Coğrafi işaretli ürün · Kahramanmaraş
Kahramanmaraş’ın Afşin ilçesinde bir önceki hasattan ayrılan dişlerle yetiştirilir. Beyaz-mor kabuklu iri başları, mor kabuklu iri dişleri vardır; kurutulmuş bağ veya deste halinde sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Afşin Koçovası Sarımsağı nedir?
Afşin Koçovası Sarımsağı, bitkisel ürün niteliğinde bir üründür. Bilimsel adı Allium sativum'tir. Latince tür ismi Allium sativum L. olan Afşin ilçesinde yetiştirilen bir tarım ürünüdür.
Ayırt edici özellikleri
Afşin Koçovası Sarımsağı; Latince tür ismi Allium sativum L. olan Afşin ilçesinde yetiştirilen bir tarım ürünüdür.
Hammadde ve bileşim
Tohumluk olarak, üreticilerin bir önceki mahsullerinden tohumluk olarak ayırdıkları sarımsak dişleri kullanılır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Eliptik baş ve sıkı dişler
Başın boyuna kesiti geniş eliptik, enine kesiti eliptiktir; kabuk beyaz veya mor, dişler sıkıdır.
Mor kabuklu iri diş
İri dişin kabuğu mor, eti krem veya sarıdır. Baş ağırlığı 61–88 g, diş sayısı 9–18 adettir.
Afşin Koçovası Sarımsağı Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Afşin Koçovası Sarımsağı Yetiştiriciliği ve Üretim Aşamaları Afşin Koçovası Sarımsağı üretiminde üreticiler kendi mahsullerinden tohumluk olarak ayırdıkları sarımsak dişlerini sonraki sene ekim faaliyetinde tohumluk olarak kullanırlar. Afşin Koçovası Sarımsağında pulluk diskaro ve tapan kullanılarak derin toprak sürümü ve sıra hatlarının belirlendiği toprak hazırlığı aşamasından sonra ilçenin iklim koşullarına göre yılın ekim-kasım aylarında sarımsak dişleri kullanılarak ekim faaliyeti gerçekleştirilir.
Ekimde sıra arası 20–40 cm ve 5–10 cm sıra üzeri mesafeleri uygulanır. Dekara 100–150 kg aralığında tohum kullanılır.
Gübreleme işlemi
Ekimle birlikte dekara yaklaşık 50 kg DAP gübresi kullanılır. İlkbaharda mart ayının sonlarında 2 defa üre gübrelemesi yapılması sicilde sicilin önerisidir.
Sulama ve çapalama
İklimsel koşullara bağlı olmak üzere 4–5 defa sulama yapılır. Sulama metodu olarak yağmurlama yöntemiyle sulama yapılır. Zirai mücadele olarak, entegre zirai mücadele yöntemleri kullanılarak hastalık ve yabancı ot mücadelesi yapılır. Bu kapsamda ilgili mevzuata uygun bitki koruma ürünleri (özellikle fungusit ve herbisitler) kullanılır. Ayrıca çapalama tekniği ile de yabancı ot mücadelesi yapılır. Dekara ortalama verim 700 kg civarındadır.
Hasat işlemi
Hasat edilecek ekim alanının yükselti farklarına bağlı olmak üzere hasat takriben haziran ayı sonu ile temmuz ayında yapılır. Hasat, el işçiliği (çekme) ve/veya makine yardımıyla yapılır.
Üretim süresi, kurutma ve muhafaza
Kurutma sonrasında boylama-desteleme-bağlama-asma ve depolama işlemleri yapılır. Ürünün depolanması ve muhafazasında serin ve rutubetsiz ortamlar tercih edilir.
Ürün elle hasat edildikten sonra 4 ila 5 gün tarlada bırakılarak kurutulur. Afşin Koçovası Sarımsağı bağ/deste halinde kurutulmuş olarak son tüketiciye arz edilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Afşin Koçovası Sarımsağı bitkilerinin toprak üstü kısmı duruş şekli olarak özellikle dik bir duruş şekline sahip ve yaprak kınlarının oluşturduğu gövde üzerinde 8 cm ile 10 cm aralığında baş üstünden taçlanma gösterir. Afşin Koçovası Sarımsağı yetiştirildiği coğrafi sınırın; besin maddelerince zengin, geçirgen, az nemli, kumlu- tınlı toprak yapısı, karasal iklimi ve kendine has üretim metodu ile aşağıda verilen ürün özelliklerini kazanır.
Tablo.1- Afşin Koçovası Sarımsağı Bazı Ürün Özellikleri Şekil.1-Afşin Koçovası Sarımsağı Örnek Ürün Görselleri Afşin Koçovası Sarımsağında bulunabilecek mineral madde çeşitliliği, toprak yapısı ve yetiştiriciliği vb. etkenlere bağlı olarak değişmekle birlikte büyükten küçüğe doğru sıralaması K, Mg, P, Ca, Na, Fe, Zn, Se, Mn şeklindedir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
787 tescil numaralı Afşin Koçovası Sarımsağı menşe adı olarak 28 Haziran 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Afşin Koçovası Sarımsağı ibaresi ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Afşin Koçovası Sarımsağı ibaresi ve menşe adı amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde; Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Afşin Belediyesinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Afşin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii, Afşin Koçovası Sarımsağı coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün hasadı, depolama ve muhafaza koşulları ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
