Coğrafi işaretli ürün · Çanakkale
Çanakkale’nin Yenice ilçesinde yerel tohumlarla yetiştirilen yağlık biberdir. Parlak kırmızı, konik ve kalın etli meyvesi taze, salçalık ve konservelik olarak kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Yenice Kırmızı Biberi nedir?
Yenice Kırmızı Biberi, (Capsicum annuum var. Conoides cv.kapija) yağlık biber sınıfına giren olgunlaşma ile kabuk rengi kırmızılaşan ve daha çok taze, salçalık, konservelik olarak tüketilen konik şekilli bir biberdir.
Olgunlaşırken kırmızılaşan meyveler taze tüketilir; salça ve konserve yapımında da kullanılır. Konik meyve üç veya dört lopludur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Konik meyve ve ölçüler
Yenice Kırmızı Biberi, konik şekilli, ucu hafif kıvrık ve 3–4 loplu meyvelere sahiptir. Meyve ağırlığı 100–170 g, meyve boyu 15–20 cm arasındadır.
Tablo-1: Yenice Kırmızı Biberinin ayırt edici özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan yenice kırmızı biberinin ayırt edici özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-2: Yenice Kırmızı Biberinin kabuk ve püre değerleri
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan yenice kırmızı biberinin kabuk ve püre değerleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Renk değerleri (Minolta CR-400) | Meyve kabuk rengi | Meyve püre rengi |
|---|---|---|
| L | 27,0 – 28,2 | 30,8 – 32, 0 |
| Kroma (*C) | 30,7 – 31,2 | 50,0 – 50,6 |
| Hue (H*) | 32,5 – 33,4 | 49,3 – 50,1 |
Tablo-3: Yenice Kırmızı Biberi meyvesinin (100 g) bazı kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan yenice kırmızı biberi meyvesinin (100 g) bazı kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Suda çözünür kuru madde (SÇKM) (%) | pH | Titre edilebilir asitlik (TEA) (%g) | İndirgen şeker (%g) | Sakkoroz (%g) | Toplam şeker (%g) |
|---|---|---|---|---|---|
| 8,33 a | 4,97 | 0,171 | 0,89 | 5,78 | 6,97 |
Erselik çiçek yapısı
Çiçekler erselik yapıdadır; yana ve aşağıya doğru sarkar. Açıldıktan sonra 2–3 saat içinde döllenebilir.
Nasıl yetiştirilir?
Yerel tohum seçimi
Yenice Kırmızı Biberi geleneksel olarak; üreticilerin bir yıl önce sebzeliklerinde renk, büyüklük, şekil ve et kalınlığı dikkate alınarak seçmiş oldukları bitkilerden elde edilen kendi tohumları ile açıkta yetiştirilir.
Tohumluk biberlerin kurutulması
Tohumluk olarak seçilen biberler kurutulduktan sonra ertesi yıl ekim zamanına kadar bez torbalarda asılarak kurutulur.
Fidelik hazırlığı ve nisan ekimi
Her üretici kendi tohumlarını ertesi yıl nisan ayında hayvan gübresi ile organik maddece zenginleştirilmiş, tınlı, tınlı – kumlu su tutma kapasitesi yüksek peresteliklere (fidelik) eker. Fideliklerde (soğuk yastık) ekimden önce bel ile derin işlenen toprak, daha sonra tırmıkla düzeltilir ve inceltilir.
Fidelikte sulama ve ot temizliği
Fideliklerde bakım işleri olarak ince süzgeçlerle sulama, elle yabancı ot alma işlemleri yapılır.
Fide dikimi
Rutin bakım işlerinden sonra yetiştirilen pereseler (fideler) haziran ayında çıplak kök olarak tarlaya dikilir.
Can suyu ve sulama arası
Dikimden hemen sonra can suyu verilir ve daha erken meyveye yatması amacıyla 10 – 15 gün su verilmez.
Gece örtüsü ve çimlenme
Tohumun ekildiği nisan ayında hava sıcaklığı daha düşük olduğu için üreticiler, geceleri fideliklerin üzerini plastik örtü ile kapatır. Bu koşullarda tohumlar 10–20 gün arasında çimlenir.
Tarlanın ilkbahar hazırlığı
Biber yetiştirilecek parseller erken ilkbaharda toprak derin sürüldükten sonra, diskaro ile fide dikimine hazırlanır.
Taban gübrelemesi ve sıra düzeni
Diskaro öncesi toprağa çiftlik gübresi 3–4 ton/da ve taban gübrelemesi olarak toprak analiz sonuçlarına göre NPK (genel olarak 25–30 kg/da süper fosfat, 10–15 kg/da potasyum sülfat) içeren gübrelemeden sonra karıştırılarak dikime hazırlanır. Dikim, sıra arası 70–80 cm, sıra üzeri 20–30 cm olacak şekilde çift sıra sırta yapılır.
Damlama borularının yerleştirilmesi
Damlama sulama boruları iki sıra arasına bitki gövdesi ile temas etmeyecek şekilde yerleştirilir.
Mayıs başındaki gübre şerbeti
Genel olarak, mayıs ayı başında çiftlik gübresi şerbeti verilir.
Tarlada sulama ve çapalama
Dikimden sonra sulama sıklığı iklim koşullarına göre değişir. Büyük alanda yapılan yetiştiricilikte sıra araları makina ile sıra üzerleri ve küçük alanlarda el çapası yapılır.
Hasat işlemi
Yenice Kırmızı Biberinin hasat edilmesine, eylül ayının ikinci haftasından itibaren başlanır. Kırağı düşmesine bağlı olarak ekim ayı sonuna kadar hasat devam eder.
Üretim yeriyle bağı nedir?
Yetiştirme alanı Kazdağlarının ortasındadır. Yüksek rakım, gece–gündüz sıcaklık farkı ve mineralce zengin toprak ile su, ürünün ayırt edici özellikleriyle ilişkilendirilir. Parlak ve doygun kırmızı renk, kalın et, yüksek suda çözünür kuru madde ve şeker içeriği öne çıkar. Yüksek karotenoidlerle ilişkilendirilen koku limonimsi, ekşimsi ve yeni biçilmiş çimi andırır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Sicil tablosunda meyve eni mm birimiyle yazılıdır; bu birim tahminle cm olarak değiştirilmemiştir. Kimyasal tabloda SÇKM değerinin yanındaki “a” işaretinin açıklaması belgede verilmez.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
692 tescil numaralı Yenice Kırmızı Biberi menşe adı olarak 10 Mart 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Yenice Kırmızı Biberi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Yenice Kırmızı Biberi ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Yenice Kırmızı Biberinin ayırt edici özellikleri için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Yenice Ziraat Odasının koordinasyonunda; Yenice Ziraat Odası, Yenice Belediyesi, Yenice İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yenice Meslek Yüksek Okulundan konuda uzman en az üç kişiden oluşan denetim merci tarafından, her yıl ayrıca ihtiyaç duyulması ve şikâyet olması halinde ise her zaman yapılacaktır.
Denetim mercii; Yenice Kırmızı Biberinin üretiminde kullanılan tohumun uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu, fiziksel özelliklerinin uygunluğunu (meyve büyüklüğü, meyve şekli, lop sayısı, ucun kıvrık olması, rengin homojen, parlak kırmızı olması ve meyve et kalınlığı) ve coğrafi işaretin kullanım biçimini denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
