Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Salihli ilçesinde Sultani Çekirdeksiz üzümünden hazırlanan bir üzüm pekmezidir. Kullanılan üzüm çeşidi ve yöredeki köklü bağcılık geleneği, ürünün hammadde kapsamını ve coğrafi bağını birlikte belirler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Salihli Sultani Üzüm Pekmezi nedir?
Salihli Sultani Üzüm Pekmezi; yaprakları parçalı, sap cebi kapalı, orta büyüklükte ve tüysüz, salkımları kanatlı, taneleri oval, uzun ve yuvarlak, sarı ve yeşil renk tonlarında, sulu ve etli bir üzüm olan Sultani Çekirdeksiz çeşidi üzümlerden üretilen bir pekmezdir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Doku, renk ve tat özellikleri
Salihli Sultani Üzüm Pekmezi; açık kırmızı kahverengiden koyu kırmızı kahverengiye kadar değişen renkte, kıvamlı ve akışkan bir yapıya sahip bir sıvı pekmezdir.
Üretimi sırasında tercihen fesleğen yaprağı kullanılması nedeniyle kendine özgü bir aroması bulunur, yanık tat bulundurmaz.
Hammadde ve çeşit
Salihli Sultani Üzüm Pekmezi, Manisa ili Salihli ilçesinde köklü bir geçmişe sahiptir.
Nasıl üretilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 100 litre üzüm şırası
- 25–30 gr fesleğen yaprağı
Geleneksel üretim
Salihli Sultani Üzüm Pekmezi coğrafi sınırda geleneksel yöntem ile üretilir.
Üzümleri yıkama, ezme ve şıra elde etme
Coğrafi sınırda üretilmiş olan Sultani üzümleri hasat edildikten sonra yıkanır ve temizlenir. Daha sonra çuvallara konulur. Beton zemine sahip çiğneme alanında gıdayla temasa uygun çizmelerle ezilerek şırası çıkarılır. Çıkarılan şıra gıdayla temasa uygun bidonlara doldurulur.
Pekmez toprağı ilavesi ve dinlendirme
Bidonlara doldurulan şıraya beyaz toprak ilave edilerek bir kevgir ile karıştırılır. Beyaz toprak başlıca; Kalsiyum Oksit, Magnezyum Oksit, Silisyum Dioksit ve Alüminyum Oksit ve bileşenlerini içerir. 100 litre şıraya 4 kg beyaz toprak katılır. İçerisine toprak karıştırılmış şıra, en az 1 gece dinlendirilir. Daha sonra kapların üzerinde biriken köpük alınır.
Şıranın kaynatılması
Köpüğü alınan üzüm şırası, gıda ile temasa uygun malzemeden yapılmış pekmez tavalarına alınarak kaynatılır. Kaynama sırasında köpürme meydana gelir.
Kef alma, kıvam kontrolü ve fesleğen ilavesi
Başlangıçta çok bulanık görünümlü siyah bir köpük oluşur. Köpüğün rengi sarı olana kadar biriken köpükler kevgir ile alınarak uzaklaştırılır. Kaynatma işlemi, pekmez istenen kıvama gelene kadar devam eder. Pekmezin kıvama geldiğinin anlaşılabilmesi için bir kaşık veya kepçe ile alınan pekmezin kontrolü gerekir. Bu aşamaya gelen pekmezin kaynatılması sonlandırılarak soğumaya bırakılır. Bu aşamada aroma vermesi için içerisine 25–30 gram fesleğen yaprağı konulur.
Süzme ve kavanozlara dolum
Elde edilen ürün süzülerek cam kavanozlara doldurulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Salihli Sultani Üzüm Pekmezinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Kökeni ve üretim geleneği
Salihli ilçesi, bağcılık faaliyetlerinin yüzyıllardır yapıldığı bir yer olması nedeniyle, üzümden elde edilen ürünlerin çeşitlendirilmesi adına pekmez yapımı da oldukça yaygındır. Salihli ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1881 tescil numaralı Salihli Sultani Üzüm Pekmezi mahreç işareti olarak 23 Temmuz 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Salihli Sultani Üzüm Pekmezi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Salihli Sultani Üzüm Pekmezi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Salihli Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde ve Salihli Belediyesi, Salihli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Salihli Ziraat Odasından ürün konuda uzman birer üye olmak üzere en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde Salihli’de üretilen Sultani Çekirdeksiz çeşidi üzümlerinin kullanılması.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Salihli Sultani Üzüm Pekmezi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
