Denizli Traverteni

Coğrafi işaretli ürün · Denizli

Denizli Traverteni, krem ve kahverengi tonları ile kesitlerinde görülen “su yolu” çizgileriyle ayrılan doğal taştır.

TÜRKPATENT Menşe Adı resmî amblemi
Ürün sınıfıTravertenler Ayırt edicilikKrem Ve Kahverengi Tonlar İşlemeBlok Çıkarma, Kesme Ve Parlatma

Denizli Traverteni nedir?

Denizli Traverteni, Denizli’deki fay ve çatlaklardan çıkan kalsiyumbikarbonatça zengin hidrotermal suların yüzeyde biriktirdiği tortulardan oluşan doğal taştır. Ocaktan çıkarılan bloklar fabrikalarda kesilir; renk, desen ve ölçülerine göre seçilerek paketlenir.

Ayırt edici özellikleri

Sicil, renk tonlarının ayırt edilmesinde traverten konusunda deneyimli gözün rolünü belirtir. Duraylı karbon izotopu değerlerini de Türkiye’deki ve dünyadaki diğer travertenlerden farklılığıyla birlikte açıklar.

Denizli Traverteninin fiziksel analizi

Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.

Denizli Traverteninin fiziksel analizi

Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Denizli Traverteninin fiziksel analizi
ÖzellikBirimDeğer
SertlikMohs3,0
Gerçek yoğunlukg/cm³2,730 ± 0,3
Kuru birim hacim ağırlığıg/cm³2,339 ± 0,2
Doygun birim hacim ağırlığıg/cm³2,218 ± 0,4
Atmosfer basıncında su emme%1,75 ± 1,25
Hacimce su emme%3,00 ± 1,6
Görünür porozite%3,00 ± 1,6
Toplam porozite%5,50 ± 4,0
Doluluk oranı%92 ± 6,0
Kılcal etkiye bağlı su emme katsayısıg/m²·s⁰·⁵4,0 ± 2,8
Dikey aşınma direncimm18 ± 5,0
Yangına tepkiSınıfA1
Tek eksenli sıkışma dayanımı (kuru)MPa65 ± 22,0
Tek eksenli sıkışma dayanımı (doygun)MPa60 ± 20,0
Yoğun yük altında bükülmeMPa13 ± 1,9
Sabit moment altında eğilmeMPa13 ± 2,0

Denizli Traverteninin kimyasal analizi

Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.

Denizli Traverteninin kimyasal analizi

Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.

Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.

Denizli Traverteninin kimyasal analizi
BileşenDeğer
Na₂O0,25 ± 0,50
MgO0,2 ± 0,1
Al₂O₃0,2 ± 0,2
SiO₂0,5 ± 0,4
P₂O₅0,5 ± 0,5
K₂O0,5 ± 0,5
CaO52,8 ± 2,2
TiO₂0,5 ± 0,5
MnO0,5 ± 0,5
Fe₂O₃0,35 ± 0,25
KK45,6 ± 1,7

Renk ve yöresel farklılıklar

Taş krem ve kahverenginin değişik tonlarını taşır. Gölemezli travertenleri daha çok oniks türünde, sarımsı yeşil ve bal renklerindedir. Yenicekent örnekleri kırmızımsı kahverengi tonların fazlalığı nedeniyle daha koyudur.

Su yolu ve boşluk yapısı

Tabakalanma düzlemlerine dik kesimlerde “su yolu” denilen çizgisel yapılar belirgindir. Bu çizgiler boyunca milimetrik boşluklar görülür; istenirse dolgu yapılabilir. Bünyelerinde saz ve kamış gibi yüksek mertebeden bitki kalıntıları bulunmaz.

Kimyasal ve fiziksel nitelikler

Denizli travertenlerinin duraylı karbon izotopu δ13C değerleri sicilde daha pozitif olarak tanımlanır. Belgenin ikinci sayfasındaki analiz tablosu, fiziksel ve kimyasal özellikleri ayrı değerler ve birimleriyle verir.

Denizli Traverteni Nasıl Çıkarılır ve İşlenir?

