Coğrafi işaretli ürün · Nevşehir
Nevşehir’in Kaymaklı beldesinde daire biçiminde hazırlanan çörek, samanla yakılan iki bölmeli fırında delikli taş üzerinde pişirilir. Bu fırın düzeni ve pişirme yöntemi, beldenin mutfak kültüründeki ürünün ayırt edici unsurlarıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kaymaklı Çöreği nedir?
Kaymaklı Çöreği; haşlanmış patates, buğday unu, yaş maya, tuz ve su kullanılarak hazırlanan hamurun üzerine sulandırılmış yoğurt sürülerek pişirilen çörektir. Kaymaklı Çöreği, saman ile yakılan 2 bölmeli fırında ve delikli taş üzerinde pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yaklaşık 350–400 g ağırlığında ve daire şeklindedir.
Kaymaklı beldesinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir.
Hamur ve iç harç yapısı
Nevşehir’in Kaymaklı beldesinde hazırlanan çörek, daire biçiminde üretilir.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Samanla yakılan iki bölmeli fırında delikli taş üzerinde pişirilmesi, yöresel üretim yönteminin belirgin unsurudur; ürünün geçmişi beldenin mutfak kültürüyle ilişkilidir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 10 kg buğday unu
- 2 kg haşlanmış patates
- 200 g yaş maya
- 200 ml yoğurt
- 100 g tuz 5 litre su
Patatesli hamurun hazırlanması
Patatesler, kabuklarıyla haşlandıktan sonra kabukları soyulur ve tahta tokmak ile ezilerek süzgeçten geçirilir. Püre haline getirilen patatesin üstü örtülerek ılıması beklenir. Hamur teknesinin bir tarafına elenmiş buğday unu ve tuz, diğer tarafına ise patates püresi, su ve yaş maya konur. Patates püresi konan taraftaki bileşenler karıştırılır.
Bu karışıma, teknenin diğer tarafındaki un ve tuz karışımı yavaş yavaş eklenip ele yapışmayan yumuşak bir hamur elde edilinceye kadar karıştırılarak yoğrulur. Üzerine un serpiştirilip bez örtü örtüldükten sonra 1 saat mayalanmaya bırakılır.
Hamur teknesinden keyiş (demirden veya kemikten yapılmış hamuru kesmeye yarayan spatula) ile 400 g hamur alınır, tahta sehpa üzerine un serpilir ve hamur sehpanın üzerinde yuvarlanarak bezeler yapılır.
Serme tahtası üzerine kepek serpilir ve bezeler dizilerek bezelerin üzeri yaygı(ince örtü) ile örtülür. 200 ml yoğurda 200 ml su eklenip sulandırılır. Serme tahtası üzerinde 15 dakika bekletilen bezelerin üst yüzeyine sulandırılmış yoğurt sürülür ve çöreğin ortasına el bileğiyle bastırılıp sağa ve sola döndürülmesiyle çörek şekillendirilir.
Samanla yakılan fırında delikli taşta pişirme
Kaymaklı Çöreği, alt katında ateş yakılan üst katında ise çörek pişirilen bölüm bulunan toplam 2 bölmeli fırında pişirilir. Ateş, saman ile yakılır. Ateş yakılan bölüme, ortasında 40 cm çapında deliği olan taş konur ve çörekler, bu taşın üzerinde pişirilir. Delikli taşın temizliği coğrafi sınırda fırın gelini ve sırığın ucuna dolanmış bez ile silinerek yapılır.
Fırıncı küreğine kepek serpilir, serme tahtası üzerinden tek tek alınan bezeler elde çevrilerek açılır ve küreğe konur. Çöreklerin ortalarına parmak ucu ile delik açılarak çöreğin kabuk tutması önlenir. Çörekler fırına konulduktan sonra fırın kapatılır.
Nasıl muhafaza edilir?
Kaymaklı Çöreği, 0–15°C arasındaki sıcaklıkta 15–20 gün muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kaymaklı Çöreğinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleştirilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Kaymaklı Çöreğinin geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Pişme süresi yaklaşık 15 dakika olan Kaymaklı Çöreği kürek ile fırından çıkartılıp bez yaygı üzerine tek tek dizilip soğutulduktan sonra gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
992 tescil numaralı Kaymaklı Çöreği mahreç işareti olarak 10 Ocak 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Kaymaklı Çöreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kaymaklı Çöreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kaymaklı Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Nevşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kaymaklı Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan 2 kişilik denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman denetim yapılır. Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Kaymaklı Çöreği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
