Coğrafi işaretli ürün · Denizli
Denizli’nin Buldan ilçesindeki tescilli mahallelerde yerel materyallerle yetiştirilir. Dolgun, yassı meyvesi sert etli, parlak açık kahverengi kabuklu ve kolay soyulabilirdir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Buldan Kestanesi nedir?
Buldan Kestanesi Castanea Sativa Mill türü kestaneden elde edilir.
Buldan Kestanesinin yetiştiği alanlar genellikle orman içi olup, deniz seviyesinden yüksekliği 780–1175 metre arasındadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bitki ve meyve özellikleri
Kupulada 3 meyve bulunur (ikizlik oranı azdır %5).
Meyveleri dolgundur.
Kabuktan ayrıldığında meyvesi bütün olarak kalabilir, kabuk soyumu kolaydır.
Meyve eti sert; şekli yassı ve dış kabuk rengi parlak açık kahverengidir.
Fiziksel özellikler ile bileşim ve olgunlaşma değerleri aşağıdaki sicil tablolarında birlikte gösterilmiştir.
Meyve ölçüleri ve bileşim
Kupula içindeki toplam meyvenin ortalama ağırlığı 19,87 g’dır. Kabuk ve et rengi, soyulabilirlik, tane ağırlığı, irilik, bileşim ve hasat olumu iki tabloda gösterilmiştir.
Buldan Kestanesinin fiziksel özellikleri
Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Ortalama Meyve Boyu (cm) | 2,87 |
| Ortalama Meyve Çapı (cm) | 1,81 |
| Kupula İçerisindeki Olgun Meyvenin Ortalama Ağırlığı (g) | 17,96 |
| Kupula İçerisindeki Toplam Meyvenin Ortalama Ağırlığı (g) | 19,87 |
Buldan Kestanesinin fiziksel ve kimyasal ürün özellikleri
Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.
Nasıl yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Castanea Sativa Mill türü kestane ağacı; doğada, tohumundan kendiliğinden yetişir, ilçede ağaçların çoğu bu yolla yetişmiştir. İkinci üretme yolu, çeşitli yaşlardaki ağaçların aşılanmasıdır. Ancak ilçeye dışarıdan aşı kalemi ve fidan getirilmez. Bu sebeple Buldan ilçesinde bulunan ağaçlardan aşı kalemi alınarak kestanelik kurulur. Kestane ağacı ılıman, nemli ve serin bölgelerin bitkisidir. Kış mevsiminde −35 °C soğuğa dayanabilir.
Çiçeklenmesi geç olduğundan ilkbahar donlarından zarar görmez.
Aşı Uygulaması
Nisan ayında gözler uyanmadan yapılır. Mart sonu nisan başı alınan kalemler peçeteye sarılır ve buzdolabında saklanır. Nisan ayının 10’u ile 20’si arasında aşının yapılmış olması gerekir. Aşı kalemleri ikinci sene sürgününden alınmaz.
Bir sene önceki sürgünden alınır. 2–3 göz bırakılması uygundur. Tabanın genişliğine göre ayarlanır. Kalem alınırken tam dibinden alınmaz.
Biraz üst kısmından alınır. Alınan kalemin uç kısmı inceltilir. Bilek, parmak ve gövde kalınlığında kestaneler aşılanabilir. Öncelikle testere ile kesilen kestane gövdesinin üst kısmı bıçakla düzeltilir. Eğer gövdede ölmüş tomurcuklar varsa bunlar temizlenir. Kesilen ağaç gövde kalınlığında ise 4 en fazla 6 tane aşı kalemi atılır. Kesilen ağaç bacak kalınlığında ise 3 aşı kalemi atılır. Karşılıklı 2 yerden kesilen kabuklar hafiften kabartılır. Aşı kalemi sivri uçlardan kabuğa yerleştirilir. Etrafı bantla sarılır. Açıklık kalırsa macunla kapatılabilir.
En erken 3 ya da 5 senede kestane alınabilir.
İklim ve Toprak istekleri
Kestane bahçesi kurulması düşünülen yerin toprağı gevşek, havalandırılabilir ve derin olmalıdır. Kestane dikilmeden önce derin sürüm yapılır ve dekara minimum 3 ton ahır gübresi uygulanır. 50×50 cm ocak(çukur) açılır. Çukura ahır gübresi uygulanır. Kestaneler minimum 10 metre boşluk bırakılarak dikilir. Toprağın potasyumca zengin ve kireç oranın düşük olması gerekir.
