Pütürge Dermanı

Coğrafi işaretli ürün · Malatya

Malatya’nın Pütürge ilçesinde otlar, baharatlar, tahıllar ve kuruyemişlerin kavrulup taş değirmende öğütülmesiyle hazırlanır. İnce elenen karışım, kahvaltılarda ve çeşitli yemeklerde kullanılan çok bileşenli bir çeşnidir.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi1592 – 27.05.2024
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Ürün sınıfıBaharat Ve Çeşni Karışımları Ayırt edicilikKavrulmuş Çok Bileşenli Çeşni TeknikOdun Ateşinde Pişirme

Pütürge Dermanı nedir?

Pütürge Dermanı; kurutulmuş haldeki acı biber, nane, kekik, maydanoz, reyhan, ısırgan otu ve biberiye ile karabiber, nohut, buğday, mısır, buğday dövmesi, menengiç (çedene), ceviz içi, yer fıstığı, fındık içi, kayısı çekirdeği, ay çekirdeği, kabak çekirdeği, karpuz çekirdeği, kavun çekirdeği, susam, çörek otu, boy otu ve tuz kullanılarak Pütürge ilçesinde üretilen çeşnidir.

Pütürge Dermanının üretiminde kullanılan bileşenler odun ateşinde kavrulur, soğuduktan sonra taş değirmenlerde öğütülüp ince gözenekli elek ile elenirler.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

1

Hammadde ve bileşim

Üretiminde, koruyucu madde kullanılmaz.

Ayrıca çorba, yemek ve salatalarda çeşni olarak kullanılır.

2

Bitki ve meyve özellikleri

Üretiminde, tercihe bağlı olarak patlıcan kurusu, domates kurusu, çemen, badem ve diğer kurutulmuş bitkiler de kullanılabilir.

Nasıl hazırlanır?

1

Hazırlama işlemleri

Pütürge Dermanının üretiminde, tercihen coğrafi sınırda yetişen bakliyat, hububat, meyve, sebze ve bitkiler kullanılır.

2

Malzemeler ve ölçüler

  • 10 kg nohut
  • 7 kg buğday
  • 10 g mısır
  • 7 kg buğday dövmesi
  • 1 kg menengiç (çedene)
  • 1 kg kayısı çekirdeği
  • 1 kg ceviz
  • 500 g yer fıstığı
  • 500 g fındık
  • 1 kg ay çekirdeği
  • 1 kg kabak çekirdeği
  • 250 g karpuz çekirdeği
  • 250 g kavun çekirdeği
  • 500 g susam
  • 15 g çörek otu
  • 1 kg kurutulmuş acı biber
  • 1 kg kuru nane
  • 1 kg kekik
  • 250 g kurutulmuş maydanoz
  • 150 g kurutulmuş reyhan
  • 150 g kurutulmuş ısırgan otu
  • 150 g biberiye
  • 500 g boy otu
  • 100 g karabiber
  • 750 g tuz
3

Bileşenlerin ayrı kavrulması ve öğütülmesi

Üretiminde kullanılan bileşenler, hububat, çekirdek, kurutulmuş bitki vb. şekilde gruplandırılarak odun ateşinde yaklaşık 15’er dakika ayrı ayrı kavrulur. Kavrulan bileşenler temiz bir bez üzerine yayılıp soğuması beklenir. Soğuyan bileşenler, geniş bir bez torba ya da kap içine konur ve iyice karıştırıldıktan sonra taş değirmende öğütülür.

Nasıl muhafaza edilir?

Pütürge Dermanı, serin ve rutubetsiz ortamlarda 2 yıla kadar muhafaza edilebilir.

Yöresiyle bağı nedir?

Pütürge Dermanının geçmişi eskiye dayanır.

Nasıl sunulur ve kullanılır?

Özellikle kahvaltılık olarak tereyağı, zeytinyağı, kavurma ile ekmek batırılıp tüketilir. Coğrafi sınıra özgü bileşen seçimi vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Pütürge Dermanının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir. Öğütülen karışım ince bir elekten geçirildikten sonra gıda ile temasa uygun ambalajlarda paketlenerek satışa sunulur.

Kökeni ve üretim geleneği

Pütürge mutfak kültüründe ve geleneklerinde önemli bir yere sahiptir. Pütürge ilçesinin mutfak kültüründe ve geleneklerinde önemli bir yere sahiptir.

Tescil ve denetim bilgileri

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

1592 tescil numaralı Pütürge Dermanı mahreç işareti olarak 27 Mayıs 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Pütürge Dermanı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Pütürge Dermanı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Sicildeki denetim düzeni

Denetimler; Pütürge Belediyesinin koordinasyonunda; Pütürge Belediyesi, Pütürge Ziraat Odası ve Pütürge İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır. Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Pütürge Dermanı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.

Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-17