Coğrafi işaretli ürün · Giresun
Giresun’un coğrafi işaretli fındık çeşitleri kavrulup pancar şekeriyle birleştirilir. Şekerli ezmenin içinde kalan fındık parçaları, ürünün ağızda hissedilen taneli yapısını oluşturur; kavurma ve öğütme bu dokuyu belirler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Giresun Fındık Ezmesi nedir?
Giresun Fındık Ezmesi, kavrulmuş fındık ile şeker pancarından elde edilen ve üretim sırasında pudra haline getirilmiş beyaz şekerin belirli ölçülerde karıştırılmasıyla üretilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Giresun Fındık Ezmesi geçmişte, kavrulmuş fındıkların makinada çekilerek veya havanda dövülerek toz şekerle karıştırılması ve merdane denilen macun haline getirilmesi suretiyle üretilmekte olup günümüzde, sanayileşmenin etkisiyle endüstriyel hale gelmiştir.
Hammadde ve bileşim
Giresun Fındık Ezmesinin üretiminde; coğrafi sınırda üretilen, 31 numaralı Giresun Tombul Fındığı, 455 numaralı Giresun Sivri Fındığı ve 456 numaralı Giresun Kalınkara Fındığı coğrafi işaret tescilli fındıkların kullanılması gerekir.
Biçim ve ölçüler
Üretimde kullanılan fındıklar, 4–6 mm çapında parçacıklardan oluştuğundan, yerken ağızda fındık parçaları hissedilir.
Nasıl hazırlanır?
Kabuklu fındıkların kırılması
Hasat edilen kabuklu Giresun Tombul Fındığı, Giresun Sivri Fındığı ve Giresun Kalınkara Fındığı, kırma tesislerinde kabuğundan ayrılır.
Fındığın kavrulması ve ilk öğütme
Natürel haldeki iç fındıkların çürük, buruşuk ve kusurlu (haşere yeniği veya gelişimini tamamlamamış vb.) olanları ayrılarak, bunların dışında kalan fındıklar fırınlarda kavrulur. Kavrulmuş iç fındık ile çifte kavrulmuş tavı arasında kavrulan fındıkların kahverengi zarları, kavurma işleminden sonra kendiliğinden ayrılır. Kavrulan fındıkların nemi %1,8–2,5 arasında ve zarlarının 5/4’ü ayrılmış olmalıdır.
Kavrulmuş iç fındıkların 8 mm çapında delikli aynaya sahip kıyma makinesinde ilk öğütme işlemi gerçekleştirilir. Bu işlem yapılırken, şeker pancarından imal edilen beyaz şeker, öğütme makinesinde 40–60 mikron arasında pudra şekerine dönüştürülür. Hazır halde paketlenmiş pudra şekerinin içinde nemlenmeden dolayı topaklaşma oluşur ve şeker, fındığa yeterince nüfuz edemez. Bu nedenle pudra şekerinin, fındık ezmesi imalatı sırasında beyaz şekerden öğütülerek elde edilmesi gerekir.
Şekerle karıştırma ve ikinci öğütme
Üretimde, beyaz şekerden elde edilen pudra şekerinin dışında tatlandırıcı ve katkı maddeleri kullanılmaz. İlk öğütme işlemine tabi tutulan fındıklardan %70 ve pudra şekerinden %30 oranında oluşan karışıma, 4 mm çapında delikli aynaya sahip kıyma makinesinde ikinci öğütme işlemi uygulanır. İkinci öğütme işlemi sırasında; fındığın içindeki doğal yağın serbest kalması, pudra şekerinin fındığa nüfuz etmesi ve karışımın hamur kıvamına gelmesi sağlanır.
İkinci öğütme işleminden sonra oluşan Giresun Fındık Ezmesinin içindeki fındık parçacıkları 4–6 mm aralığındadır.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimde Giresun’un coğrafi işaretli Tombul, Sivri ve Kalınkara fındıkları kullanılır. Kavurma, öğütme ve şekerle karıştırma yöntemi, yöredeki fındık ezmesi üretim geleneğinin parçasıdır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
526 tescil numaralı Giresun Fındık Ezmesi mahreç işareti olarak 25 Ağustos 2020 tarihinde tescil edilmiştir. FINDIK TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ BİRLİĞİ Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 22 Ekim 2018 tarihinden itibaren korunmak üzere 25 Ağustos 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Giresun Fındık Ezmesi ibareli ürünün logosu ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Şekerli fındık ezmesi tipinde üretilen Giresun Fındık Ezmesinin üretiminde, coğrafi işaret olarak tescilleri bulunan 31 numaralı Giresun Tombul Fındığı, 455 numaralı Giresun Sivri Fındığı ve 456 numaralı Giresun Kalınkara Fındığı kullanılır.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Sınırlı Sorumlu Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği koordinasyonunda, Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden 1 kişi, Giresun Ticaret Borsasından 1 kişi ve Giresun Üniversitesinden 1 kişi ve Sınırlı Sorumlu Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliğinden (1 kişi denetim mercii başkanı olarak) 3 kişi olmak üzere 6 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Denetim yılda en az beş kez, ayrıca şikâyet veya ihtiyaç halinde yapılır. Kullanılan fındıkların ilgili üç coğrafi işaret siciline uygunluğu kontrol edilir. Pancar şekerinin üretim sırasında öğütülmesi, iki öğütme aşaması ve ezmedeki fındık parçalarının 4–6 mm olması denetim kapsamındadır. Logo ve mahreç işareti ambleminin kullanımı da incelenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
