Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’da yarma pişirilip soğutulur; yoğurt, yaş hamur mayası, un ve tuzla yoğrulur. Mayalanan karışım kaşıklık parçalar halinde güneşte kurutulur; yörede sıkma tarhana olarak da bilinir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Malatya Tarhanası nedir?
Malatya Tarhanası; tane buğdayın taş değirmende belli aralıklarla su serpilerek yaklaşık iki saat dövülerek kepeğinden kısmen ayrıştırılır ve güneşte havalandırılıp kaynatılarak içerisine yoğurt, yaş hamur mayası, su, tuz ve un eklenerek hazırlanan yöresel tarhana çeşididir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşim ve ürün yapısı
Malatya Tarhanasının kurumuş hali sıkma şeklindedir.
Üretime özgü özellikler
Kurumuş parçaların sıkma biçimi nedeniyle ürün, Malatya’da sıkma tarhana olarak da bilinir.
Nasıl hazırlanır?
Üretimde kullanılan bileşenler
Bileşenler
Malzemeler ve ölçüler
- 3 kg yarma (gendime)
- 5 kg yoğurt
- 250 g yaş hamur mayası 2 litre su
- 250 g un
- 200 g tuz
Yarmanın suda kaynatılması
Yarma (gendirme) bir tencerede su ile kaynatılır.
Yarmayı pişirme, mayalama ve serme
Kaynama başlayınca kısık ateşte suyu kalmayıncaya ve şişip açılıncaya kadar yaklaşık olarak iki saat pişirilir. Pişen yarmalar krom bir kaba konularak oda sıcaklığına gelinceye kadar karıştırılır. Soğuyunca yoğurt, yaş hamur mayası, un ve tuz eklenir, karıştırılıp yoğrulur ve arada bir karıştırılarak fermantasyonun (mayalanmanın) gerçekleşmesi için 24 saat beklenir.
Fermantasyonu tamamlanan tarhana hamuru, düz bir zemine serilen bez üzerine birer kaşıklık miktarlarda sıralı bir şekilde dizilerek güneşte kurumaya bırakılır.
Kurutma işlemi
İlk 24 saatten sonra diğer yüzü çevrilerek 24 saat daha kurutulur. Her iki yüzü kuruyan Malatya Tarhanası, toplanarak bez torbalara konur.
Yöresiyle bağı nedir?
Malatya Tarhanasının geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Malatya Tarhanasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Malatya ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1174 tescil numaralı Malatya Tarhanası mahreç işareti olarak 23 Temmuz 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Malatya Tarhanası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Malatya Tarhanası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilyurt Belediyesinin koordinasyonunda, Yeşilyurt Belediyesi, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 3 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Malatya Tarhanası ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
