Coğrafi işaretli ürün · Kastamonu
Kastamonu’da elmaların parçalanıp kaynatılması, süzülmesi ve yeniden koyulaştırılmasıyla hazırlanan bir meyve konsantresidir. Koyu kırmızı veya bordo renkli, koyu kıvamlı bu üründe tercihen hüryemez elması kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kastamonu Eğşisi nedir?
Kastamonu Eğşisi; elmaların parçalanması, kaynatılması, süzülmesi ve tekrar kaynatılması suretiyle üretilen meyve konsantresidir. Kastamonu Eğşisinin üretiminde tercihen, eti gevrek, çok sulu ve mayhoş olan hüryemez çeşidi elma kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretim tekniği ve ustalık
Kastamonu Eğşisi, geleneksel ve endüstriyel olmak üzere iki şekilde üretilir.
Tablo-1: Kastamonu Eğşisinin bazı özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan kastamonu eğşisinin bazı özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| pH | 3,36±0,05 |
| Toplam titrasyon asitliği (%) (malik asit cinsinden) | 3,36±0,05 |
| Briks (% kuru madde) | 82±0,02 |
Ürün özellikleri ve yöredeki yeri
Rengi koyu kırmızı veya bordodur.
Herhangi bir katkı maddesi içermez.
Sulandırma oranı genellikle 1:5’tir.
Kastamonu mutfak kültürü içerisinde önemli bir yere sahiptir.
Kaynakta belirtilen özellikler
Kastamonu Eğşisinin fiziksel ve kimyasal özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilir.
Nasıl üretilir?
Elma seçimi ve ürün verimi
Kastamonu Eğşisinin üretiminde, tercihen coğrafi sınırda yetişen hüryemez çeşidi elma kullanılır. Ürün verimi % 6,5–8,5’tir.
Malzemeler ve ölçüler
- 100 kg elma (tercihen hüryemez çeşidi)
Geleneksel ve endüstriyel üretim seçenekleri
Kastamonu Eğşisi, geleneksel ve endüstriyel olmak üzere 2 şekilde üretilir.
Geleneksel yöntem: yıkama ve parçalama
Elmalar temizlenip yıkanır ve dövme yöntemi ile çatlatılır.
Geleneksel yöntem: kendi suyunda kaynatma
Bir kazana doldurulduktan sonra kısık ateşte ve kendi suyunda kaynatılır.
Geleneksel yöntem: sıkma ve son kıvam
Kaynayıp yumuşayan elmalar, gıda ile temasa uygun bir çuvala konur ve başka bir kapta süzülerek tüm suyu çıkana kadar sıkılır. Kaynamaya devam eden kazana, süzülen elmaların suyu ilave edilir. Pişirme sıcaklığı 95°C’yi geçmemelidir. Pişirme işlemi, briks değeri 82±0,02 gelince ve ürünün rengi koyu kırmızı-bordo olunca sonlandırılıp ürün soğumaya bırakılır.
Endüstriyel yöntem: yıkama
Elmalar temizlenip yıkanır.
Endüstriyel yöntem: süzme, koyulaştırma ve dolum
Parçalama makinesinde çatlatıldıktan sonra süzgeçten veya filtrelerden geçirilerek süzülür. Çıkan mayşe kazanlara aktarılıp 95 C’yi aşmayacak sıcaklıkta kaynatma işlemi başlatılır. Refraktometre ile ölçüm yapılarak briks değeri 82±0,02 gelince ve ürünün rengi koyu kırmızı – bordo olunca kaynatmaya son verilir ve ürün soğumaya bırakılır. Soğuyan ürün, gıda ile temasa uygun teneke veya cam kavanozlara sıcak dolum yapılarak 80–85°C sıcaklıkta pastörize edilir.
Kavanozların ağızları vakumlanarak kapatılır.
Dolum, ambalajlama ve muhafaza
Kastamonu Eğşisi, ambalajlı olarak ve serin ve karanlık bir ortamda en fazla 2 yıl muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Kastamonu ilinin yemek kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kastamonu Eğşisinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle Kastamonu Eğşisinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Kastamonu Eğşisinin geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Kastamonu Eğşisi, koyu kıvamlı olduğu için ekmeğe sürülerek veya sulandırılıp içilerek tüketilir. Kastamonu Eğşisi, gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur. Kastamonu Eğşisi, genellikle ekmeğe sürülerek tüketilebilir. Ayrıca içecek olarak tüketilecekse, 1:5 oranında sulandırılarak tüketilebilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1270 tescil numaralı Kastamonu Eğşisi mahreç işareti olarak 7 Aralık 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Kastamonu Eğşisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kastamonu Eğşisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kastamonu Belediyesinin koordinasyonunda, Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odasından, Kastamonu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Kastamonu Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümünden ve Kastamonu Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Kastamonu Eğşisi üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Kastamonu Eğşisi ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
