Kuytucak Narı

Üretim yeri ve çevresi

Ağaçların çoğaltımı kasım – aralık ayları arasında yaprak dökümünden sonra bir önceki yılın sürgünlerinden 15–20 cm uzunluğunda ve 6–12 mm kalınlığında alınan çeliklerle yapılır. Çelikler 1/3’ lük kısımları toprak üstünde kalacak şekilde hazırlanan yastıklara dikilir. Kallus oluşturmak için çeliğin tabanında yara oluşturulabilir veya çeliklere hormon uygulaması yapılabilir.

Çelikler hafif bünyeli topraklarda, dikimden önce derin bir şekilde işlenerek ve toprağın organik madde içeriği zenginleştirilerek dikilir. Çelikler arası mesafe sıra üzerinde 5–10 cm ve sıra arasında 15–20 cm olarak ayarlanır. Fidan yastıklarından alınan çıplak köklü fidanlar genellikle fidanlar yaprağını döktükten sonra aralık ayında söküldüğü için dikim aralık – şubat arası yapılır.

Dikim yapılmadan önce zayıf sürgünler kesilir, çok uzun kökler kısaltılır ve sürgünün 50–60 cm’den tepesi alınır. Fidanların dikileceği yerin seçiminde öncelikle Kuytucak Narı ağacının ekolojik istekleri gözetilmelidir.

Üretim yeri ve çevresi · 2

Buna göre kış aylarında sıcaklığın -10 °C’den aşağı düşmeyen, uzun ve sıcak bir yaz mevsimi olan, yeterli güneşlenme sağlanan, meyve olgunlaşma döneminde yağış almayan, aşırı rüzgarı olmayan, uygun toprak koşullarına ve sulama imkanlarına sahip olan yerler seçilir. Kış ayları yağışlı geçeceğinden fidan dikim yerinin hazırlığına yaz aylarında ya da sonbaharın ilk yağışlarından sonra başlanır.

Arazi engebeli ise toprak tesviyesi yapılır, pulluk tabanını kırmak için dip kazan çekilir ve pullukla derin bir sürüm yapılır. Toprak düzeltildikten sonra dikim aralıkları 2,5 x 4 veya 3 x 4 m şeklinde ayarlanarak 40–60 cm derinlik ve çapta dikim çukurları açılır. Fidanın çelik kısmının tamamı toprak içinde kalacak şekilde dikim yapılır.

Üretim yeri ve çevresi · 3

Üst toprağa yanmış çiftlik gübresi karıştırılarak fidan dikim aşamasında çukurlar bu karışımla doldurulur. Fidan diplerindeki toprak iyice bastırılır ve can suyu vermek üzere fidan etrafına küçük bir çanak yapılır. Hazırlanan her bir çanağa en az 20 litre can suyu verilerek dikim tamamlanır. Karşılıklı iki herek çapraz olarak fidana yaklaştırılarak bağlanır ve can suyu verilerek dikim tamamlanır.

Bahçelerin havalanma ve güneşlenmesinin daha iyi olabilmesi için sıra yönü kuzey – güney doğrultusunda olmalıdır. Sürgünler yeterince boy almamış ve zayıf gelişmişse dikimden hemen sonra 2–3 göz üzerinden kesilerek gelecek yıl için kuvvetli sürgün oluşumu sağlanır. Fidanlar, dikimden sonraki 2–3 yıl içerisinde budama ile şekillendirilir. Dipten çıkan kuvvetli 2, 3 veya 4 sürgün ana gövde için seçilir; tepeleri 50–60 cm’den kesilerek taçlandırılır.

Malzemeler ve ölçüler

• 4 adet sürgün, ana gövde oluşturmak üzere seçilir ve tepeleri 50–60 cm’den kesilerek taçlandırılmaları sağlanır.

Çoğaltım ve Dikim — 2. aşama

Ana gövdelerden çıkan birinci ve ikinci dallarda da ikinci ve üçüncü yıllarda 50–60 cm’den tepe alma yapılarak taç teşkili tamamlanır. Bu yıllarda seçilen gövdeler dışındaki dip sürgünleri sürekli olarak temizlenmelidir. Genç ağaçlarda ilk 3 yıl derin toprak işleme aletleriyle iki yönlü sürüm yapılır.

