker (ya da üzüm pekmezi), eritilmiş tereyağı, nişasta karıştırılarak hazırlanan harç hamurun ortasına dökülür, isteğe bağlı olarak üzerine susam, çörek otu serpilir ve bu şekilde hazırlanan kömbe pişirilir. Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi, geleneksel olarak odun ateşinde yanan sacta pişirilir.
Hamur malzemeleri
- 1 kg özel amaçlı buğday unu
- 70 g beyaz şeker (ya da 50 ml üzüm pekmezi)
- 200 g süzme yoğurt
- 200 ml sıvıyağ
- 10 g kabartma tozu
Bileşenler ve hazırlık
10 g baharat karışımı (3 g tarçın, 1 g karanfil, 1,5 g zencefil, 1 g zerdeçal, 1 g muskat, 1,5 mahlep, 1 g damla sakızı)
Un, sıvıyağ, yoğurt, beyaz şeker (ya da üzüm pekmezi), kabartma tozu, kömbe baharatı karışımı ilave edilip orta sertlikte bir hamur elde edinceye kadar yoğrulur. Orta sertlikteki ve beze halindeki hamur 10 dakika dinlendirilir. Hamur, tek ve kalın bir kat olacak şekilde elle açılarak yağlanmış tepsiye yayılır.
Hamur, ortası çukur, kenarları ise yüksek olacak şekilde yayılır.
İç harç malzemeleri
- 80 g özel amaçlı buğday unu
- 1000 g süzme yoğurt (tercihen inek sütünden yapılan)
- 500 g beyaz şeker (ya da 350 ml üzüm pekmezi)
- 100 g tereyağı
- 20 g nişasta
- 20 g susam ve çörekotu (isteğe bağlı olarak)
Fırında pişirme
Taş fırın ya da kuzinede de pişirilebilir. Fırında 180 derecede 40 dakika süre ile pişirilir.
Pişirme sonrası dinlendirme
Pişen kömbe 10–15 dakika dinlendirilip dilimlenerek servis edilir. Bu süre hazır ürünün raf ömrü değildir.
Yöresiyle bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Osmaniye Yoğurtlu Kömbesinin geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Ürün, yuvarlak tepsi içinde daire biçiminde hazırlanarak pişirilir, piştikten sonra üçgen ya da kare biçiminde dilimlenerek servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1221 tescil numaralı Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi mahreç işareti olarak 13 Eylül 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii tarafından; Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Osmaniye Ticaret ve Sanayi odasının koordinasyonunda, Osmaniye Gıda Maddeleri Esnaf Odasından, Osmaniye İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Osmaniye Ticaret ve Sanayi Odasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
