Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa Sultani Çekirdeksiz üzümünün ince ve az tüylü taze asma yaprakları salamuraya işlenir. Tuz ve sitrik asit içeren salamurada bekleyen yapraklar, fermantasyon sonunda sarı–yeşil renk kazanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Manisa Asma Yaprağı nedir?
Manisa Asma Yaprağı, 418 sayı ile tescilli Manisa Sultani Çekirdeksiz Üzümü asmasının çok koyu olmayan yeşil renkli, ince, az tüylü ve çoğunlukla dilimsiz, damarsız veya az damarlı olan taze yaprakları kullanılarak coğrafi sınırda üretilen salamura asma yaprağıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Manisa’da bağcılık tarihi antik çağa kadar uzanır.
Gediz Irmağının suladığı ovaya Antik Çağ’da “Üzüm Ovası” ya da “Lidya’nın Altın Ovası” denilmekteydi.
Üzüm ve asma yaprağı figürleri, o çağlarda yapılan mermer işlerinde yaygın olarak yer almıştır.
Coğrafi sınırın çevresindeki dağlar deniz etkisini kesecek kadar yüksek olmadığı ve denize dik konumda olduğundan, denizin etkisi batıdan doğuya doğru azalan ölçüde hissedilir.
Yaz ayları oldukça sıcak geçer.
Yaz günü sayısı, yıllık ortalama 162’dir.
Sıcaklığın sıfırın altına düştüğü yıllık ortalama gün sayısı 26’dır.
Bitki ve meyve özellikleri
Salamurası % 8–15 tuz (NaCI) ve % 0,1 sitrik asit (limon tuzu) içerir ve salamura edilen yapraklar, sarı-yeşil renge sahip olur.
Coğrafi sınır deniz seviyesinin 1000 m altında olduğundan, özellikle yetişme döneminde yaklaşık %50–70 nemli rüzgârların ve yıl boyunca denizden gelen ılıman rüzgârların (nem oranı %50–70) etkisi ile yapraktaki nem oranı düşmez.
Doku, renk ve tat özellikleri
Manisa Asma Yaprağının fenolik madde miktarının ortalama 14,25 mgGAE/g, n flavonid madde miktarının ortalama 6,79 mgCE/g olmasını sağladığından yaprağın ekşimsi tat ve kendine has koku ve özelliklerinin oluşumunu ve aşağıda bahsedilen özelliklere sahip olmasını sağlar.
Tane Renk Değerleri L a b a/b Ortalaması
Tablo-2: Manisa Asma Yaprağının Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri:
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan manisa asma yaprağının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri:, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan manisa asma yaprağının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri:, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Dönem | Sapsız Yaprak Ağırlığı (g) | Saplı Yaprak Ağırlığı (g) | Sap/Yaprak Oranı (%) |
|---|---|---|---|
| Çiçeklenme Öncesi | 2,32 | 2,94 | 21,17 |
| Çiçeklenme Öncesi+10 | 2,21 | 2,85 | 19,85 |
| Tane Tutumu | 2,16 | 2,80 | 20,99 |
| Tane Tutumu+10 | 2,08 | 2,73 | 20,90 |
Tablo-4: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Tane Renk Değerleri Ortalaması | L | a | b | a/b |
|---|---|---|---|---|
| Değer | 37,92 | -4,18 | 7,34 | -0,56 |
Nasıl hazırlanır ve salamuraya alınır?
Yaprak hasadının zamanı
İklim koşullarına göre tarih değişmekle birlikte, çiçeklenmeden 2–3 hafta önce ve tane tutum döneminde nisan sonu – mayıs başı tüm sürgünlerde normal iriliğinin 2/3 büyüklüğüne gelen ve salamura yapımına uygun özellik gösteren yapraklar toplanır.
Yaprak toplama aralıkları
- Vejetasyon durumuna göre nisan ayının ortasından temmuz ayının ortasına kadar 10’ar gün aralıklarla yaprak toplama işlemi gerçekleştirilebilir.
Yaprak seçimi ve işlemeye hazırlama
Yırtık veya böcek zararı olmayan normal iriliğinin 2/3 büyüklüğüne gelen taze yapraklar, saplı veya sapsız halde kopartılarak toplanır. Salamura için kullanılacak yapraklar; tüysüz, cep derinliği az, ince ve az damarlı olanlardır. Toplanan yapraklar; özellikle yaprak kızışmasına izin vermeyecek şekilde plastik kasalara istiflenir ve işlenecekleri yere, güneş ışığına maruz bırakılmadan en kısa sürede ulaştırılır. İşleme Ön Hazırlık
İşleme yerine getirilen yapraklar, temiz içilebilir nitelikteki su kullanılarak desteler halinde kapların içinde yıkanır. Yıkama sırasında hastalık, zararlı, rüzgâr ve dolu gibi etmenler nedeniyle zarar görmüş yapraklar varsa ayıklanır ve gıda ile temasa uygun bidonlara desteler halinde sıkıca yerleştirilerek konur. İşleme Manisa Asma Yaprağının salamurası; % 8–15 tuz (NaCI) ve % 0,1 sitrik asit (limon tuzu) içerir.
