Coğrafi işaretli ürün · Zonguldak
Zonguldak’ın Çaycuma ilçesinde, yörede yetiştirilen Anadolu mandalarının sütünden üretilir. Kaynatılıp soğutulan süt, kaymağı bozulmadan mayalanır; yoğurt bir gün buzdolabında dinlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çaycuma Manda Yoğurdu nedir?
Çaycuma Manda Yoğurdu, Çaycuma ilçesinde yetiştirilen Anadolu mandalarının sütünden yörede üretilir. Çaycuma Manda Yoğurdu, yörenin doğal ve beşeri faktörlerinin etkisi ile farklılığı bulunan ayrıca uzun yılların kültürel bilgi birikimi ile üretim yöntemi ustalık gerektiren bir üründür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çaycuma’da yetişen Anadolu mandalarından elde edilen sütün bazı fiziko-kimyasal özellikleri Çizelge 1’de verilmiştir.
Anadolu manda sütünün fiziksel ve kimyasal özellikleri süt tablosunda gösterilir. Su %82–84; kuru madde %16–18; yağ %6,0–8,0; protein %4,2–4,6; laktoz %4,2–5 düzeyindedir. Mineral madde %0,7–0,9 ve kül %0,74–0,83 aralığındadır. Yoğunluk 1,027–1,040 g/cm3; pH değeri 6,1–6,56; asitlik 6,7–9,9 ºSH aralığındadır.
Üretim metodundaki ilk aşama sütün kaynatılması olup süt kaynamaya başladıktan sonra yaklaşık olarak süt miktarının ¼’ü azalıncaya kadar 15–20 dk kaynatılmasına devam edilir.
Yöresel manda sütü
Çaycuma Manda Yoğurdunun üretiminde, Çaycuma meralarında yıl boyunca yayılan Anadolu manda ırkının sütleri kullanılır.
Yoğurt kültürü ve maya özellikleri
Mayalama kültüründe Streptococcus thermophilus ile Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus birlikte yer alır. Önceden üretilmiş yoğurtlar veya hazır kültür karışımları maya olarak kullanılır.
Bu amaçla kullanılacak yoğurt kültürü veya mayanın ml’sinde, en az 106 kob/g düzeyinde mikroorganizma içermesi gerekir.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Su % | Kuru mad.% | Yağ % | Protein % | Laktoz % | Mineral mad.% | Kül % | Yoğunluk (g/cm3) | pH Değeri | Asitlik (ºSH) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 82-84 | 16-18 | 6,0-8,0 | 4,2-4,6 | 4,2-5 | 0,7-0,9 | 0,74-0,83 | 1,027-1,040 | 6,1-6,56 | 6,7-9,9 |
Çaycuma Manda Yoğurdunun Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Kriter | Değer (%) |
|---|---|
| Su | 80-86 |
| Kuru Madde | 14-20 |
| Yağ | 2-8 |
| Protein | 4-8 |
| Laktoz | 2-5 |
| Mineral Madde | 0,8-1,2 |
| Asitlik (L.A.) | 0,9 |
Nasıl üretilir?
Süt kaynağı, kaynatma ve soğutma
Çaycuma Manda Yoğurdunun üretiminde, Çaycuma meralarında yıl boyunca yayılan Anadolu manda ırkının sütleri kullanılır. Üretim metodundaki ilk aşama sütün kaynatılması olup süt kaynamaya başladıktan sonra yaklaşık olarak süt miktarının ¼’ü azalıncaya kadar 15–20 dk kaynatılmasına devam edilir. Ardından soğumaya bırakılır ve yaklaşık 4 saat içerisinde mayalama sıcaklığı 39–40°C’ye erişir. Bu şekilde mayalama sıcaklığına gelen sütün mayalama işlemine geçilir.
Mayanın hazırlanması ve süte katılması
Mayalama işleminde, yoğurt kültürü olan spesifik Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus’un simbiyotik kültürlerinin yer aldığı ve doğal flora içeren daha önce üretilmiş yoğurtlar veya hazır kültür karışımları yoğurt mayası olarak kullanılır. Bu amaçla kullanılacak yoğurt kültürü veya mayanın ml’sinde, en az 106 kob/g düzeyinde mikroorganizma içermesi gerekir.
* Ürünün sicil belgesinde maya mikroorganizma miktarı için “ml’sinde” ifadesi kullanılırken birim kob/g olarak yazılmaktadır; hacim ve ağırlık birimleri uyuşmamaktadır. Bu noktanın açıklığa kavuşması için TÜRKPATENT ile tescil ettiren ve denetleyen kurumların (Çaycuma Ticaret ve Sanayi Odası; Çaycuma İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü; Ankara Üniversitesi Gıda Güvenliği Enstitüsü; Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi; Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi) teyidi beklenmektedir.
Bu işlem adımı için daha önceden hazır olan ve miktar olarak yaklaşık 1 litre süt için bir tatlı kaşığı manda yoğurdu başka bir kapta ılık süt ile iyice karıştırıldıktan sonra sütün kaymağı bozulmadan kabın kenarından ilave edilir.
Mayalanma sıcaklığını koruma ve dinlendirme
Ardından ısı kaybını önlemesi ve sabit sıcaklığı sağlaması amacıyla battaniye veya diğer materyaller ile mayalanmış süt kabının etrafı iyice sarılır ve yaklaşık 4 saat mayanın tutması beklenir. Diğer yandan mayalanmış süt kabının sabit sıcaklıkta kalması için iklim odasında bekletilmesi de mümkündür.
Nasıl muhafaza edilir?
Süre sonunda hazır hale gelen yoğurt, bir gün buzdolabında dinlendirildikten sonra tüketime sunulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Yörenin iklimi nedeniyle bitki florası zengindir.
Diğer yandan doğal faktörlerin yanı sıra sütün işlenerek yoğurda dönüştürülmesi yöre insanın nesiller boyunca aktarılan geleneksel bilgi ile günümüze taşınmıştır.
Anadolu mandası ırk özellikleri ile yetiştiriciliğinde meraya yaylım şeklinde serbest beslemenin yapılması manda sütünün niteliğinde ve verimde farklılık sebebi olup dönüştürüldüğü ürünlerde temel özellik olarak varlığını gösterir.
Çaycuma Manda Yoğurdu, Çaycuma ilçesinde yetiştirilen Anadolu mandalarından elde edilen sütten, Çaycuma’da üretilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Yoğurdun, üretim metodu bölümünde açıklanan özelliklere uygun olarak üretilmesi denetlenecektir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
496 tescil numaralı Çaycuma Manda Yoğurdu menşe adı olarak 8 Mayıs 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Çaycuma Manda Yoğurdu ibareli ürünün logosu ve menşe adı amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çaycuma Manda Yoğurdu ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çaycuma Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve Çaycuma Ticaret ve Sanayi Odasından, Çaycuma İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Ankara Üniversitesinin Gıda Güvenliği Enstitüsü, Veterinerlik Fakültesi ile Ziraat Fakültesinden konusunun uzmanı birer kişinin katılımı ile en az üç kişilik denetim mercii tarafından yapılacaktır. Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılacaktır.
Denetimlerde, Çaycuma Manda Yoğurdunun üretiminde kullanılan sütün Çaycuma ilçesinde yetişen Anadolu mandalarından elde edilip edilmediği, tesellüm belgelerinden kontrol edilecektir. Gerekli görüldüğünde ek bilgiler ve analizler istenebilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
