Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da mayalı buğday hamuru geniş, oval açılıp parmaklarla tırnaklanır. Taş fırında pişen yumuşak ekmek kahvaltıda ve günlük öğünlerde, içine peynir, helva veya salça konularak da tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Çakıl Ekmeği nedir?
Diyarbakır Çakıl Ekmeği, mayalı hamura tırnakla biçim verilip taş fırında pişirilmesiyle hazırlanır.
Oval ve yumuşak yapısı, peynir, helva veya salça gibi içlerle tüketilmesine elverişlidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşim ve üretim kimliği
Oval biçim ile tırnaklama işlemi ürünün belirleyici özellikleridir. Hamur 30–35 cm eninde, 40–50 cm boyunda ve yaklaşık 3 cm kalınlığında açılır. Yumuşak yapısı, tüketimde içine konulan bileşenlerin tutulmasına elverişlidir.
İşlem ve miktar kapsamı
500 g ölçüsü pişirme öncesi hamur bezesine aittir. Üretim bölümünde çörek otu ve susam isteğe bağlı yüzey bileşenleri olarak belirtilir. Ürün dökme veya gıda ile temasa uygun ambalajlarda sunulabilir.
Görünüm özellikleri
Diyarbakır Çakıl Ekmeği; ekmeklik buğday unu, su, ekmek mayası, isteğe bağlı çörekotu ve/veya susam ile yapılan ekmektir. 30–35 cm eninde, 40–50 cm boyunda ve yaklaşık 3 cm kalınlığında oval şeklindedir. Hamur halindeyken verilen şekil nedeniyle bu isimle adlandırılır. Şekil verme ile ekmeğin yumuşak olması, tüketim sırasında içine peynir, helva veya salça gibi ürünlerin konulabilmesi ve içinde konulan bileşenlerin dökülmemesi sağlanır.
Diyarbakır Çakıl Ekmeği taş fırınlarda pişirilir.
Bileşimi ve ayırt edici özellikleri
Taş fırınlar, odun ateşi ısısının tamamının ocak içinde kalması amacıyla tasarlanmıştır.
Geçmişi ve yöre mutfağındaki yeri
Diyarbakır ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Diyarbakır Çakıl Ekmeği özellikle kahvaltılarda olmak üzere günlük öğünlerde tüketilir. Üretim metodu bakımından farklılaşan Diyarbakır Çakıl Ekmeğine tırnak ile şekil verilmesi ve homojen olarak pişirilmesi ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle Diyarbakır Çakıl Ekmeğinin üretildiği Diyarbakır ili ile ün bağı bulunur.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Çakıl ekmeğinin üretim bileşenleri
- 50 kg ekmeklik buğday unu
- 30 l su
- 1000 g yaş hamur mayası
- 500 g tuz
- 500 g çörekotu ve/veya susam (isteğe bağlı).
Hamuru hazırlama, biçimlendirme ve pişirme
Un, su, maya ve tuz ile hamur hazırlanır ve ortalama 15 dakika iyice yoğurulur. Nispeten cıvık hazırlanan hamur yoğrulur ve hamur fermantasyonu için yaklaşık 1 saat kadar dinlenmeye bırakılır. Dinlendirilmiş kitle halindeki hamurdan 500 g’lık yumru şeklinde hamur bezeleri yapılır. 30–35 cm eninde, 40–50 cm boyunda ve yaklaşık 3 cm kalınlığında oval şekilde açılan hamur için tırnaklama işlemi yapılır.
Hamurun kalınlık ve genişliğinin standardının korunması suretiyle homojen bir şekilde tırnaklama işlemi yapılır.
Hamurun üzerine isteğe bağlı olarak eşit olacak şekilde çörekotu ve/veya susam konulur. Fırınlama için kürek ustasına gönderilen son şekli verilen hamur küreğe yerleştirilir ve sıcaklığı yaklaşık 200 °C olan fırına konularak 10 dakikada pişirilmesi sağlanır.
Hammadde seçimi
Diyarbakır Çakıl Ekmeği, asgari teknik ve hijyenik şartlar sağlanarak dökme olarak ya da gıda ile temasa uygun ambalajlar içerisinde ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile tüketiciye arz edilir. Diyarbakır Çakıl Ekmeğini, sıcak olarak tüketilmesi sicilde tavsiye edilen uygulamadır.
Yöresiyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır Çakıl Ekmeği coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahiptir. Diyarbakır mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretimi, coğrafi sınıra özgü nitelik taşır. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Diyarbakır Çakıl Ekmeğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Diyarbakır Ticaret Borsası ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’ndan bu konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğu ve Diyarbakır Çakıl Ekmeği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 1667
- Tescil tarihi: 27.11.2024
- Başvuru numarası: C2024/000032
- Başvuru tarihi: 30.01.2024
- Sicildeki ad: Diyarbakır Çakıl Ekmeği
- Ürün ve resmî grup: Ekmek / Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri ve tatlılar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Kooperatifler Mah. Akkoyunlu Bulvarı 15 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Çakıl Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Çakıl Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