Hazırlama işlemleri

Denizli TRAVERTENİ (taşı) üretimi; Traverten ocağında tamamen iş makineleri ile yapılmaktadır.

Blok kesimi

Ocak basamaklarında ve aynalarda blok üretimi sırasında delik açmak için sondaj makinesi, tel kesme makinesi, kollu kesici ve sayalama makinesi gibi makineler kullanılır. Ocaklarda basamakların yükseklikleri genellikle 6–8 metre, uzunlukları 90–100 metre, genişlikleri 20–40 metre arasında düzenlenmiştir. Basamakların şev açıları 80–90 derecedir.

Üretilen bloklar daha sonra çevrede bulunan fabrikalarda, sicildeki iş akışına uygun olarak istenilen standart ve ölçülerde kesilip ve/veya parlatılıp renk, desen ve ölçülerine göre seçilerek paketlenmektedir.

Fabrikada kesim ve bitirme

Fabrika şemasının katrak kolunda 2–5 cm kalınlığında plakalar kesilir, çatlak tamiri yapılır ve ürün ambalajlanarak stok alanına götürülür. ST makineleri kolunda farklı kalınlıklarda strip kesilir; levha bölümünde honlama ve cilalama yapılır. Ebatlama makinesinde son ölçüye getirilen ürün ambalajlanarak stoklanır.

Üretim yeri ve coğrafi bağ

Sicil, Ballık (Kaklık kuzeybatısı), Kocabaş, Gürlek, Karateke, Yenicekent ve Gölemezli ocaklarını belirtir; Pamukkale’de traverten oluşumunun sürdüğünü açıklar.

Coğrafi sınır; Honaz Ballık Boğazı, Pamukkale Akköy, Çardak Hayrettin ve Şaryeri köyleri, Honaz Karateke ve Emirazizli köyleri, Honaz Aşağıdere, Çameli çevresi, Gölemezli Honalılar Boğazı, Büyük Menderes Havzası, Çardak Yenibağlar ve Tavas Kale mevkilerini kapsayan Denizli traverten havzaları olarak verilmiştir.

Tescil ve Denetim Bilgileri

Sicilde kullanım biçimi markalama olarak belirtilir.

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

151 tescil numaralı Denizli Traverteni menşe adı olarak 29.11.2011 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 09.01.2008 tarihinden itibaren geçerlidir.

Sicildeki denetim düzeni

Ürünün üretimi, pazarlanması, tescilli menşe adı ve işaretlerin kullanım biçimi, markalanması, ürün üzerinde belirtilmesi ve işaretleme şekillerini denetleme üzere, Denizli Ticaret Odası Koordinatörlüğünde; Denizli Madenciler ve Mermerciler Derneği ile Maden Mühendisleri Odası tarafından bir denetleme komisyonu oluşturulmuştur. Bu komisyon yeterli personel, donanım ve diğer olanaklara sahip olacak ve söz konusu ürünün üretim durumlarını sürekli kontrol etme kapasitesine sahip bir denetim mekanizması kuracaktır.

Denetim mekanizmasının bu şekilde tarafsız ve objektif özelliklere sahip olması sağlanacaktır. En az 3 kişilik denetim komisyonu tarafından yılda en az bir defa düzenli olarak ayrıca şikâyet üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda her zaman gerçekleştirilecektir.

Başvuru tarihi ile sicildeki sonraki tarih arasındaki ayrım

Güncel TÜRKPATENT portalında C2008/008 dosyasının başvuru tarihi 09.01.2008 olarak kayıtlıdır. Sicil PDF’sinin ikinci sayfasında başvuru tarihi alanında 27.02.2013 yazarken ilk sayfasında korumanın 09.01.2008 tarihinden geçerli olduğu belirtilir. PDF’deki daha sonraki tarih, ilk başvuru gününün yerine kullanılmamıştır.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-09-25 TÜRKPATENT güncel ürün kaydı — başvuru tarihi↗ Metin ve kaynak uzlaştırması: 23.10.2026