Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Sarıgöl ilçesindeki Emcelli Mahallesinde Yalova Yağlık 28 çeşidinden açık tarlada yetiştirilir. İri, konik, küt uçlu ve etli meyveleri salçalık, közlemelik ve konservelik olarak kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Emcelli Biberi nedir?
Emcelli Biberi; Manisa ili Sarıgöl ilçesinin Emcelli Mahallesinde açık tarla yöntemiyle yetiştirilen Solanaceae familyasından Capsicum annum L. türü biberin Yalova Yağlık 28 çeşidinden elde edilen kapya biber olarak bilenen biberdir.
Ayırt edici özellikleri
Çoğaltım materyali, bir önceki sezon yetiştirilen ve rengi, yeşilden kırmızıya dönen üründen elde edilir.
3,4–3,6 mm et kalınlığına sahip olup bu nedenle salçalık, közleme ve konserve üretimi için uygundur.
Emcelli Biberi genellikle mayıs ayının ilk haftasında dikilir.
Bitki ve meyve özellikleri
Emcelli Biberinin bitkisi bodur, toplu yapılı, alçak dallı ve bol yapraklıdır.
Meyvesi; konik şekilli, iri, tatlı ve küt uçludur.
Emcelli Biberi; meyve et kalınlığının yüksek olması bakımından ayırt edici niteliğe sahiptir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Tarhana üretiminde kullanılacak biberlerin, kırmızı renk alması beklenir ve bu durumdaki biber, coğrafi sınırda “tarhana biberi” olarak da bilinir.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde kullanılan tohumlar, bir önceki sezon yetiştirilen üründen elde edilir.
Tablo-1: Emcelli Biberinin Morfolojik, Agronomik ve Fizikokimyasal Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan emcelli biberinin morfolojik, agronomik ve fizikokimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Emcelli Biberi Nasıl Yetiştirilir?
Emcelli Biberi, Capsicum annum L. türünün Yalova Yağlık 28 çeşidinden açık tarlada yetiştirilir.
Olgunlaşma süresi 100–110 gündür. Sicil tablosunda ideal toprak sıcaklığı 18–35 °C olarak verilir. Yetiştirme alanında 20–30 °C sıcaklık ve %60–79 nem görülür.
Toprak Hazırlığı
Emcelli Biberi yetiştiriciliği yapılacak tarla, 15 Ekim ile 15 Kasım arasında derince sürülerek dikime hazırlanır. Toprak analizi ile belirlenen gübre ihtiyacının, potasyumlu gübre bakımından 2/3, azotlu gübre bakımından 1/3’ü ve fosforlu gübrenin ise tamamı, ilkbaharda dikimle birlikte verilir. Potasyumlu gübrenin kalan miktarı ile azotlu gübrenin 1/3’ü ilk meyve tutumunda, kalan kısmı ise ilk hasattan sonra verilir.
Tohum Hazırlanması
Emcelli Biberinin yetiştirilmesinde, bir önceki sezon yetiştirilen ve rengi, yeşilden kırmızıya dönen üründen elde edilen tohumlar kullanılır. Tohumluk olarak kullanılacak biberlerin düzgün, meyve yapısı gelişmiş, yumru ya da şekil bozukluğunun olmamasına dikkat edilir. Tohumluk olarak ayrılan Emcelli Biberi; doğrudan güneş ışığı almayan, açık ortamda, beton yüzeyler üzerine serilen örtüler üzerinde, 30–35 °C sıcaklıkta 4–5 gün kurutulur.
Fide Yetiştirme
Emcelli Biberi tohumları, fide yetiştirilmek üzere mart ayının üçüncü ve dördüncü haftasında yastıklar üzerine ekilir. Ekimden önce yastık yüzeyi tırmık ile düzeltilir ve tohumlar, 1 m2’ye yaklaşık 1000 adet şekilde serpilir. Ekimden sonra tohumların üzerine elekle, inceltilmiş toprak serpilir. İyi bir çimlenme olması için toprak sıcaklığının 15 °C’nin üzerinde olması gerekir. Can suyu verilip toprak nemlendirildikten sonra yastıkların üzeri polietilen plastik örtü ile kapatılır.
Toprak yüzeyi kurudukça sulanır ve çimlenen tohumların büyümesi takip edilir. Tohumlar 5–7 gün içinde filizlenir ve 2 yaprak (kulak ) oluşur. 14–15 gün içinde fide boyu 13–15 cm uzunluğuna erişir.
1 ay içinde fidelerin 3–4 yapraklı olmasının ardından kotiledon yaprakları lekesiz, parlak yeşil, sağlıklı gelişmiş ve yere paralel, kök ve gövde uzunluğu birbirine eşit, beyaz ve lekesiz köklü ve tek büyüme ucuna sahip olan fideler, biber ekimi için hazırdır. Fideler bitki zarar görmeden köküyle çekilir ve doğrudan dikim yapılır.
Fidelerin Dikimi
Emcelli Biberinin üretiminde, fide dikimi için toprağın ısınması beklenir. Fideler genellikle mayıs ayının ilk haftasında dikilir. Emcelli Biberi için en uygun fide büyüklüğü, ilk çiçek tomurcuklarının görülmeye başladığı devredir. Dikim yapılacak toprak; kazayağı ile inceltilir, damlama sulama boruları yerleştirilir ve 1 saat kadar toprağa su verilerek ıslatılır.
