Coğrafi işaretli ürün · Van
Van’ın Erciş ilçesinde yetiştirilen, morumsu siyah ve hafif basık küresel taneli yerli üzümdür. Sık salkımlı ürün sofralık tüketilir; şırası ve salamura yaprağı da değerlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erciş Üzümü nedir?
Erciş Üzümü morumsu siyah renkte hafif basık küresel şekilli tanelere sahiptir. Genellikle oldukça sıkı salkımlı olan genotip, eylül ayı ortalarında olgunlaşır.
Ayırt edici özellikleri
Sicilde organik asitler ile şekerlerin ölçümleri ayrı tablolar halinde verilir.
Organik asit içeriği
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Sicildeki değer |
|---|---|
| Citric Acid (mg/L) | 50,30 |
| Tartaric Acid (g/L) | 16,42 |
| Malic Acid (g/L) | 3,10 |
| Succinic Acid (g/L) | 0,43 |
| Lactic acid (mg/L) | 6,50 |
| Fumaric acid (mg/L) | 0,40 |
Şeker içeriği (g/100 ml)
Sicil belgesinin 3. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Sicildeki değer |
|---|---|
| Fruktoz | 9,64 |
| Glukoz | 10,22 |
Sicilin anlatımında tane boyu 2 cm, eni 1,7 cm olarak verilirken fiziksel özellikler tablosunda boy 2,00 mm, en 1,7 mm yazılıdır. Birimler kaynakta farklıdır; tablo ve anlatımın değerleri değiştirilmeden ayrı aktarılmıştır.
Sayısal özellikler
Tanenin saptan ayrılması orta kuvvettedir.
Salkımda ortalama 1 kanat bulunur.
Tanelerinde ortalama 2 adet çekirdek vardır.
Salkımda tane sayısı 268 adettir.
Olgun yaprağın yüzü çok hafif dalgalı, ince yapılı, hafif kabarık, parlak görünüşlü, beş dilimli ve beş ceplidir.
Üst yan cepler çok derin ve az açık V, sap cebi ise çok açık V şeklindedir.
Yaprağın üst yüzü parlak koyu yeşil, tüysüz alt yüzü hafif mat açık yeşil ve ayva gibi tüylüdür.
Salkımları kanatlı veya çift dallı olabilmekte sık yapılı bir durum göstermektedir.
Tane içi sulu elyafsız ve hafif gevşek yapılı olup, kabuk ince ve üzeri pusludur.
Omcanın büyümesi oldukça dik ve orta kuvvetlidir.
Sayısal özellikler · 2
Fenolik bileşikler, antioksidan kapasitesi, organik asitler, makro ve mikro elementler ile şeker içerikleri aşağıdaki kaynak tablolarında ayrı ayrı gösterilir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Taneleri morumsu siyah renkte olup basık küresel şekillidir.
Biçim ve ölçüler
Salkım ağırlığı 686 g, salkım eni 17 cm, boyu 24 cm’dir.
Tane ağırlığı 3,7 g, tane boyu 2 cm ve tane eni 1,7 cm’dir.
Bitki ve meyve özellikleri
Erciş Üzümünün fiziksel ve kimyasal özellikleri Erciş Üzümünün bazı karakteristik özellikleri Erciş Üzümünün ampelografik özellikleri Sürgün ucu sarımsı, açık yeşil ve hafif tüylüdür.
Sürgün ucu açıktır.
En uçtaki birkaç yaprakçık hafif pembe renklidir.
Damarlar yaprak alt yüzeyinde çok belirgin sık fırça gibi tüylü, üst yüzünde ise hafif belirgin ve tüysüzdür.
Yaprak dişleri sık yapılı orta irilikte ve sivri uçludur.
Yaprak sapı kısa, ince yapılı, yassı şekilli üzeri hafif oyuklu ve ayva gibi tüylüdür.