Sulama işlemi
Kestane, yağışı ve nemli ortamı seven bir ağaçtır. Özellikle sonbahar mevsimi çok kurak geçerse, meyvenin dikenli kabuğunun çatlaması durur. Bu nedenle, kurak ve sıcak geçen yıllarda ürünün nitelik ve verimini artırmak için temmuz-ağustos ve eylül ayında ağaçların sulanması gerekir.
Gübreleme işlemi
İlk dikimde uygulanan gübre sonrası ağaçlara 3 yılda bir iyi yanmış çiftlik gübresi verilebilir.
Hastalık ve zararlılarıyla mücadele
Uzmanlara danışılarak ve uygun tarım koruma ilaçları kullanılarak zamanında, eksiksiz ve aksatılmadan mücadele sürdürülmelidir.
Budama özellikleri
Kestane ağaçlarına, tacı yayvan şekli alacak biçim budaması yapılması uygundur. Fidanlarının dikiminden sonra her yıl obur dal ve fazla sürgünleri budanır. Ağaçlar belli büyüklüğe ve forma ulaşınca ürün budaması yapılmaya başlanır. Ürün budaması, kırılmış, kurumuş ya da hastalanmış dallar ile gölge ve sıkışıklık yaratan sürgünlerin kesilip çıkarılması şeklinde olur.
Budama, kestane ağaçlarının gelişim ve ürün verimini büyük oranda etkilediğinden Buldan Kestanesinde budama işlemi, konuyu iyi bilen kişiler tarafından uygulanmalıdır.
Yerel aşı materyali
Dışarıdan kesinlikle aşı kalemi ve fidan getirilmez.
Buldan Kestanesinde yerli materyaller kullanılarak aşılama çalışmaları yapılır.
Doğal yetiştiricilik
Doğal kestane yetiştiriciliği yapılır.
Hasat ve hasat sonrası işlemler
Hasat
Sabahın ilk ışıklarıyla başlar. Ağaçlardan çırpılarak yere düşürülen kestaneler, elle toplanıp selelere doldurulur ve çuvallara yerleştirilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Buzdolabında saklanır. Kestane meyveleri normal koşullarda en az %40 nem içerdiklerinden depolama ve muhafaza işlemleri, diğer sert kabuklu meyvelerden farklı olarak taze meyvelere uygulandığı gibi yapılır. Meyvelerin muhafazası iki şekilde gerçekleşir. Bunlardan geleneksel muhafaza yönteminde hasat edilen kestaneler, önceden hazırlanan "kuzuluk" denilen kuyulara gömülür ve üzeri eğrelti otları ile kapatılır. Kestane depolamada kullanılan diğer yöntem ise soğuk hava depolarıdır.
Meyveler sıcaklığı 0–2°C ve nem oranı %80–90 olan depolarda plastik torbalar içerisinde 3–4 ay saklanabilir.
Kuzulukta bekletme ve sınıflandırma
Bir ay boyunca kuyularda bekleyen kestaneler kendine has tat ve aromaya bu aşamada kavuşur. Sonrasında da makine ile dış kabuğu çıkarılarak büyüklük ve kalitesine göre sınıflandırılıp satışa hazır hale getirilip iç ve dış piyasaya pazarlanır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınırdaki iklimin yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağmurlu olması, kar yağmaması, don olayına rastlanmaması, kestane yetiştiriciliği için elverişli koşulları sağlar. Buldan Kestanesi yörenin coğrafi iklim özelliklerine göre hiç sulanmadan ve gübre kullanılmadan yetiştirilebilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
602 tescil numaralı Buldan Kestanesi menşe adı olarak 20 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Buldan Kestanesi ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Buldan Kestanesi ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler Buldan Ziraat Odası koordinatörlüğünde; Buldan Ziraat Odası, Buldan Belediyesi, Buldan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Buldan Ticaret Odasından konusunda uzman birer kişinin katılımı ile en az üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Buldan Ziraat Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii; Buldan Kestanesinin zirai üretiminin ve aşı uygulamasının uygunluğu, meyve özellikleri ve Buldan Kestanesi ibaresi ile menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
