Coğrafi işaretli ürün · Muğla
Muğla’nın Fethiye ve Seydikemer ilçelerinde yetişen açık renkli susamlar kabuklarından ayrılıp uzun süre kavrulur. Çifte kavurma olarak adlandırılan işlem, öğütülen tahine kahverengi renk ve yağlı kıvam kazandırır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Fethiye Tahini nedir?
Fethiye Tahini; Fethiye ve Seydikemer ilçelerinde yetiştirilen sarı susam ya da altın susam olarak adlandırılan golden cinsi açık renkli susam tohumları kullanılarak ve çifte kavrulma yöntemiyle üretilen, yağlı kıvamda ve kahverengi bir tahindir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Değirmen geleneği
Geçmişte su değirmenleri kullanılarak üretilen Fethiye Tahini, günümüzde ise elektrikle çalışan makinalar ile üretilmektedir.
Bileşim ve analiz ölçümleri
Fiziksel ve kimyasal özellikler için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Kül (%) | 3,07 ± 0,15 |
| Rutubet (%) | 0,56 ± 0,21 |
| Ham Protein (%) | 22,2 ± 2,76 |
| Ham Selüloz (%) | 1,71 ± 0,89 |
| Ham Yağ (%) | 60,86 ± 3,27 |
| Peroksit Sayısı (meq/kg) | 1,1 ± 0,42 |
| Serbest Yağ Asitliği (% oleik asit cinsinden) | 0,3 ± 0,08 |
Kül, rutubet, protein, selüloz, yağ, peroksit ve serbest yağ asitliği sonuçları sicil tablosunda birimleriyle gösterilir.
Nasıl hazırlanır?
Susamın temizlenmesi, ıslatılması ve kabuk soyma
Fethiye Tahini üretiminde, coğrafi sınırda yetişen açık renkli ve kalın kabuklu susam bitkisinin tohumları, elek veya aspiratör makinası vasıtasıyla kuru olarak temizlenir. Ardından krom ya da beton havuzlarda 10–12 saat süreyle ıslatılır. Bu işleme tavlama da denilir. Islatılmış susamların kabukları, susam kabuk soyma makinesiyle soyulur. Kabukları soyulan susamlar, tuz oranı %14–17 olan tuzlu su havuzunda yıkanır ve kalan kabuklar ayrıştırılır.
Tatlı su havuzunda yıkanır, durulanır ve temizlenir. Bu işlem üç kere uygulanır.
Suyunu ayırma, çifte kavurma ve öğütme
Kabuklarından tamamen ayrıştırılan susamların, santrifüj makinasında suyu sıkılarak kurutulur. Bu süreçte susam, temizliğine göre %18–20 arasında fire verilebilir. Kurutma işleminden sonra kavurma tavalarına alınan susamlar, 150–200 °C sıcaklıkta karıştırılarak 3,5–4 saat kavrulur. Çifte kavurma olarak adlandırılan bu işlem, standart kavurma işleminden daha uzun süre kavurma yapılması ile susamın daha çok esmerleşmesidir. Bu işlem Fethiye Tahinine çifte kavrulmuş ismini veren önemli bir işlemdir.
Kavurma işlemi bittikten sonra susamlar, soğutma tavalarına alınır. Soğuyan susamlar elenir ve taş değirmenlerde ya da zımpara taşı adı verilen taş ile öğütülerek Fethiye Tahini elde edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Fethiye Tahininin üretiminde, coğrafi sınırda yetişen susam bitkisinden elde edilen susam tohumları kullanılır. Üretimi ustalık becerisi gerektiren Fethiye Tahininin, coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeple üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Temel bileşim ve teknik fark
Fethiye Tahini, plastik kap ya da cam şişelerde ambalajlanarak satışa sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
698 tescil numaralı Fethiye Tahini mahreç işareti olarak 23 Mart 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Fethiye Tahini ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Fethiye Tahini ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim, Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda yedi uzmanla yürütülür. Odadan, Fethiye Belediyesi, Fethiye İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Fethiye Ziraat Odasından birer temsilci katılır. Seydikemer İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Seydikemer Ziraat Odası ve Seydikemer Belediyesi de birer temsilci sağlar. Denetimler yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç ve şikâyet halinde yapılır.
Denetim mercii; Fethiye Tahinin üretiminde kullanılan susamların coğrafi sınırda temin edildiğini üretildiğini; üretim metodunun uygunluğunu, susamların ıslatma süresini, tuz havuzunun tuz oranını, susamların çifte kavrulmuş olmasını, denetleyecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
