Coğrafi işaretli ürün · Isparta
Isparta’nın Senirkent ilçesinde Siyah Dimrit çeşidinden yetiştirilir. Mor-siyah, oval ve çekirdekli taneleri sofralık tüketilir; şıra ve pekmezde de kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Senirkent Dimrit Üzümü nedir?
Senirkent Dimrit Üzümü, Isparta ili Senirkent ilçesinde Vitis vinifera türünün Siyah Dimrit çeşidinden yetiştirilir. Mor-siyah taneleri oval ve çekirdeklidir; salkımları orta büyüklükte, konik ve sıktır. Ürün sofralık, şıralık ve pekmezlik değerlendirilir.
Ayırt edici özellikleri
Asmalar; odun çelikleri veya aşılama yöntemi ile çoğaltılır.
Dimrit çeşidi
Senirkent Dimrit Üzümü; Senirkent ilçesinde yetişen ve Latince adı Vitis vinifera L. olan kültür asmasından ve Siyah Dimrit çeşidi üzümden elde edilir.
Hammadde ve bileşim
Sofralık, şıra ve pekmez üretimi amacıyla kullanılır.
Oval meyve biçimi
Senirkent Dimrit Üzümünün tane rengi mor-siyah, tane büyüklüğü 2–2,5 g, tane şekli oval, çekirdekli, salkım büyüklüğü orta (220–250 g), salkım şekli konik, salkım sıklığı fazladır.
Bitki ve meyve özellikleri
Asma bitkisi, çok seçici bir bitki olmadığından adaptasyonu kolay olmakla birlikte bu adaptasyonu sırasında çevresel şartlardan etkilenen ve özellikleri bu şartlara bağlı olarak şekillenen bir bitkidir.
Senirkent Dimrit Üzümü Nasıl Yetiştirilir?
Hammadde ve çeşit özellikleri
Senirkent Dimrit Üzümü üretiminde asmalar; odun çelikleri veya aşılama yöntemi ile çoğaltılır. Dikim ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde yapılır. Bağ tesisi için belirlenen arazi öncelikle ağaç, büyük taşlar gibi yabancı maddelerden arındırılır ve omca yerleri tespit edilir. Arazinin eğimine de bağlı olarak en iyi güneşlenmenin sağlanması için doğu-batı veya kuzey-güney yönünde sıralar oluşturulur. Dikim hazırlığı olarak, derinliği 40–50 cm ve genişliği 30–40 cm olan çukurlar açılır.
Çukurlardan alınan toprak çukurun yan tarafına yığılır. Yaklaşık 1 metre uzunluğundaki odun çelikleri orta kısımlarından bükülerek çukurlara yerleştirilir. Çukurun dışında kalan kısım, 2 göz üstünden kesilir. Asmalara verilen şekiller, fidan dikim veya aşı yılından başlayarak asmanın gelişme devresi olan 3–5 yılda tamamlanır. Terbiye şekli; gövde, çok ve tek yıllık dallarla sürgünlerin yer, şekil, yön ve sayılarını belirleyerek oluşturulmalıdır.
Kovanlar ve koloni bakımı
Ürünün kalitesinin ve veriminin yüksek olması amacıyla canlı toprak üstü organları, özellikle yaşlı dallar ve sürgünler üzerinde gerçekleştirilen kısaltma, çıkarma ve seyreltme şeklinde budama işlemleri yapılmalıdır. Kış budaması önem taşır. Bu budamada bir yıl önce, sürgün halinde oluşan ve budama mevsiminde yıllık dal (çubuk) adını alan organların %70–80’i kesilip çıkarılır.
Yaz budamasında ise uç alma veya benzeri uygulamalarla asmadan kesilip çıkarılan kısımlar, toplam yeşil aksamın %30–40’ı kadardır. Budama her yıl mutlaka yapılır.
Gübreleme işlemi
Yabancı otlarla mücadele, toprağın havalandırılması, ısıtılması, toprakta bulunan bitki besin maddelerinin alımının kolaylaştırılması ve kayıpların önlenmesi, toprağın su tutma kapasitesinin arttırılması, sulama ve yağışlardan sonra toprak yüzeyinde oluşan kaymak tabakasının kırılarak su kaybının önlenmesi, gübrelerin toprağa karıştırılması amacıyla, pulluk ile 20–25 cm derinliğinde toprak işleme yapılır.
Asmalarda gözlerin uyanması nisan ayının ikinci haftası, çiçeklenme ise haziran ayının ikinci haftası başlar.
Temmuz ayının sonu ben düşme zamanıdır.
Hasat işlemi
Ağustos ayı sonu ve eylül ayı başı arasında hasat zamanıdır.
Muhafaza koşulları
Hasattan sonra; kurutulmuş olarak satılacak olanlar çuvallarda saklanır ya da pekmez yapımında kullanılacak olanlar bekletilmeden pekmez yapımında kullanılır veya sofralık olanlar soğuk hava depolarından doğrudan piyasaya sürülür.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Senirkent ilçesinin, Akdeniz ılıman iklimi ile İç Anadolu karasal iklimi arasındaki geçit bölgesinde yer alması, coğrafi sınırda yetişen Vitis vinifera L. isimli kültür asmasının konuma bağlı özellikleri kazanmasını sağlamıştır.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Bağ yerinin seçiminde güneşleme ve rüzgâr faktörleri dikkate alınır. Asmanın güneşlenme ihtiyacı özellikle yaz ve sonbahar mevsimlerinde fazla olduğundan bağ yerinin seçiminde güneye veya güneybatıya bakan yamaçlar tercih edilir. Yer seçiminde aynı zamanda sert rüzgâr geçişlerinin yaşandığı boğazlardan kaçınılır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1030 tescil numaralı Senirkent Dimrit Üzümü menşe adı olarak 10 Şubat 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Senirkent Dimrit Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Senirkent Dimrit Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Senirkent Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Senirkent Belediyesi, Senirkent İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Senirkent Ziraat Odasından konuda uzman birer üyenin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda en az bir kez yapılır. İhtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman denetim yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Siyah Dimrit üzüm çeşidi kullanımının uygunluğu. Ürünün tane rengi, büyüklüğü ve şeklinin uygunluğu.
Ürünün yapısının, çekirdekli olması ile salkım şekli ve büyüklüğü bakımından uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Senirkent Dimrit Üzümü ibaresi ile menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