Salamura hazırlama ve fermantasyon
Salamura hazırlamak amacıyla 8–15 kg tuz (NaCI) ve 100 g sitrik asit (limon tuzu), 100 litre hacimli bir kap içinde ve kap tamamen doluncaya kadar su ilave edilerek tamamen çözündürülür. Hazırlanan salamura, taze yapraklarla doldurulmuş bidonlara, yaprakların üzerini geçecek şekilde ilave edilir. Yaprakların hava ile temasını kesmek ve kabarmasını önlemek için üzerlerine ağırlık konularak baskılanır.
Bidonların kapakları kapatılarak fermentasyonun gerçekleşmesi beklenir.
Bidonların salamura seviyeleri ilk hafta günlük olarak, daha sonra haftada 1–2 defa kontrol edilerek eksilme var ise salamura suyu ilavesi yapılır. Fermantasyon süresi 4–6 hafta olup bu sürenin sonunda yaprakların rengi kendine has sarı-yeşil bir renk alır. İşleme Sonrası
Nasıl muhafaza edilir?
Fermantasyonu tamamlamış asma yaprakları bulundukları kaplarda muhafaza edilebilecekleri gibi gıda ile temasa uygun daha küçük plastik veya cam ambalajlarda, üzerine salamura ilave edilip kapatılarak veya çok katlı plastik poşetlerde salamurasız olarak vakum paketleme yapılmak suretiyle ambalajlanabilir. Uzun süreli muhafaza için, 75 °C’de 15 dakika pastörizasyon işlemi yapılabilir.
Ambalajlanan salamura yaprakları güneş görmeyen, 17–19 °C’yi geçmeyen serin ortamda muhafaza edilerek satışa sunulur.
Ürün işledikten sonra rutubetsiz, ışık görmeyen ve serin ortamda 2 yıl boyunca saklanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınırın iklimi, Akdeniz kara iklim tipi olarak da adlandırılır. Yazlar sıcak, kışlar yoğun yağışlıdır. Ovalık kesimlerin ikliminde denize yakınlık nedeniyle yumuşama söz konusudur. Yıllık ortalama sıcaklık 17,5 °C’dir. Yağışlar genellikle kış aylarında görülürken, yazlar kurak geçer. Yılın ortalama 82 günü yağışlı geçer. Ortalama yağış miktarı 713,6 kg’dır.
Yaprak toplama döneminde bağıl nemin düşük, güneş ışığının fazla olması Manisa Asma Yaprağının çok koyu olmayan yaprak yeşili renginde olmasını; suyun yüzeye yakın olması damarsız veya az damarlı olmasını ve iklim şartlarının kurak olmaması tüysüz olmasını sağlar. Coğrafi sınırın bahsedilen iklim şartları, yapraklar toplandıktan sonra muhafazası ve nakliyesi için de uygun bir ortam oluşturur.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Manisa Asma Yaprağı, 418 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Manisa Sultani Çekirdeksiz Üzümünün asmaları kullanılarak üretilir ve salamura asma yaprağı şeklinde piyasaya sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Manisa Asma Yaprağı ibareli logo ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Üzerinde kullanılamadığında logo ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Manisa Asma Yaprağı ibareli aşağıda yer alan logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Denetimler; Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinatörlüğünde, Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü, Manisa Ticaret Borsası ve Manisa Ziraat Odası ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan 4 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir defa yapılır. İhtiyaç duyulduğunda ya da şikâyet halinde her zaman denetim yapılabilir.
Denetim mercii; 418 sayı ile tescilli Manisa Sultani Çekirdeksiz Üzümü asmasının yapraklarının kullanılmasını; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu; ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğunu ve Manisa Asma Yaprağı ibaresi, logosu ile menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tablo-1: Manisa Asma Yaprağının Mineral Özellikleri
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan manisa asma yaprağının mineral özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan manisa asma yaprağının mineral özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Dönemi | Miktarı | N, % | P, % | K, % | Zn, ppm | Ca, % | Mg, % | Fe, ppm | Mn, ppm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yaprak Ayası | Çiçeklenme (15 Mayıs) | En az | 1,04 | 0,12 | 0,74 | 29,13 | 1,86 | 0,31 | 128,0 | 44,9 |
| En çok | 3,37 | 0,39 | 4,52 | 270,5 | 3,52 | 0,69 | 464,1 | 293,7 | ||
| Ben düşme (15 Temmuz) | En az | 0,86 | 0,10 | 2,01 | 32,74 | 1,86 | 0,33 | 109,5 | 43,86 | |
| En çok | 2,67 | 0,30 | 4,94 | 354,3 | 3,74 | 1,12 | 700,8 | 306,0 | ||
| Tam Yaprak (saplı) | Çiçeklenme (15 Mayıs) | En az | 0,86 | 0,13 | 1,00 | 30,40 | 1,50 | 0,30 | 159,9 | 39,74 |
| En çok | 3,79 | 0,43 | 2,47 | 204,7 | 3,17 | 1,18 | 444,2 | 276,7 | ||
| Ben düşme (15 Temmuz) | En az | 0,96 | 0,08 | 0,45 | 28,87 | 1,91 | 0,38 | 107,1 | 35,57 | |
| En çok | 2,22 | 0,28 | 3,07 | 356,7 | 3,38 | 1,29 | 475,4 | 337,4 |
Tablo-3: Denetim ölçütleri
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan denetim ölçütleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Yaprak Özelliği | En az (cm) | En çok (cm) |
|---|---|---|
| En | 9 | 22 |
| Boy | 12 | 24 |
