Coğrafi işaretli ürün · Karaman
Karaman’da tahin ve tereyağlı sert hamur fitil yapılır; döndürülerek küçük küp biçiminde kesilip taş fırında pişirilir. Hac ve umre dönüşlerinde zemzem ve hurmayla ikram edilen ürün sıcak veya soğuk tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Karaman Hacı Lokuru nedir?
Karaman Hacı Lokuru; Karaman ilinde uzun yıllardır üretilir. Geçmişte ev koşullarında hazırlanıp çarşı fırınlarında pişirilen bu ürün, günümüzde Karaman’daki pide fırınlarında üretilerek taze olarak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hac veya umreye gidip evine dönenlerin ziyarete gelenlere zemzem ve hurma ile birlikte sundukları Karaman Hacı Lokuru, geleneksel üretim yöntemleriyle öne çıkar.
Üretim tekniği ve ustalık
Karaman Hacı Lokurunun pişirme yöntemi de gelenekselliği yansıtır.
Fırında pişirme
Taş fırınlarda pişirilmesi, ürüne karakteristik bir lezzet kazandırır.
Biçim ve üretim özellikleri
Ekmeklik buğday unu, tahin, tereyağı ve tuz ürünün bileşen kimliğini oluşturur. Tahinli hamurun fitil yapılması, dilimlenmesi ve taş fırında pişirilmesi ustalık gerektirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1000 g ekmeklik buğday unu
- 400 g tereyağı
- 200 g tahin
- 4 g tuz
- 400 ml su
Sert hamurun hazırlanması ve küp kesim
Geleneksel bir lokur hamuru elde etmek için 1000 g una 400 g tereyağı, 200 g tahin ve 4 g tuz konularak karıştırılır. Üzerine 400 ml su ilave edilip yoğrularak sert bir hamur elde edilir. Elde edilen sert hamur 3–5 dk dinlendirilir. Daha sonra bu hamurdan 100 g bezeler kesilerek el ile yuvarlanır. Üzeri bir bezle kapatılarak 15 dk dinlenmeye bırakılır.
Süre sonunda bezeler elle inceltilip yaklaşık 2 cm çapında fitil haline getirilir. Hamur keskin bir bıçak ile 2 cm aralıklarla kesilerek dilimlenir. Dilimleme esnasında her kesimde hamur kendi ekseninde döndürülerek küp şekli verilir.
Fırında pişirme
Dilimlenen lokur hamurları kara tava olarak adlandırılan tepsilere dizilir ve yüzeyi kahverengileşinceye kadar 15–20 dk fırında pişirilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Dayanıklılık ve saklama koşulları da önemlidir. Uygun koşullarda muhafaza edildiğinde yaklaşık 1 ay tazeliğini koruyabilmesi, uzun süreli tüketim imkânı sunar. Işık almayan ve serin bir ortamda muhafaza edildiğinde yaklaşık 1 ay tazeliğini korur.
Yöresiyle bağı nedir?
Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Karaman Hacı Lokurunun tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Karaman’ın mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır. Karaman Hacı Lokurunun coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Karaman ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Karaman’a özgü bir gelenek olarak hac ve umre dönüşü ikram edilmesi ve uzun yıllardır bu coğrafi sınırda üretiliyor olması ürünün coğrafi sınırla olan bağını kuvvetlendirmiştir. Fırından çıktıktan sonra sıcak olarak tüketilebileceği gibi soğuduktan sonra da tüketilebilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1830 tescil numaralı Karaman Hacı Lokuru mahreç işareti olarak 18 Mart 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Karaman Hacı Lokuru ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Karaman Hacı Lokuru ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde; Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Karaman Belediyesinden birer üyenin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
Üretim metoduna uygunluk. Karaman Hacı Lokuru ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
