Coğrafi işaretli ürün · Erzincan
Erzincan’ın Üzümlü ilçesinde Cimin Üzümü taneleri ikiye açılıp çekirdekleri çıkarılarak kurutulur. Yarım ceviz içiyle sarılan taneler pamuk ipliğine dizilip yeniden kurutulur; üzüm ve cevizin birlikte sunulduğu geleneksel bir üründür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzincan Üzümlü Sarucu nedir?
Erzincan Üzümlü Sarucu, 37 numarayla tescilli Cimin Üzümünün kurutulmuş tanelerine ceviz içi yerleştirilip pamuk ipliğine dizilmesiyle hazırlanan geleneksel bir üründür. Üzümün hazırlanması, cevizle sarılması ve iki aşamalı kurutma yerel ustalık gerektirir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretim tekniği ve ustalık
Üretimi, özellikle üzümlerin hazırlanması ve kurutulması bakımından ustalık becerisi gerektirir.
Pamuk ipliği
Kurutulan üzüm tanelerinin içine ceviz konulup pamuk ipliğine dizilmesi geleneksel bilgidir.
Tablo-1: Erzincan Üzümlü Sarucuna ait bazı bileşim özellikleri
Sicil belgesinin sayfa 2 üzerinde yer alan erzincan üzümlü sarucuna ait bazı bileşim özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Cimin Üzümü ve ceviz
Cimin Üzümü tanelerinin çekirdekleri çıkarılır. Kurutulan taneler, yarım ceviz içini saracak biçimde pamuk ipliğine dizilir.
İki aşamalı kurutma
Üzüm önce tek başına, ardından cevizle birlikte kurutulur. İkinci kurutma aşamasının sicildeki süresi 24–48 saattir.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Üzüm ve cevizin miktarı ile üretim aşamaları
Yaklaşık 1 kg ürün için 650–700 g kuru Cimin Üzümü ve 300–350 g yörede yetişen Juglans regia L. türünden taze ceviz içi kullanılır. Üretim iki aşamalıdır: önce üzümler kurutulur; ardından cevizle sarılmış taneler ipe dizilip yeniden kurutulur.
İlk aşamada Cimin Üzümü salkımlardan iri üzüm taneleri seçilir, keskin bir bıçak ile ortalarından ikiye kesilir ancak üzüm parçalarının birbirinden ayrılmaması gerekir. Çekirdekleri çıkarıldıktan sonra tahta kerevetler üzerine serilir, üzerleri temiz bir bez ile örtülür.
Üzümü kurutma, cevizle sarma ve ipe dizme
Üzümler, ağırlıkları %75–80 azalıncaya kadar yaklaşık üç gün kurutulur. Ardından yarım ceviz içi, üst üste konan üç üzüm tanesiyle sarılır. Cevizin dizme sırasında kırılmaması için taze olması istenir; gerektiğinde nemli bez içinde yumuşatılır.
Sarılmış taneler ince pamuk ipliğine dizilir ve güneşte ikinci kez kurutulur. Bu aşama 24–48 saatte tamamlanır.
Nasıl muhafaza edilir?
Kurutma işlemi tamamlanan Erzincan Üzümlü Sarucu, hava ile teması olmayacak şekilde ambalajlanarak serin yerlerde depolanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Erzincan Üzümlü Sarucunun Üzümlü yöresinin mutfak kültüründe uzun bir geçmişi vardır. Üzümlerin hazırlanması ve kurutulması ustalık gerektirir; ürünün bütün üretim aşamaları belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Tescil belgesine ilişkin açıklama: Bileşim tablosunun numune ve analiz temeli: Suda çözünen katı madde %6,45–7,68, toplam şeker %24,2–33,7 olarak verilir; yıldızlı satırların açıklaması tabloda görünmez. Seyreltme, ekstrakt veya farklı analiz temeli belirtilmediğinden bu değerler birbirine dönüştürülmez. Su aktivitesi yüzde değildir. Numune, ölçüm yöntemi veya birim netleşmeden tablodan besin değeri, kalite sınırı ya da ürün özelliği sonucu çıkaramayız.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre bileşim tablosunun numune ve analiz temeli: Suda çözünen katı madde %6,45–7,68, toplam şeker %24,2–33,7 olarak verilir; yıldızlı satırların açıklaması tabloda görünmez. Belge, seyreltme ya da ekstrakt koşullarını ve analiz temelini belirtmediği için bu iki değerin ilişkisi açık değildir; su aktivitesi de yüzde birimiyle ifade edilmez. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili tablo satırlarının doğru adı, değeri, birimi, numune miktarı ve analiz dayanağı; çelişki varsa düzeltilmiş tablo açıklanmalı.
Kuru madde, şeker ve su aktivitesi değerlerinin numune ve analiz temelleri açıklanmamıştır. Bu kapsamın tescil ettiren veya TÜRKPATENT tarafından yazılı olarak açıklanması gereklidir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1208 tescil numaralı Erzincan Üzümlü Sarucu mahreç işareti olarak 5 Eylül 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Erzincan Üzümlü Sarucu ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işaret amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Erzincan Üzümlü Sarucu ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülebilecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Üzümlü Köylere Hizmet Götürme Birliğinin koordinasyonunda, Üzümlü Köylere Hizmet Götürme Birliği, Üzümlü Belediyesi ve Üzümlü İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer üyenin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan Cimin Üzümü ile cevizin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Erzincan Üzümlü Sarucu ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
