Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’da kırılmış sert buğday, tarhana otuyla aromalanıp pişirilir; soğutulduktan sonra kese yoğurduyla yoğrulur. Mayalanan karışım ortası delik külür veya topan biçiminde şekillendirilerek gölgede kurutulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Muğla Göce Tarhanası nedir?
Muğla Göce Tarhanası ortası delik daireler (külür veya topan) şeklinde de üretilir. Muğla yöresine özgü Muğla Göce Tarhanası; kırılmış (yarılmış) buğday, tarhana otu ve süzme yoğurt (kese yoğurt) ile hazırlanan bir tarhana çeşididir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Geleneksel olarak kuru börülce, kurutulmuş kırmızıbiber ve kemikli dana veya koyun kaburga eti ile çorbası yapılarak sunulur.
Muğla Göce Tarhanası üretimi ve sunumu yönünden ülkemizde üretilen diğer tarhanalardan ayrılmaktadır.
Bitki ve meyve özellikleri
Tarhana otunun sarı çiçekleri uzak mesafelerden bile fark edilebilen keskin bir koku yayar.
En fazla 30 cm'ye kadar uzayabilen bu ot, yeşil görünüme sahip; çalı formunda, sarı çiçekleri olan bir bitkidir.
Muğla Göce Tarhanasında orta kalınlıkta kırılmış sert buğday (göce) ve kurutulmuş tarhana otu yaprakları kullanılır. Sicilde bitkinin adı Echinophora tenuifolia L. subsp. sibthorpiana (Guss.) Tutin, familyası Apiaceae olarak belirtilir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Maydanozgiller familyasına dahil olan tarhana otu, tarhana çorbasına hoş koku ve aroma katar.
Hammadde ve bileşim
Tarhana üretiminde kullanılan kese yoğurdu geleneksel olarak mayalanmış yoğurdun keselerde 2 gün bekletilmesiyle elde edilir.
Nasıl hazırlanır?
Göce tarhanasının üretim bileşenleri
Malzemeler
Malzemeler ve ölçüler
- 6 kg göce (orta kalınlıkta kırılmış sert buğday) 4 litre su
- 200 g tuz
- 12 kg kese yoğurdu
- 10 g tarhana otu
Göceyi pişirme, yoğurma, mayalama ve kurutma
Tuz, suya eklenerek kaynatılır. Tarhana otu yıkanır ve tülbente sarılarak kaynayan suyun içine atılır. 5 dakika bekletilir ve çıkartılır. Kaynayan suyun içerisine göce eklenir. 20–25 dakika sonra ocaktan indirilir. Tahta kepçe yardımıyla suyla buğday özdeşleşene kadar karıştırılır ve üzeri kapatılarak 10 dakika demlenmeye bırakılır. Pişen buğday tepsilerin üzerine serilir ve iyice soğuduktan sonra leğenlere alınarak kese yoğurdu eklenir ve yoğurulur.
İyice yoğurulan karışım 1 gün fermantasyona bırakılır. Tekrar yoğurulan karışım tepsilere alınarak yuvarlak ve iç kısmı delinmiş halk dilinde külür (topan) diye ifade edilen şekli verildikten sonra gölgede kurutulur. Tarhananın kurutma süresi nem oranına göre tespit edilir. Tarhana, son üründe su oranı en fazla %10 olana kadar kurutulmalıdır.
Nasıl muhafaza edilir?
Hazırlanan tarhana ağzı kapaklı cam kavanozda ya da kese veya bez torbada muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Muğla Göce Tarhanası yöre ile özdeşleşen uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan özel bir üründür. Muğla Göce Tarhanası üretim aşaması ustalık gerekmektedir. Bu sebeple tüm üretim aşamaları Muğla’da gerçekleşmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Coğrafi işaret marka ile birlikte kullanılır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
458 tescil numaralı Muğla Göce Tarhanası mahreç işareti olarak 18.09.2019 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Muğla Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve Muğla Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Muğla Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünden en az birer üyenin katılımıyla oluşacak denetim mercii tarafından denetim işlemlerini yürütülür. Denetimler yılda bir kere yapılır ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak Türk Patent Ve Marka Kurumuna sunulur.
Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Denetim mercii, Muğla Göce Tarhanasını üreten firmalara denetçi ekibi göndererek "ürünün tanımı ve ayırt edici özellikleri" ile "üretim metodu" kısmında belirtilen özelliklere uygun olarak üretim yapılıp yapılmadığını kontrol eder. Muğla Göce Tarhanasında küf ve maya tespit edilmemelidir. Su oranı en çok % 10 değerde olmalıdır.
Tarhana, duyusal ve fiziksel olarak denetiminde kendine özgü renkte, koku, tat ve görünüşte olmalıdır. TS 2282 numaralı tarhana standardına uygun olarak tuz miktarı kuru maddede en çok % 10 protein oranı en az %12’dir Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