Sayısal özellikler

Ağaçlar 3 yıldan sonra meyve vermeye başlar. 3 yaşından fazla olan ve yetişkin olarak değerlendirilen ağaçlara yıllık bakım işleri uygulanır. Kuytucak Narı ağaçlarında yabancı ot kontrolü, toprağın havalandırılması ve toprak neminin korunması bakımından toprak işleme önemlidir. İş genişliği az olan bahçe traktörleriyle ve diskli tırmık, rotovatör, kazayağı gibi toprağı yüzeysel işleyen aletlerle sürüm yapılır. Ağaç dipleri gerekirse el aletleriyle çapalanabilir.

Budama işlemleri, sonbaharda yaprak dökümünden itibaren erken ilkbaharda gözlerin sürmesinden önceki döneme kadar yapılır. Dip sürgünleri ile taç kısmında görülen obur dallar dipten kesilmelidir. Zamanla taç içerisinde boşluklar oluşursa obur dalların bu boşlukları doldurmak amacıyla uçları alınır. Sık taç meydana gelmiş ise güneşlenme ve havalanmayı sağlamak amacıyla genel bir seyreltme yapılır.

Bunun dışında: zayıf, kurumuş, hastalıklı, birbirine ve yere değen dallar her yıl düzenli olarak temizlenir. Kuytucak Narı ağaçlarında çiçekler bir ve iki yıllık dallarda oluştuğundan budama yapılırken bu özellik dikkate alınmalı ve aşırı kesimlerden kaçınılmalıdır. Kuytucak Nar ağaçları iklim ve bakım koşullarına göre değişmekle birlikte ortalama 20–30 yaşlarında verimden düşerler.

Sayısal özellikler · 2

Ancak kök boğazından yeni çıkan sürgünlerle Kuytucak Nar ağaçları l00 yılı aşkın bir süre verimliliğini sürdürebilir. Bu durumda yaşlı gövdeler dipten kesilerek yeni sürgün oluşumu teşvik edilir. Bu sürgünlerle aynı yollarla yeni gövdeler teşkil edilerek ağaç gençleştirilir. Gençleştirme işlemi her yıl her ağaçtan l – 2 gövde kesilerek kademeli olarak yapılarak bahçeden kesintisiz olarak ürün alınmasına devam da edilebilir.

Kuytucak Narı yetiştiriciliğinde sulama oldukça önemli olup yağışların yeterli olmadığı her dönemde sulama yapılması gerekir. Genel olarak şubat – mart aylarında odun gözlerinin sürmesinden, eylül – ekim aylarında meyve olumuna kadar sürekli toprağı nemlendirmek gerekir. Özellikle odun gözlerinin sürmesi, çiçek tomurcuklarının görülmesi ile meyve tutumu ve gelişimi dönemlerinde yeterli toprak nemi mutlaka sağlanmalıdır.

Hasat ve olgunlaşma

Meyvelerin son olgunlaşma döneminde hasattan 10–15 gün önce sulamaya son verilir. Aksi halde Kuytucak Narlarında büyük sorun olan meyve çatlamaları görülmektedir. Genç bahçelerde sıraların iki yanından geçirilen birer sıra karık, yaşlı bahçelerde ise ikişer karık aktif köklere yeterli su sağlamaktadır. Toprak ve bitki analizleriyle uygulanması gerekli gübrelerin cinsi, miktarı, verilme şekli ve zamanının tespit edilmesi sonucunda gerekli gübrelemeler yapılır.

Hasat Kuytucak Narı meyveleri; meyvenin çeşide özgü renk ve iriliğini aldığı, birçok çeşitte kaliks segmentlerinin dışarıya doğru açıldığı ve meyve üzerindeki erkek organ iplikçiklerinin kuruduğu dönemden başlayarak hasat edilir. Bu dönem eylül ayı ortası ile ekim sonu arasına denk gelmekte olup hasat işlemi kasım sonlarına kadar devam eder.

Hasat ve olgunlaşma · 2

Ağaçlar farklı dönemlerde çiçeklenmekte ve olgunlaşma farklı dönemlerde olduğu için Kuytucak Narında hasat 2–3 defada yapılır. Elle çekerek kopartma meyve ve dalda zedelenmelere yol açtığı için hasat, makasla yapılır. Hasadı yapılan meyveler yumuşak bir şekilde kasalara bırakılmalı, kaliks kısmının zarar görmemesine dikkat edilir. Kaliks kısmı meyvenin albenisi açısından oldukça önemlidir. Hasat, sonbahar erken donlarından ve yağışlardan önce bitirilir.

Bu koşullarda çürüme oranları arttığı gibi meyve kabuğunda su kaybı olmakta ve kabuk rengi matlaşarak büzülmekte böylece meyveler albenisini kaybetmektedir.