Coğrafi işaretli ürün · Kayseri
Kayseri mutfağında süt, yoğurt ve mayayla hazırlanan hamur, çiğ kıymalı harçla doldurulup çiçek biçiminde kapatılır. Yağda iki yüzü kızartılan mantılar, salçalı sos ve sarımsaklı yoğurtla sıcak sunulur.

Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kayseri Yağ Mantısı nedir?
Kayseri Yağ Mantısı, kıyma dolgulu mayalı hamurun çiçek biçiminde kapatılıp kızartıldığı bir mantı çeşididir. Salçalı sos ve sarımsaklı yoğurt eklenir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Mayalı hamur
Hamurda un, süt, yoğurt, yumurta, maya, şeker ve zeytinyağı bulunur. Hamur miktarı yaklaşık iki katına ulaşıncaya kadar mayalandırılır; karelere çiğ kıymalı harç konur.
Çiçek biçimi ve kızartma
Kenarlardan ortada birleştirilen hamur çiçek görünümü alır. Kapatılan yüz önce kızartılır, ardından öteki yüz pişirilir; salçalı sos ve sarımsaklı yoğurt servis aşamasında eklenir.
Çiğ dolgu ve pişmiş servis
Kıymalı harç çiğ kıymadan hazırlanır; doldurulan hamur kızartılarak pişirilir. Salçalı sos ve sarımsaklı yoğurt servis aşamasında eklenir, yemek sıcak sunulur.
Sicildeki üretim anlatımı
Hamur bileşenlerinin kapsamı
Kayseri Yağ Mantısı hamurunun bileşenleri aşağıdaki gibidir.
Mayalı hamurun malzemeleri
- 1 kg ekmeklik buğday unu veya tam buğday unu
- 100 g yoğurt
- 24 g tuz
- 100 ml süt
- 40 ml zeytinyağı
- 5 g toz beyaz şeker
- 26 g kuru maya
- 1 yumurta
Kıymalı harcın bileşen kapsamı
Kayseri Yağ Mantısı kıyma harcı bileşenleri aşağıdaki gibidir.
Kıymalı harcın malzemeleri
- Yarım kg kıyma
- 16 g tuz
- 16 g kırmızıbiber
- Bir demet maydanoz
Salçalı sosun bileşen kapsamı
Kayseri Yağ Mantısı salçalı sos bileşenleri aşağıdaki gibidir.
Salçalı sosun malzemeleri
- 55 g domates salçası
- 40 ml zeytinyağı
- 3 adet rendelenmiş domates
Yoğurtlu sosun bileşen kapsamı
Kayseri Yağ Mantısı yoğurtlu sos bileşenleri aşağıdaki gibidir.
Yoğurtlu sosun malzemeleri
- 450 g süzme yoğurt
- 2 diş sarımsak
- 8 g tuz
Kızartma için sıvı yağ
Mantıları kızartmak için sıvıyağ kullanılır.
İç harcın hazırlanması
Derin bir kapta kıyma, tuz, kırmızıbiber ve ince çekilmiş maydanoz karıştırılarak homojen bir karışım elde edinceye kadar el ile yoğurulur. Kayseri Yağ Mantısının kıymalı harcı pişirilmeden çiğ olarak kullanılır.
Kavurma işlemi
Zeytinyağı bir tavada biraz ısıtıldıktan sonra domates salçası eklenip birkaç dakika kavrulur. Daha sonra rendelenmiş domates eklenip kavurmaya devam edilir. Sos kaynayınca ocaktan alınır. Salçalı sosun hazırlanmasında, mantının üzerine döküldüğü zaman donmaması için sadece zeytinyağı kullanılır.
Mayayı aktifleştirme ve sıvı girdileri karıştırma
Maya, derin bir kapta şeker ve süt ile aktifleştirildikten sonra üzerine yumurta, zeytinyağı, tuz ve yoğurt ilave edilerek karıştırılır.
