Coğrafi işaretli ürün · Kayseri
Kayseri mutfağında peynir, soğan ve kırmızı toz biberle doldurulan hamur kareleri muska şeklinde kapatılır. Önce az yağda kızartılıp sonra salçalı suda pişirilen mantılar sıcak sunulur; yoğurt isteğe bağlıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kayseri Purov Mantısı nedir?
Kayseri Purov Mantısı, peynirli muska hamurların kızartma ve salçalı pişirme aşamalarından geçtiği bir yemektir. Peynirli iç, soğan ve kırmızıbiber içerir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Peynir ve muska
İç harç yağlı peynir, soğan ve kırmızı toz biberden oluşur. Kare parçalar üçgen muska biçiminde kapatılır; peynirli dolgu nedeniyle yoğurt servis sırasında isteğe bağlıdır.
Kızartma sonrası pişirme
Mantılar önce az yağda çevrilerek kızartılır, ardından kavrulmuş salça ve sıcak suyla pişirilir. Soğutma ve ticari ambalaj kapsamındaki belirsizlikler ayrı teyit konusudur.
Pirov adı ve işlem sırası
Purov, yörede Pirov adıyla da bilinir. Mantı az yağda kızartıldıktan sonra kavrulmuş salçalı hazırlıkta pişirilir.
Sicildeki üretim anlatımı
Hamur malzemeleri
- 450 g un
- 185 ml su
- 9 g tuz
- 16 g yumurta
İç harç malzemeleri
- 325 g yağlı peynir (tulum peyniri, salamura peynir vb.)
- 20 g çekilmiş soğan
- 5 g kırmızı toz biber
- 5 g tuz
Sos malzemeleri
- 10 g domates salçası
- 15 g tereyağı
- 500–600 ml su
- 2 g tuz
- 2 g karabiber
Peynirli harcı hazırlama ve hamuru açma
Peynir, çekilmiş soğan, kırmızı toz biber ve tuz derin bir kaba alınarak elle yoğrulur ve homojen bir karışım elde edilir. Bu karışım iç harcı oluşturur ve çiğ olarak kullanılır. Un, su, tuz ve yumurta yoğurularak yumuşak kıvamlı bir hamur elde edilir.
Hamur oklava ile 0,3–0,5 cm kalınlığında açılır. Açılan hamur, 3×3 cm ebatlarında kareler hâlinde kesilir.
Doldurma ve biçim verme
Her bir kare hamurun ortasına 8–10 g iç harç konur. Hamurun bir ucu karşı uca kapatılarak kenarlarına parmak ucu ile bastırılır ve üçgen (muska) şekli verilir.
Yağda kızartma
Hazırlanan mantılar az miktarda sıvı yağda, kavrulur şekilde çevrilerek kızartılır. Kızaran mantılar tepsiye alınarak soğumaya bırakılır.
Kavurma işlemi
Ayrı bir tavada tereyağı ve domates salçası kavrulur. Kavrulmuş salça üzerine kızartılmış ve dinlendirilmiş mantılar eklenir. Üzerine mantıyı örtecek kadar sıcak su (yaklaşık 500–600 ml), tuz ve karabiber ilave edilir. Mantılar orta ateşte 5–6 dakika pişirilir.
Soğutma ve ticari ambalaj teyidi
Sicil ticari üretimde modifiye atmosfer koşullarında vakumlama ifadesini kullanır. Gaz bileşimi ve ambalaj yönteminin ayrıntıları için resmî teyit açıktır; vakum ve gazlı atmosfer eş anlamlı sayılmaz.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Soğutma kapsamının teyidi
Sicil kızartılmış mantıların 15–20 dakika bekletilip uygun sıcaklığa geldikten sonra soğutucuda tutulmasını anlatır.* Son sıcaklık ve doğrulanmış muhafaza süresi için teyit açıktır; bu süre genel ev tipi saklama talimatı değildir.
* Sicilde modifiye atmosfer koşullarında vakumlama ifadesi birlikte kullanılır; gaz oranları, son soğutma sıcaklığı ve raf ömrü yoktur. 15–20 dakika beklemek tek başına soğutma doğrulaması değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Kendine özgü üretim yöntemi ve çok uzun yıllardır Kayseri’de yapılması sebebiyle Kayseri ile ün bağı bulunan Kayseri Purov Mantısı, yörenin kültürel mirasını yansıtan bir üründür. Geleneksel bilgiye ve ustalık becerisine dayanan bu ürünün tüm üretim aşamaları coğrafi sınır olan Kayseri ilinde gerçekleştirilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Sicildeki sunum anlatımı
Suyu az ve kıvamlı olan bu yemek, sıcak olarak servis edilir. İç harcında peynir bulunması nedeniyle yoğurt mantı yanında tercihe bağlı olarak sunulabilir.
Üretim günü ve ikram dönemi
Mantı sıcak olarak servis edilir ve pişirildiği gün tüketilir. Sicilde her mevsim ve öğünde tüketilebildiği belirtilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Yöre halkı tarafından uzun yıllardır yapılan bu yemek, Kayseri ile özdeşleşmiş ve ilin mutfak kültüründe önemli bir yer edinmiştir.
Kayseri ilinde uzun bir geçmişe sahip olan olan Kayseri Purov Mantısı ilin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Bağ evlerinin yemek kültürü
Sicil, yazın bağ evlerinde bulunmayı ve şehirden ekmek temininin güçlüğünü hamur yemeklerinin çeşitlenmesiyle ilişkilendirir. Purov mantısı, Kayseri’nin farklı mantı çeşitleri içindeki yerel yemeklerindendir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1834 tescil numaralı Kayseri Purov Mantısı mahreç işareti olarak 31 Mart 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Kayseri Purov Mantısı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Kayseri Purov Mantısı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Kayseri Ticaret Odası koordinatörlüğünde; Kayseri Ticaret Odası, Kayseri Lokantacılar ve Pastacılar Odası ile TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Kayseri İl Temsilciliği’nden ürün konusunda uzman en az birer temsilcinin katılımıyla oluşturulan üç kişilik denetim mercii tarafından yerine getirilir. Denetimler yılda en az bir kez düzenli olarak yapılır. Gerek görülmesi veya şikâyet durumunda ise her zaman denetim yapılabilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Kayseri Purov Mantısı ibareli logonun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
