Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Germencik’te koruk ekşisiyle hazırlanan, haşlanıp kızartılan yöresel tavuk yemeğidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Germencik Ekşili Tavuk nedir?
Germencik Ekşili Tavuk, tavuğun haşlanıp kızartılmasından sonra olgunlaşmamış üzüm suyu kullanılarak hazırlanan yöresel bir et yemeğidir.
Tarifte köy tavuğu, soğan, sarımsak, zeytinyağı, koruk ekşisi, salça, domates ve baharatlar kullanılır. Sicilde verilen malzeme ölçüleri 4–6 kişilik hazırlama için düzenlenmiştir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Haşlama ve kızartma sırası
Köy tavuğunun önce odun ateşinde haşlanması, ardından kızdırılmış zeytinyağında kızartılması yemeğin belirleyici pişirme sırasını oluşturur. Bu sıra, yemeğin sicilde üç aşamalı olarak tanımlanan hazırlanışının ilk iki aşamasıdır.
Olgunlaşmamış üzümden koruk ekşisi
Ekşilik, Germencik ilçesinde yetişen yediveren adıyla bilinen yuvarlak çekirdekli üzüm olgunlaşmadan toplanarak elde edilen üzüm suyundan gelir. Süzülüp posa ve çekirdekten ayrıştırılarak kaynatılan ekşi üzüm suyu, son aşamada yemeğe koruk ekşisi olarak eklenir.
Koruk suyunu işleten dinlendirme
Pişirme tamamlandıktan sonra yemek, koruk suyunun tavuğa işlemesi için en az 2 saat dinlendirilir. Dinlendirme sonrasında yemek ısıtılarak sıcak sunuma hazırlanır.
Nasıl hazırlanır?
Koruk ekşisinin hazırlanması
Yediveren olarak bilinen yuvarlak çekirdekli üzüm, olgunlaşmadan toplanır ve geçirgen çuvallarda sıkılır. Sıkılan üzüm suyu süzülerek posa ve çekirdekten ayrılır, kaynatılır; soğuduktan sonra şişelerde saklanır.
Tavuğun haşlanması ve kızartılması
4–6 kişilik tarifte 1 adet köy tavuğu, 4 baş orta boy soğan, 3 diş sarımsak, 1 çay bardağı zeytinyağı, 1 su bardağı koruk ekşisi, 1 çay kaşığı karabiber, 1,5 tatlı kaşığı tuz, 1 yemek kaşığı kırmızı toz biber, 1 yemek kaşığı salça ve 2 adet orta boy domates kullanılır. Köy tavuğu, ilk aşamada odun ateşinde bir tencere içinde 15 dakika kaynatılır. Haşlanan tavuk, ikinci aşamada kızdırılmış zeytinyağında her tarafı kızarana kadar yaklaşık 5 dakika kızartılır ve kenara alınır.
Sosun kurulması ve birleştirme
Kızartmanın yapıldığı tavada salça kavrulur; önceden doğranmış soğan ve sarımsak eklenerek pembeleşip yumuşayıncaya kadar pişirilir. Doğranmış domates veya mevsimine göre domates konservesi ile tuz, karabiber ve kırmızı toz biber sosa ilave edilir. Tavuğun ilk aşamadaki haşlama suyundan 1 çay bardağı sosa katılır; tavuk, sos ve haşlama suyu tencerede kaynamaya alınarak 1 su bardağı koruk ekşisi eklenir ve tüm malzemeler 25 dakika daha kaynatılır.
Dinlendirme
Pişirme tamamlanan yemek, koruk suyunun tavuğa işlemesi için en az 2 saat dinlendirilir.
Nasıl servis edilir?
Dinlendirilen Germencik Ekşili Tavuk, ısıtılarak sıcak servis edilir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Mustafa Kemal Atatürk’e 1937 yılında bölge ziyareti sırasında Hıdırbeyli Mahallesi’nde bu yemeğin ikram edilmesi, ürünün Germencik ile kurulan ün bağının tarihsel temelini oluşturur. Atatürk’ün yemeği beğenmesi ve bölgede görev yapan askerlerin karşılanması üzerine Hıdırbeyli Mahallesi Ege 2. Ordu Madalyası ile ödüllendirilmiş; madalya ve berat Germencik Belediyesinde muhafaza edilmiştir.
Coğrafi sınır Aydın ili Germencik ilçesidir ve ürünün ünü bu ilçeyle ilişkilendirilir. Germencik Ekşili Tavuk üretiminin tüm aşamalarının belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Germencik Ekşili Tavuk, 607 numarasıyla mahreç işareti olarak 23 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 5 Şubat 2020 tarihinden itibaren korunmak üzere tescil edilmiştir. Tescil ettiren Germencik Belediyesidir.
İşaretleme
Germencik Ekşili Tavuk ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. İbare ve amblem ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığında, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim düzeni
Denetimler, Germencik Belediyesinin koordinasyonunda; Germencik İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Germencik Belediyesinden ürün hakkında bilgi sahibi birer kişinin katıldığı denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde ek denetim de gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, üretimde kullanılan malzemeleri, üretim metodunu ve coğrafi işaret ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımını denetler. Denetimler 6769 sayılı Kanun uyarınca raporlanarak her yıl Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur; denetim mercii kamu veya özel kuruluşlardan ya da uzmanlardan faydalanabilir veya hizmet satın alabilir, tescil ettiren ise hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.