Hamuru yoğurma, mayalama ve bezelere ayırma
Un ilave edilerek ele yapışmayacak yumuşaklıkta bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur ve üstü kapatılarak hamur miktarı iki katına çıkana kadar yaklaşık 30 dakika oda sıcaklığında mayalanmaya bırakılır. Mayalanan hamur, iki büyük bezeye bölünür, hamur tahtasına koyulur.
Mayalı hamurun açılması
Üzeri hafifçe unlanarak merdane ya da oklava ile kalınlığı 0,8–1 cm olacak şekilde açılır.
Hamuru kesme ve çiçek biçiminde kapatma
Bıçak ya da hamur kesme aparatı ile 6–8 cm ebatında kare şeklinde kesilir ve kesilen her bir kare hamur parçasının ortasına 10–12 g kadar kıyma harcı koyulur. Kare şeklindeki hamur parçası ele alınır ve karşılıklı iki kenarının orta kısmından kıyma harcı hamurun içinde kalacak şekilde birleştirilir.
Ardından hamurun açıkta kalan diğer iki kenarı da daha önce diğer kenarların birbirine tutturulduğu orta kısımda birleştirilir ve hamura çiçeğe benzeyen şekli verilir. Hamurun ağız ağıza gelen bu kısmı birleşmiş halde iken hamurun diğer iki kenarı da daha önce diğer kenarların tutturulduğu orta bölüme parmaklar ile tutturulur ve hamura çiçeğe benzeyen şekli verilir.
Yağda kızartma
Mantılarının iç harçlarının hamurdan çıkmaması için, hamur kapatma yerlerinin bulunduğu yüzeylerin önce kızarması gerektiğinden, bu kısımlar altta kalacak şekilde kızgın yağa konur ve önlü arkalı kızartılır.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Paketleme ve raf ömrü teyidi
Sicilde kızartmadan sonra on dakika bekletme, %70 azot ve %30 karbondioksit atmosferinde paketleme anlatılır.* Soğutucuda altı ay raf ömrü ifadesinin sıcaklığı ve doğrulama kapsamı açıklanmamıştır. Bu süre tüketiciye güvenli saklama garantisi olarak sunulmaz.
* Sicil kızartma sonrası on dakika bekletilip %70 azot/%30 karbondioksit atmosferinde paketlenen ürünün soğutucuda altı ay raf ömrünü bildirir. Saklama sıcaklığı ve mikrobiyolojik doğrulama koşulları yazılı değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretim yeri ve ustalık
Ürünün geçmişi ve kendine özgü hazırlanışı Kayseri mutfak kültürüyle ilişkilendirilir. Sicil, tüm üretim aşamalarının Kayseri ili sınırlarında gerçekleştirilmesini ister.
Yerel üretim geleneği
Sicil, eskiye dayanan geçmiş ve Kayseri mutfak kültüründeki yerini yerel üretim yöntemiyle birlikte ün bağının gerekçesi olarak belirtir.
Sicildeki sunum anlatımı
Kızartma işlemi tamamlanan Kayseri Yağ Mantısı yağdan çıkarılır ve üzerine salçalı sos ve sarımsaklı yoğurt dökülerek sıcak olarak servis yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1005 tescil numaralı Kayseri Yağ Mantısı mahreç işareti olarak 20 Ocak 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Kayseri Yağ Mantısı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kayseri Yağ Mantısı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kayseri Ticaret Odasının koordinatörlüğünde ve Kayseri Ticaret Odası, Gıda Mühendisleri Odası Kayseri İl Temsilciliği, Kocasinan Belediyesi ile Talas Belediyesinden konuda uzman en az 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda 1 kez, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet üzerine her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Yağ mantısının şeklinin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Kayseri Yağ Mantısı ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Denetim mercii kapsamı
Kayseri Ticaret Odası koordinasyonunda, oda, Gıda Mühendisleri Odası Kayseri İl Temsilciliği, Kocasinan Belediyesi ve Talas Belediyesinden uzmanlarla en az dört kişilik denetim mercii oluşturulur.
