Coğrafi işaretli ürün · Kütahya
Kütahya’nın Gediz ilçesinde un, yoğurt, biber, soğan ve naneyle hazırlanan hamur 21 gün fermente edilir. Gölgede kurutulup ovularak granül biçimine getirilen tarhana, turuncu rengi ve ekşimtırak tadıyla tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gediz Tarhanası nedir?
Gediz Tarhanası; buğday unu, tam yağlı yoğurt, kırmızı kapya biber, kırmızı acı biber, soğan, tuz ve nanenin karışımı ile elde edilen hamurun kurutulmasıyla elde edilen granül yapıda bir tarhanadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Mayalama ve üretim biçimi
Hamur, 21 gün fermente edildikten sonra gıda ile temasa uygun temiz bez üzerine serilir ve belirli aralıklarla ovalanarak 21–23°C’de gölgede kurutulur.
Ürünün yöresel özellikleri
Fermantasyon sürecinde hamur düzenli olarak her gün kontrol edilir ve karıştırılır.
Gediz Tarhanasının rengi turuncu olup ekşimtırak bir tada sahiptir.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşenler | Miktar (%) |
|---|---|
| Buğday unu | 44 |
| Kapya biber (Capsium annum L.cv.Kapya) | 44 |
| Kırmızı acı biber | 3 |
| Yoğurt | 3 |
| Soğan | 3 |
| Tuz | 1 |
| Nane | 1 |
| Ekşi hamur | 1 |
Nasıl hazırlanır?
Üretimde kullanılan bileşenler ve miktarları
Gediz Tarhanası üretiminde kullanılan bileşenler ve miktarları aşağıda verilmiştir.
Biberlerin ayıklanması ve yıkanması
Biberler ayıklanır ve su ile yıkanır.
Sebzelerle yoğurdun harç haline getirilmesi
Kapya biber, kırmızı acı biber, kabuğu soyulmuş soğan ve kuru nane kıyıcı makineden geçirilerek ince şekilde kıyılmaları sağlanır. Üzerine tam yağlı yoğurt ilave edilir.
Ekşi hamurla tarhana hamurunun hazırlanması
Bir kapta 500 g buğday unu, 130 g su ve 12,5 g maya karıştırılıp yoğrulur. Elde edilen bu ekşi hamur ile önceden hazırlanan tarhana harcı ve buğday unu karıştırılıp yumuşak bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur.
Yirmi bir günlük ana fermantasyon
Hamurun üzeri gıda ile temasa uygun bez ile örtülerek 23°C sıcaklıkta fermantasyona bırakılır. Fermantasyon 21 gün sürer. Bu aşama, ürünün kalitesi ve özelliği için önemlidir.
Hamurun gölgede kurutulması
21 günün sonunda tarhana hamuru küçük parçalara bölünür ve gıdayla temasa uygun bir bez üzerine serilerek 21–23°C sıcaklıkta gölgede kurutulmaya bırakılır. Ancak her gün bu parçalar biraz daha küçültülerek kurumanın daha hızlı ve etkin olması sağlanır.
Kurutulan hamurun ufalanması ve elenmesi
Kuruyan tarhana hamurları, elle ovularak iyice inceltilir. Ve elekten geçirilerek büyük parçalara ayrılır.
Elenen tarhananın son kez kurutulması
Daha sonra gölgede serilerek kurutulur.
Nasıl muhafaza edilir?
Son aşamada granül form kazandırılmış Gediz Tarhanası istenilen büyüklüklerdeki gıda ile temasa uygun bez torbalara doldurularak 12–14°C sıcaklıkta muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Gediz Tarhanasının geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Gediz Tarhanasının tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1108 tescil numaralı Gediz Tarhanası mahreç işareti olarak 13 Mayıs 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Gediz Tarhanası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gediz Tarhanası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gediz Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda, Gediz Ticaret ve Sanayi Odasından 2 kişi, Gediz İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden 2 kişi, Gediz Belediyesinden 1 kişi olmak üzere toplam 5 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarların uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğu ve Gediz Tarhanası ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