Toprak, baskı (çivi) ile 4–5 cm derinlikte delindikten sonra fideler 25–30 cm arayla dikilip etrafı toprakla sıkıştırılır. Dikim yapıldıktan sonra 30 dakika boyunca toprak sulanarak “demleme suyu” verilir.
Sulama işlemi
Emcelli Biberi yetiştiriciliğinde, damlama sulama yöntemi kullanılır. Toprak yüzeyi kuruduğunda az miktarda su verilerek toprağın su ihtiyacı, kontrollü ve yeterli düzeyde karşılanmış olur. İlk meyve görülünceye kadar sulama yapılmaz. İlk meyve görüldükten sonra birer hafta aralıklarla sulamalara devam edilir ve eylül ayı sonunda sulama kesilir. Her sulamadan 1–2 gün önce çapalama yapılır.
İlaçlama özellikleri
Hastalık ve zararlılarla mücadele için kültürel önlemler alınır ve ihtiyaç duyulursa ilaçla mücadeleye başlanır. Bitkiler gelişim dönemi boyunca yakından izlenir.
Budama özellikleri
Emcelli Biberinde budama, filiz ve yaprak alma şeklinde yapılır. Haziran ayında ana dallar oluşuncaya dek gövde üzerinde çıkan filizler elle kopartılır veya makas ile kesilir. 2 ya da 3 ana dal bırakılarak şekil verilir. Zayıf, içe bakan, havalanmayı ve ışıklanmayı engelleyen yan sürgünler temizlenir. İyi bir havalanma ve hastalık mücadelesi için alttan itibaren yaşlı yapraklar temizlenir.
Emcelli Biberi genellikle açıkta yetiştirildiği için, tozlanmasında problemle karşılaşılmaz ve ayrıca bir işlem uygulanmaz.
Yabancı Otla Mücadele
Emcelli Biberinde yabancı otlarla mücadelede çapalama yapılır. İlk çapalama, fidelerinin tarlaya dikimden iki hafta sonra ot alma ve sıralar arasındaki toprağı gevşetme şeklinde yapılır. Birinci çapadan 2 hafta sonra boğaz doldurma ile birlikte ikinci çapa yapılır. Haziran ayının ilk haftasında üçüncü çapa yapılır. Her çapalamadan 1–2 gün sonra sulama yapılır.
Hasat ve Depolama
Hasat zamanı ağustos ayının ortasında başlayıp kasım ayı sonuna kadar devam eder ve her hafta yapılır. Mevsim koşullarının uygun olması durumunda bazı yıllar aralık ayında da hasat yapılabilir. Ürün 8–10 cm uzunluğuna geldiğinde gelişimini tamamlamış olur. Hasadın, ürün sapının gövdeye birleştiği yerdeki doğal kırık çizgiden yapılmasına dikkat edilir. Meyve sapı mutlaka meyve üzerinde kalmalıdır.
Hasat, meyve rengi yeşilken sabah erken saatlerde yapılır ve piyasaya yeşil halde arz edilir. Ancak tarhana imalatında kullanılacak Emcelli Biberinin hasadı, ağustos ayı sonunda ve meyve tam olarak kırmızı rengini alınca yapılır. Emcelli Biberi, 7–10 °C sıcaklıkta % 90–95 oransal nemde 3–4 hafta tazeliğini korur.
Yetişme ve hasat dönemi
Hasadı, ağustos ayının ortasında başlar ve kasım ayı sonuna kadar devam eder. Hasat, genellikle ürün rengi koyu yeşilken yapılır.
Muhafaza koşulları
Kurutulmuş Emcelli Biberi, kırılgan hal aldığından el ile ovulur ve elenerek tohumluklar ayrılır. Tohumluklar bez torba ya da kavanoz içinde, 15–18 °C sıcaklıktaki kuru ortamda muhafaza edilir ve kesinlikle yıkama işlemi yapılmaz.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınırda Akdeniz iklimi hâkimdir. Toprak humuslu, kumlu-tınlı veya tınlı-hafif killi olup pH değeri 6,2–6,8 arasındadır.
Ayrıca derin, geçirgen, su tutma kapasitesi yüksek olan toprak yapısı, ürünün iyi bir gelişim dönemi geçirmesinde ve verimin yüksek olmasında etkilidir. Bu sebeple coğrafi sınır ile arasında ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Emcelli Biberinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Emcelli Biberinin geçmişi eskiye dayanır.
Kökeni ve üretim geleneği
Taze olarak tüketilmesinin yanı sıra tarhana ile salça, közleme, konserve vb. ürünlerin üretiminde de kullanıldığı için coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Emcelli Mahallesinin tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Çimlenme süresi 5–7 gün Emcelli Biberinin geçmişi eskiye dayanır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1337 tescil numaralı Emcelli Biberi mahreç işareti olarak 14 Şubat 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Emcelli Biberi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Emcelli Biberi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Sarıgöl Kaymakamlığının koordinasyonunda; Sarıgöl İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sarıgöl Belediyesi ile Sarıgöl Kaymakamlığından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak en az yılda bir kez, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde, bir önceki sezon yetiştirilen üründen elde edilen tohumluk materyalin kullanılması.
- Özellikle ekim, hasat ve depolama şartlarının uygunluğu olmak üzere üretim metoduna uygunluk.
- Hasat edilen ürünün özelliklerinin uygunluğu.
- Emcelli Biberi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
