Coğrafi işaretli ürün · Kocaeli
Kocaeli’nin Gebze ilçesinde anason, çavdar unu ve ekşi hamur içeren mayalı hamurla hazırlanır. Parmaklı çörek olarak da bilinir; dini bayramların arife günlerinde üretilip ikram veya hediye olarak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gebze Bayram Çöreği nedir?
Gebze Bayram Çöreği; buğday unu, çavdar unu, maya, su, ekşi hamur, margarin, anason, tuz, beyaz toz şeker, tarçın, karanfil ve damla sakızı kullanılarak üretilen fırıncılık ürünüdür. Hamur, 1,5 katı kabarana kadar yaz döneminde 45 dk-1 saat, kış döneminde ise 1,5 saat bekletildikten sonra, önceden ısıtılmış 280 °C sıcaklıktaki fırında 15 dk. Pişirilir. (Şekil-2).
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ayırt edici özellikler
Gebze’de uzun zamandır üretilen Gebze Bayram Çöreği, yörede yerleşik Türkmenlerin (Manavlar) geleneklerine dayanır.
Günümüzde halk arasında “parmaklı” çörek olarak da bilinir.
Sadece dini bayramların arife günlerinde yapılır.
Anason içermesi ayırt edici özelliklerindendir.
25 kg çavdar unu 95 litre su 1 kg margarin 3 kg anason 1,5 kg tuz 1 kg beyaz toz şeker 750 g tarçın (çekilerek toz haline getirilmiş)
1 kg karanfil (çekilerek toz haline getirilmiş) 90 g damla sakızı (çekilerek toz haline getirilmiş) 3 kg yaş maya 20 g çörek otu, susam ve ceviz içi karışımı (çöreğin üzeri için) Un ve su karışımına öğütülerek toz haline getirilmiş anason, karanfil, tarçın, damla sakızı, margarin, toz şeker ve maya eklenerek karıştırılmaya devam edilir.
Bezeler 15 dakika dinlenmeye bırakılır.
Üzerine, çörek otu ile susam karışımı ile ceviz içi serpilir.
Pişme öncesi 270 g +/-10 g olan Gebze Bayram Çöreği, piştikten sonra 220–225 g olur.
Hamurun yapısı ve hazırlanması
125 kg buğday unu
Üretim tekniği ve ustalık
Hamurun dinlendirilmesi: Karıştırma işlemi birince hamur mikseri kapatılır ve hamur, 22 ila 24 °C oda sıcaklığında, mevsim şartları göz önünde bulundurularak 20 ila 45 dakika arası beklememeye bırakılır. Bu işlem yörede, ”hamur yatar” olarak tanımlanır.
Doku, renk ve tat özellikleri
10 kg ekşi hamur mayası Ekşi hamur mayası bir gün önceden hazırlanır.
Bu karışım yaklaşık 20 saat oda sıcaklığında (22 ila 24 °C) bekletildiğinde ekşi hamur mayası oluşur.
Toplam 15 dakika olan karıştırma işleminin bitmesine 5 dakika kala ekşi hamur mayası ve son olarak tuz eklenerek karıştırılır.
Biçim ve ölçüler
Şekil verme: Dinlenen hamur, kesme aparatı üzerine basılarak, iz verme aparatı ile 8 cm kadar iz verilir. (Şekil-1) Hamurun iki ucu 20 cm’ e kadar çekilerek sağ el sağa, sol el sola olacak şekilde çevrilerek hamura son şekli verilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler, hamurun hazırlanması
Sicil reçetesinde 90 g toz damla sakızı, 3 kg yaş maya ve üst yüzey için 20 g çörek otu, susam ve ceviz içi karışımı belirtilir. Ekşi hamur mayası bir gün önceden hazırlanır.
Ekşi mayayı hazırlamak için 10 kg buğday ununa 3 kg su katılır, 5 dakika mikser ile karıştırılarak elde edilen sert kıvamdaki hamura 4 adet limon sıkılır, sonra 1 dakika daha mikserde karıştırılır. Hamurun hazırlanması: Hamur mikserinde buğday unu, çavdar unu ve su 7 dakika süreyle karıştırılır. Hamur, dinlenme işleminin tamamlanması ardından kestart makinasına konur ve hamurdan 270 g’lık bezeler hazırlanır.
Yöresel biçim verme ustalığı
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu, özellikle kendine has şeklinin verilmesi bakımından ustalık becerisi gerektirir.
Isıl işlem ve pişirme
Hamur, 1,5 katı kabarana kadar yaz döneminde 45 dk-1 saat, kış döneminde ise 1,5 saat bekletildikten sonra, önceden ısıtılmış 280 °C sıcaklıktaki fırında 15 dk. Pişirilir. (Şekil-2). Gebze Bayram Çöreği; buğday unu, çavdar unu, maya, su, ekşi hamur, margarin, anason, tuz, beyaz toz şeker, tarçın, karanfil ve damla sakızı kullanılarak üretilen fırıncılık ürünüdür.
Nasıl muhafaza edilir?
Muhafaza: Taze olarak piyasaya sürülen ve tüketilen Gebze Bayram Çöreği, oda sıcaklığında hava ile irtibatının kesileceği kapaklı saklama kutularında veya uygun ambalajlarda 72 saat tazeliğini korur. Buzdolabında 3 veya 4 °C‘de 15 gün-18 ila -20 °C‘de ise 6 aya kadar saklanabilmesi mümkündür. Muhafaza koşullarının uygunluğu.
Yöresiyle bağı nedir?
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Gebze Bayram Çöreğinin üretimde kullanılan bileşenlerin ve oranlarının uygunluğu. Üretim metodunun uygunluğu. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Gebze Bayram Çöreği, hem eve gelen misafirlere ikram edildiğinden hem de misafirliğe giderken hediye olarak götürüldüğünden çok miktarda satın alınır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler Gebze Bayram Çöreğinin geçmişi eskiye dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
777 tescil numaralı Gebze Bayram Çöreği mahreç işareti olarak 28 Mayıs 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gebze Bayram Çöreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gebze Bayram Çöreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Gebze Bayram Çöreği ibaresi, marka ibaresinden küçük olmayacak şekilde kullanılır.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, gerektiğinde ilgili alanda uzman kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.