Tablo-1: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tablo-2: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Sicildeki değer |
|---|---|
| Çiçek tipi | Erdişi |
| Tane rengi | Morumsu siyah |
| Tane iriliği | Küçük-orta |
| Salkım şekli | Dallı konik |
| Salkım iriliği | Orta |
| Olgunlaşma | 5- 25 Eylül |
Tablo-3: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Catechin (mg l⁻¹) | Rutin (mg l⁻¹) | Quercetin (mg l⁻¹) | Chlorogenic (mg l⁻¹) | Ferulic (mg l⁻¹) | o-Coumaric (mg l⁻¹) | p- Coumaric asit(mg l⁻¹) | Caffeic (mg l⁻¹) | Ciringic (mg l⁻¹) | Vanilic (mg l⁻¹) | Gallic (mg l⁻¹) | Total (TEACmmol l⁻¹) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0,81 | 1,36 | 0,39 | 1,37 | 0,0 | 1,28 | 0,07 | 0,97 | 1,70 | 0,0 | 2,78 | 2,29 |
Tablo-4: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 3. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| N (ppm) | P (ppm) | K (ppm) | Ca (ppm) | Mg (ppm) | Fe (ppm) | Zn (ppm) | Cu (ppm) | Mn (ppm) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 213,21 | 361,87 | 483,33 | 114,61 | 90,65 | 2,50 | 1,34 | 3,39 | 1,88 |
Erciş Üzümü Nasıl Yetiştirilir?
Yetiştirme Şekli
Eski bağcılık yapılmakta (kendi kökleri üzerinde) olup bağlar yaşlı omcalardan oluşur. Terbiye şekli olarak goble, baran, çardak veya ağaçlara sardırma uygulanır. Telli terbiye sisteminin kullanıldığı bağlar oldukça az sayıdadır. Baran ve goble terbiye sisteminde 1×3 m, 2×2 m, 3×3 m veya 4×4 m; telli terbiye sisteminde ise 1,5×3 m aralıklarla dikim yapılır. Erciş Üzümünde çoğunlukla çelikle çoğaltma yaygındır ancak daldırma ve yarma aşı da kullanılır.
Hasat işlemi
Erciş Üzümü hasat dönemi yıllara ve lokasyonlara göre küçük farklılıklar göstermekle birlikte, eylül ayının ilk haftasından, eylül sonuna kadar bir periyodu kapsaya bilir. Olgunluk tayini, refraktometre aleti ile kuru madde ölçülerek yapılabildiği gibi refraktometrenin olmadığı durumlarda üzümün görüntüsü, tane rengi, tadı göz önüne alınarak da hasat zamanına karar verilebilir. Hasatta makas ya da bağ bıçağı kullanılır.
Hasat yapılırken, salkım üzerindeki pus tabakasına mümkün olduğunca zarar verilmemesine özen gösterilir.
Paketleme ve Satış
Erciş Üzümü yörede sofralık olarak kullanılsa da daha ziyade şıralık özelliğine sahiptir. İnce kabuk yapısına sahip olduğu için hasat sonrası uzun süre dayanıklılığını sürdürememektedir. Bu nedenle üzümler, hasadın hemen ardından genellikle plastik ya da tahta kasalara istiflenerek satışa sunulur.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Van Gölünün yumuşatıcı etkisi nedeniyle kendine özgü bir mikroklima özelliğine sahip bulunan, yüksek rakım özellikleri ve gece -gündüz sıcaklıkları arasındaki yüksek farklılık nedeniyle şırası yüksek oranda biyoaktif bileşik bulunduran, çoğunlukla sofralık olarak kullanılmasının ve zaman zaman şırasından yararlanılmasının yanında, yaprağı salamura yapılarak tüketilen yerli bir üzümdür.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
601 tescil numaralı Erciş Üzümü menşe adı olarak 20 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Erciş Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erciş Üzümü ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Tescil ettiren kurum kimliği: Van Ticaret Borsası.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Van Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde yürütülür. Van Ticaret Borsası, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Bağ Yetiştirme ve Islahı Anabilim Dalı, Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Erciş İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Erciş Ziraat Odası ve Erciş Ticaret ve Sanayi Odasından ürün hakkında bilgi sahibi birer personel katılır. Denetim mercii en az üç kişiden oluşur.
Denetimler yılda en az bir kez yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Van Ticaret Borsası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii; Erciş Üzümünün yetiştirilme şekli, hasat zamanı ve şekli, ürünün fiziksel özellikleri ve Erciş Üzümü ibaresi ile menşe adı ambleminin kullanımını denetler.
Ayrıca gerekli görüldüğü takdirde ürünün kimyasal özelliklerinin analizlerini talep edebilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
