Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’un Mecitözü ilçesindeki Kışlacık köyünde yetiştirilir. Toprağa gömülerek beyaz kısmı uzatılan, hafif yumuşak ve eğri gövdeli pırasa gevrek yapısı ve aromasıyla tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kışlacık Pırasası nedir?
Kışlacık Pırasası, Çorum ili Mecitözü ilçesi Kışlacık Köyünde uzun yıllardır yerel çeşitler kullanılarak yetiştirilen bir pırasa türüdür.
Kışlacık Pırasasının beyaz kısmının fazla oluşu daha gevrek yapıda ve aromasının yüksek olmasını sağlar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Uzun beyaz gövde
Beyaz kısım etiyolleşme nedeniyle uzundur.
Gövde kalınlığı 1,5–2,5 cm aralığında değişir.
Gevrek yapı
Sap kısmı 18–25 cm uzunluğunda olup sap kısmı yumuşak ve etiyolleşme nedeniyle oluşan ve pırasa da istenilen bir durum olan gövdedeki beyaz kısım sap uzunluğunca ya da birkaç cm altındadır.
Kışlacık Pırasasının içerdiği protein ve pırasada bulunan kalsiyum, demir, magnezyum, sodyum miktarları benzerlerinden daha yüksektir.
Kışlacık Pırasası, Çorum ili Mecitözü ilçesi Kışlacık Köyünde köklü bir geçmişe sahiptir.
Nasıl yetiştirilir?
Ekim ve çimlendirme
Tohum ekimi için önceden hazırlanmış toprağa hayvan gübresi 4–5 ton/da olacak şekilde hayvan gübresi uygulanarak toprağa karıştırılır.
Gübreleme işlemi
Dekara 20–25 kg olacak şekilde DAP gübresi uygulanarak şubat – mart aylarında tohum ekimi yapılır ve fideler çıkmaya başladıktan sonra iklim koşullarına göre mayıs – haziran aylarında sulama, çapalama ve elle yolma yoluyla yabancı otlarla mücadele, gibi gerekli bakım işlemleri yapılır.
Temmuz ayında fideler kopartılıp, dikim için açılan ve hayvan gübresi uygulaması yapılmış, hayvan gübresi uygulanamayan ya da az uygulanan topraklara dekara ise 15 kg DAP gübresi kullanılarak sıra arası 10 cm, sıra üzeri 2–3 cm olacak şekilde karıklara dikilir. Daha sonra fidelerin üzeri toprakla kapatılarak gömülür.
Sulama ve çapalama — 2. aşama
Sulamada çoğunlukla modern sulama sistemleri kullanılmasına karşın azda olsa salma sulama yöntemi ile sulama yapılmaktadır. Sulamada ve pırasaların yıkanmasında Kışlacık Köyünde bulunan yazları serin, kış aylarında ise sıcak akan kaynak suyu kullanılır. Bu sayede bir sonraki söküm işlemi hem daha kolay olur ve kısa sürede daha fazla pırasa hasadı gerçekleştirilir.
Nasıl hasat edilir?
Ekim–mart sökümü
Sulama ve çapalama gibi işlemlerden sonra ekim – mart ayları arasında satışa sunulmak üzere söküm işlemi gerçekleştirilir.
Yıkama ve demetleme
Sökülen fideler önce yıkanır, yaprakları soyularak demetler halinde torbalara doldurularak satışa hazır hale getirilir.
Üretim dönemi ve muhafaza koşulları nelerdir?
Hasat işleminde satışı yapılabilecek kadar pırasa sökümü gerçekleştirilir ya da hasat işleminin başladığı ekim ayında sökümü yapılmış pırasalar 5–10 cm arayla 20–30 cm derinliğe 45 derecelik açıyla kök ve gövde kısmı toprak altında yapraklar toprak üzerinde kalacak şekilde demetler halinde toprağa gömülerek depolanır.
Üretim yeriyle bağı nedir?
Gövde kısmı hafif yumuşak ve beyaz olup, toprağa gömülmesinden dolayı eğri şekil almıştır. Su tutma kapasitesi yüksek topraklarda verim ve kalite yükselmekte olup, Kışlacık Köyü toprakları hafif alkali ve killi tınlı karakterde olduğundan su tutma kapasiteleri yüksektir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Kışlacık Pırasası Çorum ili Mecitözü ilçesi Kışlacık Köyünde uzun bir geçmişe sahiptir. Coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yeri vardır. Bu sebeplerle üretim aşamalarının tamamı, coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Kışlacık Köyünün hafif alkali ve killi tınlı toprakları yüksek su tutma kapasitesine sahiptir. Bu koşullar pırasanın verimini ve kalitesini yükseltir.
Geçmişi ve yöredeki yeri nedir?
Kışlacık Köyünün tarım ekonomisinde ve mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır. Kışlacık Pırasası Çorum ili Mecitözü ilçesi Kışlacık Köyünde uzun bir geçmişe sahiptir. Coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yeri vardır. Bu sebeplerle üretim aşamalarının tamamı, coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Sicilin denetim bölümünde dört kurumdan birer kişi sayılırken merci üç kişilik olarak yazılmıştır. Kurum listesi ve sayı arasındaki fark tahminle giderilmemiştir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1648 tescil numaralı Kışlacık Pırasası mahreç işareti olarak 10 Ekim 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Kışlacık Pırasası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kışlacık Pırasası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde, Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mecitözü İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mecitözü Köylere Hizmet Götürme Birliği ve Mecitözü Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından konuda uzman birer kişinin katılacağı 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılacaktır.
Denetim mercii tarafından; pırasaların şekli, ekim ve hasat zamanı olmak üzere üretim metoduna uygunluk ve Kışlacık Pırasası ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
