Coğrafi işaretli ürün · Edirne
Edirne’de yetişen Hacı Alibey çeşidi bademler soyulup kurutulur, öğütüldükten sonra şerbetle karıştırılır. Soğuyan hamur elle yoğrularak ince rulolara dönüştürülür ve silindir biçimli parçalar halinde kesilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Edirne Badem Ezmesi nedir?
Edirne Badem Ezmesi, Edirne’de yabani yetişen Hacı Alibey (48–5) çeşidi bademlerin haşlanıp kabuklarının soyulması, kurutularak öğütülmesi ve şerbetle karıştırılmasıyla hazırlanır. Soğuyan hamur elle yoğrulur ve silindir biçiminde kesilir. Ürün hafif sarımtırak badem içi rengindedir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Badem ezmesinin renk, şekil ve bileşim değerleri sicil tablosunda birimleriyle birlikte gösterilir.
Hacı Alibey bademi
Sert kabuklu ve tombul Hacı Alibey (48–5) bademleri kullanılır. Çeşit erkencidir; orta kuvvetli ağaçlar oluşturur ve periyodisite eğilimi çok azdır. Randıman %33–38, çift oranı %22–27’dir. Kabuklu badem 3–4 g, iç badem 1–1,5 g ağırlığındadır; iç uzunluğu 22–27 mm ve eni 10–15 mm’dir.
Renk, biçim ve bileşim
Badem ezmesi hafif sarımtırak badem içi renginde ve silindir biçimindedir. Sicilde nem, kül, protein, yağ ve toplam şeker değerleri ayrı ayrı tanımlanır.
Fiziksel ve kimyasal özellikler
Fiziksel ve kimyasal özellikler için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Nasıl hazırlanır?
Bademlerin hazırlanması
Ürün ±%5 sapma ile %55 şeker, %35 badem ve %10 su oranında üretilir. Hacı Alibey bademleri sıcak suyla haşlanır; kahverengi kabukları soyulur ve 70 °C fırında kurutulur. Kurutulan bademler 1–5 mm parçacık büyüklüğünde öğütülür.
Şerbet ve badem hamuru
Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliğine uygun beyaz şeker, su ve asitlik düzenleyici krem tartar (potasyum tartarat) kazanda karıştırılır. Karışım 120 °C’ye kadar kaynatılarak şerbet yapılır. Öğütülmüş badem eklenerek ezme hamuru elde edilir.
Soğutma ve biçimlendirme
Hamur mermer tezgâha boşaltılarak soğutulur. Elle yoğrulur, uzun ince rulolar yapılır ve bıçakla silindir biçiminde kesilir.
Ambalajlama
Bristol karton kutunun içine yağlı kâğıt konur; badem ezmeleri kutuya dizilip ambalajlanarak satışa hazırlanır.
Nasıl muhafaza edilir?
Sıcak havalarda serin ve kuru, soğuk havalarda ise oda sıcaklığında ve rutubetsiz ortamda muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Üretimi ustalık becerisi gerektiren Edirne Badem Ezmesinin, coğrafi sınır ile ün bağı bulunduğundan, üretim aşamalarının tamamının coğrafi sınır içinde gerçekleşmesi gerekmektedir.
Kökeni ve üretim geleneği
Tarihi, Osmanlı Saray Mutfağına dayanan Edirne Badem Ezmesi; Edirne’de yabani olarak yetişen sert kabuklu ve tombul olan Hacı Alibey (48–5) çeşidi bademlerin kurutularak öğütülmesi ve şerbetle karıştırılmasıyla elde edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
Denetim, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda yürütülür. Odadan, Edirne Belediyesi Zabıta Müdürlüğünden, Edirne Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğünden ve Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden uzman en az birer personel katılır. Düzenli denetim altı ayda bir, ayrıca ihtiyaç ve şikâyet halinde yapılır.
- Üretimde kullanılan bademlerin, Edirne’de yetişen Hacı Alibey (48–5) çeşidi badem ağaçlarından elde edilmesi. Bu hususta yapılacak denetimlerde, bademlerin dış görünümleri ile kabuklu ve iç badem ağırlıklarına bakılır.
- Üretim metoduna uygun üretimin yapılması.
- Edirne Badem Ezmesinin, ± %5 sapma ile % 55 şeker, %35 badem ve % 10 su olacak şeklinde üretilmesi.
Edirne Badem Ezmesi coğrafi işaretinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
656 tescil numaralı Edirne Badem Ezmesi mahreç işareti olarak 25.01.2021 tarihinde tescil edilmiştir. Edirne Badem Ezmesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Edirne Badem Ezmesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
