Coğrafi işaretli ürün · İzmir
İzmir’de mayalı buğday unu hamuru dinlendirilip ortası delikli halka biçimine getirilir. Rafine ayçiçek yağında kızartılan lokmalar şerbette bekletilir; günlük ürünün parlak altın sarısı yüzeyi, gevrek ve çıtır dokusu ayırt edicidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İzmir Lokması nedir?
İzmir Lokması, İzmir’e ait, mayalı buğday unu hamurundan yapılan ortası delikli tatlıdır. Fermantasyon ve biçimlendirme sonrasında yağda kızartılıp şerbette tatlandırılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ortası delikli yuvarlak şekil
Dış çap yaklaşık 6–8 cm, orta boşluk 1–3 cm’dir. Ortası delikli biçim sicilde diğer lokmalardan ayrımı sağlayan özelliktir.
Kabuk ve iç doku
Yüzey parlak altın sarısı, iç kısım sarımsı beyazdır. Kabuk çok kalın olmaz; gevrek ve çıtır ürün ne aşırı sert ne de aşırı yumuşak olmalıdır. Yanık veya yabancı tat ve koku bulunmaz.
Tablo-1: İzmir Lokması Hamur Bileşenleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan i̇zmir lokması hamur bileşenleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan i̇zmir lokması hamur bileşenleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşenler | Miktar |
|---|---|
| Un | 1000 g |
| Su | 750 – 1000 ml |
| Tuz | 7.5 – 10 g |
| Maya | 18 – 20 g |
| Şeker | 15 – 30 g |
Tablo-2: İzmir Lokması Şerbet Bileşenleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan i̇zmir lokması şerbet bileşenleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşenler | Miktar |
|---|---|
| Şeker | 1000 g |
| Su | 800 – 1000 ml |
| Limon suyu | Şerbet miktarının en fazla % 5’ i kadar kullanılmalıdır. |
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur Bileşenleri
Hamuru meydana getiren bileşenler; un (buğday unu), su, tuz, maya ve şekerdir (toz şeker). Hamurun temel bileşeni undur. Bu nedenle tabloda yer alan diğer bileşenlerin miktarları 1000 gram un üzerinden verilmiştir. Un, su, tuz, maya ve şekerden oluşan karışım homojen bir hamur elde edilene kadar 10 – 12 dakika yoğurulur.
Yoğurma işleminden sonra 28 – 32 ℃ sıcaklıkta 1 – 1.5 saat fermantasyona bırakılır.
Fermantasyon süresi ortam sıcaklığına ve kullanılan maya miktarına bağlı olarak değişebilmektedir.
Hamura Şekil Verme İşlemi
Fermantasyon sonunda hamurlara el ile veya otomatik makine ile yuvarlak ortası delikli bir şekil verilir.
Şerbet Bileşenleri
Şerbeti oluşturan bileşenler; su, şeker ve limon suyudur. Limon suyu şerbete gerekli aromayı verecek oranda kullanır. Bu oran şerbet miktarının % 5’ inden fazla olmamalıdır. İzmir Lokması şerbet bileşenleri ve miktarları Tablo 2’ de belirtilmiştir.
Kaynatma işlemi
Şerbeti hazırlamak için gerekli olan su ve şeker 5 dakika kaynatılır. Şerbete, şerbet miktarının % 5’ini geçmeyecek miktarda limon suyu eklenir ve karıştırılır.
Bileşenler ve hazırlık
Lokma kızartması işleminde rafine ayçiçeği yağı kullanılmalı ve yağın sıcaklığının 160 – 180 ℃ arasında olmalıdır.
Yağda kızartma
160 – 180 ℃ sıcaklıktaki rafine ayçiçeği yağının içine şekli verilen lokmalar atılarak kızartılır.
Şerbette Bekletme İşlemi
Yağdan alınan hamurlar lokma şerbetinde en fazla 5 dakika süreyle bekletilir. Servise hazır hale gelen ürün, en fazla 24 saat, oda sıcaklığında (20 – 25 ℃) ve uygun koşullarda bekletilebilir. Bir günden fazla bekletilen ürünlerde İzmir Lokmasının bilinen gevrekliği kaybolur.
Tatlandırma ve şerbet aşaması
Karıştırma (Un, su, tuz, maya, şeker) ve Yoğurma Fermantasyon Hamura şekil verme Yağda kızartma Şerbette bekletme
Renk ve Görünüş
Kabuk çok kalın olmamalı, lokmanın yüzeyi parlak ve altın sarısı renkte olacak şekilde üretim yapılmalıdır. Ürünün dış kısmı iç kısmına kıyasla daha koyu renkte ve ürünün iç kısmı ise sarımsı beyaz renkte olmalıdır.
Tat ve Koku
Yanık veya yabancı tat ve koku olmamalıdır. İzmir Lokması yaklaşık 6–8 cm çapında olup, orta kısmında da yaklaşık 1–3 cm çapında dairesel bir boşluk bulunmalıdır. İzmir lokması gevrek ve çıtır yapıda, ne çok sert ne de çok yumuşak olmalıdır.
Yöresiyle bağı nedir?
İzmir Lokmasının geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınıra özgü koşullar bulunduran üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple yöre ile ün bağı bulunan İzmir Lokmasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Belirtilen süreçlere uygun olarak hazırlanan İzmir Lokması servis yapılır. İzmir Lokması günlük üretilip tüketilen bir üründür.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim üyeleri
İzmir Ticaret Odası koordinatördür. İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden iki, Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliğinden iki, İzmir Ekonomi Üniversitesi Gıda Mühendisliğinden iki ve Ticaret Odasından bir uzmanla yedi kişilik merci oluşur.
Sıklık ve ürün kontrolleri
Yılda bir düzenli denetim, ihtiyaç veya şikâyette ek denetim yapılır. Hamur ve şerbet bileşenleri, kızartma yağının rengi, yabancı tat/koku bulunmaması, kabuk, doku, boyut ve iç/dış renk kontrol edilir.
Uzmanlık ve hakların korunması
Denetim mercii kamu veya özel kuruluşlardan, uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Ad ve amblem görünürlüğü
İzmir Lokması ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürün veya ambalaj üzerinde yer alır. Bunlar kullanılamıyorsa işletmede kolayca görülebilecek şekilde bulundurulur.
Uzman hizmeti kapsamı
Denetim mercii uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.
