Coğrafi işaretli ürün · Edirne
Edirne’nin Meriç ilçesinde yetiştirilen küçük taneli yer fıstığıdır. Kolay kırılan ince kabuğu ve kızıl tohum zarıyla tanınır; çerezlik ve yağ sanayii için değerlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Meriç Yer Fıstığı nedir?
Meriç Yer Fıstığı; Edirne ili Meriç ilçesinde yetiştirilen baklagiller familyası (Fabacea, Arachis hypogaea) içinde yer alan, küçük tane (tohum) yapılı, tohum zarı ince ve kızıl, kabuğu ince ve çabuk kırılabilen yapıdaki yer fıstığıdır.
Ayırt edici özellikleri
Tane ve kabuk yapısı
Meriç Yer Fıstığı küçük tanelidir. Tohum zarı ince ve kızıl, dış kabuğu ince ve kolay kırılan yapıdadır. Ürün baklagiller familyasındaki Arachis hypogaea türüne aittir.
Birinci ürün yetiştiriciliği
Bölgenin kısa yazı nedeniyle yalnızca birinci ürün olarak ekilir. İkinci ürün ekiminde olgunlaşma için gereken sıcaklık ve suyu alamaz. Sicil bitki gelişme süresini 120–140 gün, üretim metodundaki olgunlaşma süresini 150–160 gün olarak ayrı ifadelerle verir.
Teknik ve ekonomik özellikler
Hasat ekimin ilk haftası ile kasımın son haftası arasındadır; dönüm başına verim 550–650 kg’dır. Çerezlik kullanımın yanında yağ sanayiinde de değerlendirilir. Sicilde yağ, protein ve diğer bileşim değerleri tanımlanır.
Fiziksel ve kimyasal özellikler
Fiziksel ve kimyasal özellikler için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicilde ürünün karakterizasyonu için verilen değerlerdir; denetim yöntemi veya denetim takvimi değildir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicilde ürünün karakterizasyonu için verilen değerlerdir; denetim yöntemi veya denetim takvimi değildir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En Az | En Çok |
|---|---|---|
| Bin tane ağırlığı (g) | 532 | 586 |
| Toplam kül (%) | 2,29 | 2,41 |
| Nem (%) | 7,13 | 9,78 |
| Yağ (%) | 45 | 60 |
| Protein (%) | 20 | 30 |
| Selüloz (%) | 3,91 | 9,75 |
Meriç Yer Fıstığı Nasıl Yetiştirilir?
Ekim işlemi
Ekim işlemi mayıs ayının ilk iki haftası yapılır. Zıt çatallanan bitki özelliğine sahip olan Meriç Yer Fıstığının tohumları; bu amaç için özel olarak üretilen makinalar ile ortalama 6–7 cm derinliğe ekilir. Ekim aralığı 70 cm, sıra üzeri mesafesi 15 cm, yani iki bitki arası ortalama 15 cm olmalıdır. Meriç Yer Fıstığı ekiminin yapıldığı yerler kumluk arazi olduğundan toprak patlama işlemi yapılmaz.
Sulama işlemi
Sulama sistemi olarak doğal yağmur suyu haricinde özel olarak hazırlanan yağmurlama sistemi ya da damlama sulama sistemleri kullanılır. Gereken durumlarda, üretim yapılan yerlerin yanından geçen Meriç Nehrinden de sulama suyu takviyesi yapılır.
Hasat işlemi
Meriç Yer Fıstığının olgunluk süresi 150 ya da 160 gün sürer. Hasat, ekim ayının ilk haftasından başlayıp kasım ayının son haftasına kadar devam eder. Söküm aletleri ile sökülen yer fıstıkları, hasat makinesinden geçirilerek sap ve yapraklarından ayrılır. Sergi yapılarak açık alanda güneşli havalarda kurutmaya bırakılır. Kurutma açık sergide ortalama 1 hafta sürer. Bu işleme fıstığın dış kabuğu beyaz renk alana kadar devam edilir.
Ayrıca fıstığın iç kısmındaki kabukta bulunan koruyucu zar koyu renk almalıdır.
Kavurma ve paketleme
Kurutulan ürünler, Meriç Ziraat Odasının temin ettiği kavurma makinelerinde kavrulur. Kavurma işlemi yaklaşık 25–30 dakika sürer ve fıstıklar 0,5, 1, 2 ve 5 kg’lık paketlerde piyasaya sunulur. Kurutulmuş Meriç Yer Fıstığının toptan satışı ise 25–30 kg’lık çuvalda yapılır. Çuvallar en fazla 5 adet çuval üst üste gelecek şekilde istiflenmelidir.
Yetişme ve hasat dönemi
Hasat zamanı ekim ayının ilk haftası ile kasım ayının son haftası arasında olup meyve verimi, dönüm başına 550–650 kg’dır.
Muhafaza koşulları
Tane şeklinde muhafazaya alınır. Direk güneş ışığına maruz kalmadan 20 °C derecede karanlık bir ortamda muhafaza edilmelidir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Meriç Yer Fıstığı, coğrafi sınırda iklimsel olarak yaz sezonunun kısa sürmesi nedeniyle sadece birinci ürün olarak ekilir. Meriç ilçesinin kuzey batı ve kuzey sınırından geçen Meriç Nehri, Meriç Yer Fıstığının ekim alanlarının toprak yapısının alüvyonlu, gevşek, kumlu-tınlı ve taban suyu fazla yüksek olmayan yapıda olmasını sağlar. Bu süre içinde istenen ortalama sıcaklık aralığı 22–28 ºC ortalama yağış 500–600 mm/m²’dir.
Coğrafi sınırın sahip olduğu bu iklim ve toprak özellikleri, Meriç Yer Fıstığının ayırt edici özelliklerini kazanmasını sağlar.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Meriç Ziraat Odasının koordinatörlüğünde; Meriç Ziraat Odası, Meriç İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Meriç Belediyesinden ürün konusunda uzman 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez yapılır. İhtiyaç duyulması ya da şikâyet halinde her zaman denetim yapılabilir. Denetim kriterlerine aşağıda yer verilmektedir.
- Özellikle ekim, yetiştirme, hasat, kavurma, paketleme ve saklama aşamaları olmak üzere üretim metoduna uygunluk.
- Ürün özelliklerinin uygunluğu. (Her denetimde denetlenen ürünlerden alınan numunelere yağ analizi yapılır.)
Meriç Yer Fıstığı ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1232 tescil numaralı Meriç Yer Fıstığı menşe adı olarak 29 Eylül 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Meriç Yer Fıstığı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Meriç Yer Fıstığı ibareli logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
