Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’nın Arapgir ilçesinde kurutulmuş ot ve sebzeler, kavrulmuş nohut ve buğdayla birleştirilip taş değirmende öğütülür. Tuz içeren bu çeşni, yemeklerde veya zeytinyağıyla hazırlanan kahvaltılık karışımda kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Arapgir Kakuk nedir?
Arapgir Kakuk; kekik, domates, biber, ısırgan otu, fasulye yaprağı ile salatalık kabuğunun kurutularak, haşlanmış nohut ve buğdayın ise kavrulup tuz eklendikten sonra tüm bileşenlerin taş değirmende öğütülmesiyle üretilen lezzet veren karışımdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bitkisel ve tahıllı bileşenler
Karışımda kekik, domates, biber, ısırgan otu, fasulye yaprağı ve salatalık kabuğu ile nohut ve buğday birlikte kullanılır.
Yöresel hazırlama ustalığı
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu, tecrübe gerektirir.
Nasıl hazırlanır?
Yöresel hammadde ve bileşenler
Arapgir Kakukun üretiminde, coğrafi sınırda yetişen kekik, domates, biber, ısırgan otu, fasulye yaprağı, salatalık kabuğu, nohut ve buğday kullanılır
Malzemeler ve ölçüler
- 1000 g Arapgir Kakuk Bileşenleri:
- 500 g kekik
- 130 g domates
- 60 g biber
- 60 g ısırgan otu
- 60 g fasulye yaprağı
- 60 g salatalık kabuğu
- 60 g nohut
- 60 g buğday
- 10–15 g tuz
Ot ve sebzelerin yıkanması
Domates, biber, salatalık, fasulye yaprağı, kekik ve ısırgan otu taze toplanıp bol suda yıkanır.
Kurutma işlemi
Domates ve biber ince dilimlenip tahta kerevetler üzerinde kurutulur. Salatalıkların kabuğu soyulup dilimlenir ve fasulye yaprağı, kekik ile ısırgan otu ile birlikte tahta veya temiz bir bez üzerinde hava akımının olduğu yarı gölge ortamda kurutulur.
Nohut ve buğdayın kavrulması
Nohut haşlanıp sac içerisinde kavrulur. Buğday haşlanmadan sadece sacda kavrulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınırın mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunduğundan, Arapgir Kakukun tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle Arapgir Kakukun, coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Arapgir Kakukun geçmişi eskiye dayanır.
Arapgir mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Yemeklerde lezzet verici olarak kullanılmasının yanı sıra, zeytinyağı ile karıştırılarak hazırlanan kahvaltılık ürün olarak da tüketilir. Ayrıca mayalı ekmeğin üzerine tereyağı sürülüp üzerine Arapgir Kakuk serpilerek de tüketilir. Tüm bileşenler bir araya getirilip el ile çevirmeli taş değirmende öğütüldükten sonra gıda ile temasa uygun ambalajlarla paketlenip oda sıcaklığında ve ışık görmeyen ortamda satışa sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1239 tescil numaralı Arapgir Kakuk mahreç işareti olarak 12 Ekim 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Arapgir Kakuk ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Arapgir Kakuk ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Arapgir Belediyesinin koordinasyonunda ve Arapgir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Arapgir Turizm Geliştirme Kooperatifi ile Arapgir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler; düzenli olarak yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
* Sicil belgesinde üç kurumdan birer uzman sayılmasına rağmen denetim kurulu dört kişilik olarak tanımlanmıştır. Dördüncü üyenin hangi kurumdan katılacağı belirtilmediğinden kurulun üye sayısı ve temsil dağılımı net değildir. Bu hususun tescil ettiren kurum veya TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Arapgir Kakuk ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
